65/188 thủ tục trên Cổng thông tin một cửa quốc gia được phân cấp về địa phương

Theo Cục Hải quan, thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân quyền, phân cấp gắn với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, trong năm 2025, Chính phủ đã ban hành 28 nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, qua đó phân cấp 556 thủ tục hành chính từ Trung ương cho địa phương.

Sang năm 2026, Chính phủ tiếp tục ban hành 8 nghị định về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, trong đó tiếp tục phân cấp 134 thủ tục hành chính từ Trung ương cho địa phương.

Trước những thay đổi về thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính, Cục Hải quan đã rà soát các thủ tục liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, phương tiện vận tải thuộc phạm vi dự án Mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối cơ chế một cửa ASEAN (giai đoạn 3). Kết quả rà soát là cơ sở để cập nhật, điều chỉnh phương án triển khai, bảo đảm phù hợp với thẩm quyền mới của các bộ, ngành và địa phương.

Cục Hải quan đã rà soát các thủ tục liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, phương tiện vận tải thuộc phạm vi dự án Mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia

Nhiều nhóm thủ tục được phân cấp

Theo kết quả rà soát, các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, phương tiện vận tải được phân cấp trên nhiều lĩnh vực.

Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện các thủ tục về kiểm dịch động vật, kiểm dịch thực vật, thú y, thủy sản và kiểm tra chất lượng hàng hóa nông, lâm, thủy sản.

Bộ Công Thương liên quan đến các thủ tục về quản lý hóa chất, xuất nhập khẩu, quá cảnh, xuất xứ hàng hóa và cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O).

Đối với Bộ Y tế, các thủ tục được rà soát tập trung vào kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, dược phẩm, nguyên liệu làm thuốc, mỹ phẩm và thiết bị y tế.

Bộ Xây dựng chủ yếu có các thủ tục liên quan đến phương tiện vận tải đường bộ được phân cấp về UBND cấp tỉnh thực hiện. Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ có các thủ tục về kiểm tra chất lượng hàng hóa thuộc trách nhiệm quản lý; Bộ Nội vụ có các thủ tục kiểm tra chất lượng hàng hóa thuộc phạm vi quản lý.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ yếu có các thủ tục liên quan đến xuất bản phẩm hàng hóa.

Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Quốc phòng, việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản không làm thay đổi thẩm quyền xử lý. Các thủ tục tiếp tục được thực hiện theo mô hình cơ quan chuyên ngành.

Cấp C/O thay đổi đầu mối, không thay đổi mô hình kết nối

Trong số các thủ tục được phân cấp, cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) là một trong những nhóm có số lượng hồ sơ lớn và tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Từ ngày 1/8/2026, việc cấp C/O được phân cấp cho các cơ quan, tổ chức cấp C/O tại địa phương. Doanh nghiệp khai và gửi hồ sơ trên hệ thống do Bộ Công Thương quản lý; cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, kiểm tra, xử lý và quyết định cấp C/O trên hệ thống này.

Sau khi hoàn tất, dữ liệu C/O điện tử mẫu D và AK/VK được truyền sang Cổng thông tin một cửa quốc gia để tiếp tục chuyển cho các đối tác nước ngoài. Các loại C/O khác được Bộ Công Thương trả trực tiếp cho doanh nghiệp.

Như vậy, việc phân cấp thẩm quyền cấp C/O làm thay đổi cơ quan có thẩm quyền xử lý hồ sơ nhưng không làm thay đổi mô hình hệ thống và đầu mối kết nối, trao đổi dữ liệu qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Theo Cục Hải quan, những vấn đề liên quan đến quy trình, thời gian xử lý và hoạt động của hệ thống cấp C/O phát sinh tại khâu tiếp nhận, xử lý và cấp C/O thuộc phạm vi của Bộ Công Thương và các cơ quan cấp C/O.

Hơn 25.600 hồ sơ kiểm tra an toàn thực phẩm được tiếp nhận

Đối với thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ ngày 1/9/2026, thẩm quyền kiểm tra được chuyển về cơ quan do Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao hoặc chỉ định.

Để đáp ứng yêu cầu thay đổi thẩm quyền, Ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan thuộc Cục Hải quan đã phối hợp với Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cập nhật, bổ sung danh mục cơ quan xử lý trên Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Các thủ tục được cập nhật gồm cấp giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nhập khẩu; kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa có nguồn gốc thực vật nhập khẩu; kiểm tra nhà nước về chất lượng thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản có nguồn gốc thực vật nhập khẩu.

Từ ngày 1/9 đến ngày 15/9/2026, Cổng thông tin một cửa quốc gia đã tiếp nhận và chuyển Bộ Nông nghiệp và Môi trường xử lý 25.674 hồ sơ thuộc các thủ tục nêu trên. Đồng thời, hệ thống đã trả kết quả cấp giấy an toàn thực phẩm đối với 8.932 hồ sơ, đáp ứng yêu cầu xử lý theo thẩm quyền mới.

65/188 thủ tục trên Cổng thông tin một cửa quốc gia được phân cấp về địa phương

Phối hợp tháo gỡ vướng mắc trong lĩnh vực hóa chất

Trong lĩnh vực hóa chất, Cục Hải quan đã tổng hợp các vướng mắc từ các đơn vị, trao đổi với Cục Hóa chất, Bộ Công Thương để làm rõ và thống nhất cách thực hiện, đồng thời ban hành văn bản hướng dẫn các Chi cục Hải quan khu vực.

Đối với những nội dung chưa thống nhất, Cục Hải quan tiếp tục báo cáo Bộ Tài chính để trao đổi, kiến nghị Bộ Công Thương hướng dẫn.

Cùng với đó, Cục Hải quan và Cục Hóa chất đang phối hợp triển khai phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử về giấy phép hóa chất. Việc này nhằm hỗ trợ công chức hải quan trong quá trình thực hiện thủ tục, đồng thời góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa.

188 thủ tục thuộc 9 bộ, ngành được đưa vào phạm vi dự án

Trong phạm vi dự án Mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối cơ chế một cửa ASEAN (giai đoạn 3), dự kiến triển khai 188 thủ tục hành chính thuộc 9 bộ, ngành.

Qua rà soát, 65/188 thủ tục, tương đương 34,6%, được xác định có phân cấp từ Trung ương cho địa phương. Đáng chú ý, toàn bộ 23 thủ tục thuộc lĩnh vực đường bộ của Bộ Xây dựng trong danh mục rà soát đã được phân cấp cho địa phương.

Các thủ tục phân cấp còn lại chủ yếu thuộc nhóm kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm, chứng nhận xuất xứ hàng hóa và quản lý xuất nhập khẩu hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của các bộ, ngành.

Về hạ tầng xử lý nghiệp vụ, trong 188 thủ tục dự kiến triển khai, có 166 thủ tục đã có hệ thống xử lý nghiệp vụ. Trong đó, 62 thủ tục được triển khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và 104 thủ tục thực hiện trên hệ thống chuyên ngành hoặc cổng dịch vụ công của các bộ, ngành.

Còn 22 thủ tục chưa có hệ thống xử lý nghiệp vụ, tập trung chủ yếu ở Bộ Y tế.

Tránh trùng lặp hệ thống, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp

Trên cơ sở hiện trạng hệ thống, Cục Hải quan đã trao đổi với các đầu mối nghiệp vụ, kỹ thuật của các bộ, ngành để xây dựng phương án triển khai phù hợp.

Đối với những thủ tục đã được triển khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin một cửa quốc gia sẽ chỉ tiếp nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính dưới dạng chỉ tiêu thông tin điện tử phục vụ tra cứu, thay vì xây dựng thêm chức năng tiếp nhận hồ sơ. Cách tiếp cận này nhằm tránh trùng lặp giữa các hệ thống.

Đối với thủ tục đã có hệ thống nghiệp vụ chuyên ngành, phương án được xây dựng theo hướng tiếp nhận hồ sơ trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, sau đó chuyển hồ sơ về hệ thống nghiệp vụ của bộ, ngành để xử lý. Kết quả giải quyết sẽ được gửi trở lại Cổng thông tin một cửa quốc gia để trả cho người dân, doanh nghiệp.

Với các thủ tục chưa có hệ thống nghiệp vụ chuyên ngành, Cổng thông tin một cửa quốc gia sẽ hỗ trợ xây dựng chức năng, cấp tài khoản và phân quyền cho cán bộ, công chức nghiệp vụ của các bộ, ngành tiếp nhận và trả kết quả trực tiếp trên hệ thống.

Việc xử lý hồ sơ, phân cấp và phân quyền đối với các thủ tục này được các bộ, ngành thực hiện theo quy trình riêng, không thuộc chức năng của Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Việc rà soát và điều chỉnh phương án triển khai được thực hiện nhằm bảo đảm hệ thống kết nối, trao đổi dữ liệu phù hợp với thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính sau phân cấp. Qua đó, các cơ quan quản lý có cơ sở đồng bộ hệ thống, hạn chế phát sinh điểm nghẽn trong quá trình chuyển đổi thẩm quyền, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục trong hoạt động xuất nhập khẩu.