AI tìm kiếm đang là thách thức với báo chí truyền thống?

Báo chí mất lượt truy cập vì AI tổng hợp

Sự xuất hiện ngày càng thường xuyên của tóm tắt AI (trí tuệ nhân tạo) trong kết quả tìm kiếm đang khiến người dùng không còn nhấp chuột vào những bài báo gốc. Theo nghiên cứu mới từ Pew Research, lượng nhấp chuột đã giảm một nửa kể từ khi có AI tổng hợp, đồng nghĩa với việc các trang báo đang mất đi lượt truy cập quý giá – nền tảng của doanh thu quảng cáo và chuyển đổi người đọc thành thuê bao (trả phí hàng tháng để đọc báo).

Ông Matt Karolian từ Boston Globe Media cảnh báo: “Ba, bốn năm tới sẽ vô cùng thách thức với tất cả các nhà xuất bản. Không ai miễn nhiễm với cơn bão AI tổng hợp đang hình thành. Hoặc bạn xây dựng nơi trú ẩn, hoặc sẽ bị cuốn trôi”.

Ngoài ra, Giáo sư John Wihbey (Đại học Northeastern) cho biết, hiện tượng này sẽ “gia tốc nhanh chóng” và sớm biến đổi toàn bộ cách vận hành của web.

Trước đó, Google và Meta đã khiến quảng cáo trực tuyến sụt giảm mạnh, buộc nhiều hãng tin phải chuyển sang mô hình thuê bao. Nhưng như giáo sư Wihbey cảnh báo, thuê bao cũng cần lưu lượng truy cập để duy trì, và số lượng độc giả trả phí vẫn chưa thể gánh vác toàn bộ hoạt động của những toà soạn lớn.

Chiến lược sinh tồn mới: GEO thay SEO

Một số hãng tin như Boston Globe đang bắt đầu thu hút thuê bao thông qua ChatGPT, nhưng ông Karolian thừa nhận con số vẫn “rất khiêm tốn” so với các nền tảng khác; thậm chí là cả các công cụ tìm kiếm nhỏ.

Trong khi đó, các AI như Perplexity lại càng mang về ít thuê bao hơn. Để sống sót, nhiều toà soạn đang thử nghiệm tối ưu hóa nội dung cho AI – gọi là GEO (Generative Engine Optimization), thay vì SEO truyền thống.

Theo đó, chiến lược GEO gồm việc cấu trúc lại nội dung rõ ràng, dễ hiểu, gắn thẻ hợp lý, và có mặt mạnh mẽ trên mạng xã hội hoặc các diễn đàn như Reddit – nơi AI thường thu thập dữ liệu.

Tuy nhiên, theo ông Thomas Peham - CEO của OtterlyAI, một câu hỏi lớn vẫn còn đó: “Liệu bạn nên cho phép AI như OpenAI thu thập toàn bộ nội dung của mình hay không?”. Nhiều hãng tin trước đây từng bị thu thập dữ liệu mà không xin phép, nay đã phản ứng bằng cách chặn truy cập của từ những mô hình AI.

Được – mất khi để AI truy cập?

Cái khó là nếu cấm AI thu thập dữ liệu, hãng tin có thể mất cơ hội tiếp cận độc giả mới. Nhưng nếu mở lại quyền truy cập, việc làm này chưa chắc đã mang lại hiệu quả.

Dữ liệu từ OtterlyAI cho thấy, chỉ 29% trích dẫn trong ChatGPT đến từ các hãng tin, trong khi website doanh nghiệp chiếm tới 36%. Không giống như Google từng ưu tiên các nguồn tin chính thống, các công cụ AI, như ChatGPT, hiện chưa có sự phân biệt rõ ràng về độ tin cậy của các nguồn thông tin.

Hệ quả trực tiếp là thế hệ trẻ đang thay đổi cách tiếp cận tin tức. Cụ thể, theo Báo cáo Tin tức Kỹ thuật số 2025 của Reuters Institute, có tới 15% số người dưới 25 tuổi hiện đang dùng AI tổng hợp để đọc tin tức hàng ngày. Với các vấn đề đang tồn tại về nguồn dữ liệu và độ chính xác, điều này có thể tái diễn kịch bản sai lệch thông tin như thời bùng nổ của mạng xã hội trước đây.

Ông Karolian kết luận: “Phải có ai đó làm công việc phóng viên. Không có báo chí gốc, thì AI lấy gì mà tổng hợp?”.

OPEC+ nâng hạn ngạch sản lượng, nguồn cung dầu “sẽ sớm dồi dào”

Samsung đặt cược lớn vào Tesla để hồi sinh mảng gia công chip

OpenAI cán mốc 12 tỉ USD doanh thu thường niên nhờ ChatGPT