Bảo tồn chim yến Khánh Hòa: Ngăn chặn nạn “tận diệt” bảo vệ thương hiệu “vàng trắng”

Vừa qua, Báo Tiền Phong phối hợp với UBND tỉnh Khánh Hoà tổ chức hội thảo “Bảo tồn chim Yến gắn với phát triển bền vững thương hiệu Yến sào Khánh Hòa”. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng Festival Biển Nha Trang năm 2026.

Hội thảo vinh dự đón tiếp các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học cùng các hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và 30 cơ quan báo chí Trung ương, địa phương.

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận vào hai nhóm nội dung lớn. Phiên thảo luận 1 về Bảo tồn bền vững quần thể chim yến: phân tích hiện trạng, những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn quần thể chim Yến tại địa phương và Việt Nam, với các tham luận giá trị từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa, Cục Chăn nuôi và Thú y, Chi cục Kiểm lâm vùng IV và Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển.

Toàn cảnh Đảo Yến Hòn Nội. (Ảnh: Nha Trang travel)

"Yến Sào Khánh Hòa bảo tồn phát triển tài nguyên đảo Yến". (Ảnh: Ngọc Vân)

Bảo tồn nguồn tài nguyên: Đề xuất giải pháp ngăn chặn nạn bẫy bắt, bảo vệ an toàn cho quần thể chim yến đảo tự nhiên và chim yến nhà.

Bảo vệ thương hiệu: Thảo luận dưới góc nhìn pháp lý, nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Tăng cường sự phối hợp giữa Cục Sở hữu trí tuệ, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và doanh nghiệp

Công ty Yến sào Khánh Hòa định hướng xuất khẩu: Hoàn thiện quy trình truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ số để đưa sản phẩm vươn tầm quốc tế, đặc biệt là các thị trường lớn như Trung Quốc. Kết quả từ hội thảo sẽ là cơ sở khoa học và pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng xây dựng chính sách, quy hoạch và chương trình hành động quốc gia nhằm phát triển ngành yến sào một cách chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững.

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh, tình trạng săn bắt, bẫy, giăng lưới, vận chuyển, mua bán, tiêu thụ chim yến trái phép trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đã và đang diễn biến rất phức tạp.

Theo số liệu của Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa, chỉ tính riêng từ tháng 1/2025 đến ngày 6/7/2026, lực lượng tuần tra của Công ty đã phát hiện 346 vụ giăng lưới bẫy bắt chim trái phép, thu giữ 762 tấm lưới với tổng chiều dài 38.100 mét, đặc biệt tăng mạnh trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026.

Hành vi săn bắt chim yến trái phép hiện nay không còn là hành vi đơn lẻ, tự phát theo kiểu truyền thống. Các đối tượng đã sử dụng lưới tàng hình, thiết bị phát âm thanh dẫn dụ, lựa chọn địa điểm giáp ranh, đầm hồ, cánh đồng, khu đất trống, thực hiện vào ban đêm hoặc rạng sáng, liên tục thay đổi vị trí để né tránh lực lượng tuần tra. Điều này cho thấy hành vi vi phạm đang chuyển từ mức độ tự phát sang mức độ có tổ chức, có tính toán, có thị trường tiêu thụ và có nguy cơ hình thành đường dây tận diệt nguồn lợi chim yến.

Bên cạnh đó, các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với thương hiệu Yến sào Khánh Hòa ngày càng tinh vi. Những hành vi này đang diễn ra trên cả thị trường truyền thống và môi trường số. Hậu quả của thực trạng này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn tài nguyên quý giá của tỉnh Khánh Hoà, làm ảnh hưởng uy tín thương hiệu và trực tiếp gây hại sức khỏe của người tiêu dùng.

Thực trạng săn bắt chim Yến trái phép đã ảnh hưởng lớn đến ngành Yến sào Việt Nam.

Tại phiên thảo luận 2 về Bảo vệ thương hiệu Yến sào Khánh Hoà, các đại biểu tập trung thảo luận góc nhìn pháp lý, thực tiễn xử lý vi phạm và giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ, với các đóng góp từ Lãnh đạo Công ty Yến sào Khánh Hòa, Cục Sở hữu trí tuệ, Ủy ban cạnh tranh Quốc gia và các chuyên gia pháp lý.

Kết quả của Hội thảo là cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn quan trọng để tỉnh Khánh Hòa và các bộ, ngành Trung ương tiếp tục xây dựng, hoàn thiện chính sách, quy hoạch và chương trình hành động quốc gia về bảo tồn và phát triển quần thể chim yến, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn trong việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ, chống cạnh tranh không lành mạnh.

Việt Kiều Canada trải nghiệm sản phẩm Yến Sào. (Ảnh: Ngọc Vân)

Thương hiệu Yến Sào tại gian trưng bày sản phẩm OCOP tại Lễ Hội Văn Hóa Dân tộc Chăm 2026. (Ảnh: Ngọc Vân)