'Ngáo' giá, startup tự tay hủy bỏ giấc mơ

12/10/2020 00:00

Khởi nghiệp

Không ai đánh thuế ước mơ, nhưng định giá doanh nghiệp lại là một câu chuyện khác. Ở đó, nếu định giá sai, hoặc không biết định giá startup, đồng nghĩa với việc các nhà sáng lập đang tự tay mình hủy bỏ giấc mơ.

Năm 2014, Facebook trả 19 tỉ USD để mua lại WhatsApp. Không ít người đặtdấu hỏi, tại sao Facebook có thể trả mức giá cao đến vậy cho một công ty 5 năm tuổi và 50 nhân viên.

Năm 2016, Uber thua lỗ gần 3 tỉ USD, nhưng vẫn được định giá 68 tỉ USD. Trước đó, Uber gần như không tạo ra lợi nhuận gì. Phải chăng hơn các nhà đầu tư tên tuổi đã thừa tiền để bỏ vào Uber mà không màng tới lợi nhuận.

Uber không phải là công ty duy nhất được định giá tỉ USD. Câu lạc bộ kỳ lân toàn cầu là những startup công nghệ chưa IPO mà có mức định giá trên 1 tỉ USD, gồm: Didi Chuxing (50 tỉ USD), Xiaomi (46 tỉ USD), Airbnb (29,3 tỉ USD),...

Những con số định giá rất cao này được xác định như thế nào? Giới đầu tư mạo hiểm có dùng các phương pháp định giá như vẫn hay dùng cho các công ty niêm yết?

'Ng&amp;aacute;o' gi&amp;aacute;, startup tự tay hủy bỏ giấc mơ

Định giá sai, startup tự tay hủy bỏ giấc mơ

Theo Shark Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Tập đoàn NextTech, thông thường các nhà đầu tư chắc chắn sẽ luôn nhìn vào tương lai của một startup và tin tưởng trong những năm tới sẽ có lợi ích gấp 5-10 lần, thậm chí là vài trăm, vài nghìn lần.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào tương lai, theo Shark Bình là chưa đủ. Ông cho rằng, tương lai mới chỉ là điều kiện cần,bởi tương lai có thể được tô vẽ hoành tráng nhưng hiện tại cho thấy startupchưa đủ năng lực sẽ khiến nhà đầu tư cảm thấy bất an, nghi ngờ, thậm chí là cân nhắc hủy bỏ cả khoản đầu tư.

Shark Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh, tương lai hay hiện tại tốt thôi vẫn chưa đủ, nhà đầu tư còn rất quan tâm đến yếu tố quá khứ, liệu người sáng lập đã thực sự đầy đủ năng lực quản trị, hay trước đây họ có lừa đảo nhà đầu tư.

Chủ tịch NextTech tin tưởng, chỉ có liên hệ các yếu tố quá khứ, hiện tại, tương lai, cũng như năng lực của nhà sáng lập, thì nhà đầu tư mới đưa ra được công thức định giá đúng.

Shark Nguyễn Hòa Bình

Đồng quan điểm, shark Dzung Nguyễn - Giám đốc Quỹ đầu tư CyberAgent Việt Nam & Thái Lan tin rằng, việc định giá phải nhìn vào khả năng thành công của dự án thông qua việc đánh giá người sáng lập.

Điều này cũng tương tự câu chuyện tuyển dụng, dù chưa đánh giá hết được năng lực ứng viên, nhưng chỉ cần người đó đã từng làm trong các doanh nghiệp lớn và thành công thì đã tạo được một niềm tin lớn cho người tuyển dụng. Do đó các startup cũng cần lưu ý định giá con người, vào đội ngũ sáng lập, đặc biệt là CEO.

Ông Dũng lấy ví dụ, CEO của Line (Nhật Bản) ngày đầu tiên đưa ra ý tưởng khởi nghiệp đã được đầu tư tới 10 triệu USD. Các nhà đầu tư rót tiền vì nghĩ rằng ông ấy làm được. Như vậy, họ đang đầu tư vào tương lai của doanh nghiệp nhờ uy tín của người làm ra nó.

Còn đứng ở góc độ doanh nghiệp khởi nghiệp, CEO Base.vn – ông Phạm Kim Hùng cho rằng: "Không ai đánh thuế ước mơ, nhưng định giá startup là một câu chuyện khác. Bản chất của việc này giống như chúng ta phải đánh cược, vì không có cơ sở gì để đưa ra một con số tuyệt đối. Cũng vì thế, công thức định giá là một thứ quan trọng mà một nhà sáng lập phải biết và phải hiểu".

Trong đó, hiểu công thức định giá chính là hiểu cuộc chơi khởi nghiệp và tôn trọng người chơi với mình là các nhà đầu tư. CEO Base.vn khẳng định, tối thiểu một nhà sáng lập luôn phải đặt mình trong một hoặc nhiều công thức định giá khách quan, vì định giá theo các "ý tưởng và ước mơ thay đổi thế giới" là một thứ vô cùng viển vông.

"Khi startup đủ lớn, thì càng ở các vòng gọi vốn sau, càng không có thứ gọi là định giá ước mơ. Mọi thứ phải dựa vào con số và con số mà thôi", ông Phạm Kim Hùng chia sẻ.

Đông Sơn

Bài liên quan

Tin bài khác

Tim Cadogan – doanh nhân biến lòng trắc ẩn thành 40 tỷ đô

11/04/2026 07:22

Trong lịch sử chủ nghĩa tư bản hiện đại, phần lớn các đế chế công nghệ được xây dựng trên hai tài sản vô hình: sự chú ý và dữ liệu. Nhưng CEO Tim Cadogan chọn một hướng đi khác: đặt cược vào lòng trắc ẩn – một nguồn lực tưởng chừng mềm yếu nhưng có thể được kích hoạt bằng công nghệ ở quy mô lớn.

Startup Việt bước vào cuộc đua mới sau Nghị quyết 86: 5 kỳ lân có còn xa?

08/04/2026 11:10

Với hơn 4.000 startup, 2 kỳ lân công nghệ và hàng chục doanh nghiệp đang ở ngưỡng “cận kỳ lân”, Việt Nam đã bước sang giai đoạn mới của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Nghị quyết 86/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành không chỉ đặt mục tiêu có ít nhất 5 startup định giá từ 1 tỷ USD vào năm 2030, mà còn mở ra một chiến lược dài hạn nhằm biến khởi nghiệp sáng tạo thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Startup AI Việt và bài toán sống còn trước Big Tech

08/04/2026 10:56

Sự trỗi dậy của Google, OpenAI hay xAI đang khiến nhiều startup AI Việt rơi vào thế mong manh như “chiếc xe goòng trên đường ray tàu hỏa”: đi nhanh nhưng dễ bị nghiền nát nếu chọn sai đường. Trong cuộc chơi mà các ông lớn liên tục cập nhật tính năng mới, cơ hội sống sót của startup không nằm ở việc chạy đua quy mô, mà ở khả năng đi sâu vào ngách hẹp, dữ liệu riêng và bài toán bản địa.

Bên cạnh lãi suất thấp, điều doanh nghiệp cần nhất lúc này là chạm được vốn!

04/04/2026 10:55

Bài toán vốn của doanh nghiệp Việt lúc này không còn nằm ở lãi suất đơn thuần. Điều họ cần hơn là khả năng thực sự chạm được dòng vốn: hồ sơ bớt nhiêu khê, thời gian phê duyệt ngắn hơn, điều kiện vay sát thực tế hơn và tín dụng đi đúng vào sản xuất, xuất khẩu, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây cũng là vấn đề được nhấn mạnh trong các cuộc đối thoại chính sách gần đây, khi cả cộng đồng doanh nghiệp lẫn phía điều hành cùng nhìn nhận một điểm nghẽn chung: vốn phải đến được doanh nghiệp đúng lúc, chứ không chỉ dừng ở thông điệp hỗ trợ.

Cần “dòng vốn kiên nhẫn” để nuôi startup đột phá

31/03/2026 15:02

Trong bối cảnh dòng tiền đầu tư ngày càng thận trọng, startup Việt đang chịu sức ép phải chứng minh khả năng tạo doanh thu sớm, kiểm soát chi phí chặt và đi theo những mô hình đã được kiểm chứng. Tuy nhiên, giới đầu tư cho rằng nếu thiếu một nguồn vốn dài hạn, sẵn sàng chia sẻ rủi ro, nhiều ý tưởng đột phá có thể bị bỏ lỡ ngay từ giai đoạn đầu.

Tỷ phú Mark Gallogly với nghệ thuật đầu tư "mua nát, bán đắt" trong vùng xám thị trường

28/03/2026 14:15

Có những người làm giàu bằng cách chạy theo xu hướng. Nhưng cũng có những người chọn đi vào nơi mà nhiều người tránh né. Doanh nhân Mark Gallogly không xây dựng đế chế của mình bằng những thương vụ hào nhoáng hay các “cơn sốt” thị trường. Ông bước vào những doanh nghiệp đang gặp vấn đề, những cấu trúc tài chính rắc rối, những doanh nghiệp “nát” mà phần đông nhà đầu tư sẽ quay lưng.

Barron Trump xây đế chế kinh doanh tuổi 20: Từ tiền mã hóa đến đồ uống, bất động sản

25/03/2026 16:05

Ở tuổi 20, khi phần lớn bạn bè đồng trang lứa vẫn đang định hình con đường nghề nghiệp, Barron Trump – con trai út của Tổng thống Mỹ Donald Trump – đã bắt đầu tạo dựng dấu ấn riêng trên thương trường với danh mục hoạt động trải rộng từ tài sản số, hàng tiêu dùng đến bất động sản.

Hệ sinh thái khởi nghiệp số mở lối cho thanh niên bứt phá mạnh mẽ

25/03/2026 15:32

Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đang chuyển từ phong trào sang hệ sinh thái thực chất, nơi công nghệ, dữ liệu và kết nối thị trường trở thành chìa khóa giúp thanh niên Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số.

Founder DCI Việt Nam Nguyễn Công Bình – Hành trình “gieo hạt” kiến tạo thành công bền vững cho doanh nhân Việt

24/03/2026 11:19

Với sứ mệnh lan tỏa sự tử tế, ông Nguyễn Công Bình xây dựng DCI Việt Nam trở thành môi trường giáo dục giúp người học phát triển toàn diện DCI hướng tới xây dựng thế hệ doanh nhân thành công, sống có trách nhiệm và lan tỏa giá trị tích cực trong xã hội.

Nuôi ong đất ở Lào Cai: Từ sinh kế “liều lĩnh” đến hướng giảm nghèo bền vững

21/03/2026 10:18

Từ một mô hình tự phát, nuôi ong đất đang trở thành sinh kế mới tại vùng cao Lào Cai, giúp nhiều thanh niên thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần giải bài toán liên kết, kỹ thuật và thị trường.

Đại học bắt tay thúc đẩy startup công nghệ từ phòng thí nghiệm đến thị trường

18/03/2026 09:35

Sự hợp tác giữa Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) và Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo – ĐHQGHN mở ra mô hình kết nối nghiên cứu – thị trường, thúc đẩy hình thành startup công nghệ từ môi trường đại học, gia tăng tốc độ thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Việt Nam.

Thanh khoản – “nút thắt” của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam

12/03/2026 15:31

Thanh khoản trong hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang trở thành nút thắt lớn khi nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm gặp khó trong việc thoái vốn. Thiếu cơ chế IPO, sự thận trọng của nhà đầu tư vòng sau và sự chưa đồng thuận giữa nhà sáng lập với nhà đầu tư khiến dòng vốn mạo hiểm khó quay vòng.

Khi khởi nghiệp nông nghiệp bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu

09/03/2026 14:56

Từ một câu chuyện rất nhỏ ở vùng quê, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đã biến nông sản địa phương thành sản phẩm có giá trị cao, thậm chí vươn ra thị trường quốc tế.

Phê duyệt chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến 2035

26/02/2026 16:04

Chính phủ phê duyệt Chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026–2035, đặt mục tiêu 50% học sinh THPT được định hướng khởi nghiệp vào năm 2030, thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong trường học.

Giới trẻ Việt đang phá bỏ lối mòn kinh doanh truyền thống ra sao?

20/02/2026 07:30

Giai đoạn 2024–2025 vừa qua, đánh dấu một chu kỳ sàng lọc mạnh mẽ của hệ sinh thái khởi nghiệp “tử tế”. Dòng vốn đầu tư mạo hiểm trở nên thận trọng hơn, ưu tiên mô hình giá trị thật có doanh thu thực và lộ trình lợi nhuận rõ ràng. Trong bối cảnh đó, startup trẻ buộc phải thay đổi. Họ đã phá lối mòn kinh doanh truyền thống ra sao?

Xem thêm

Đọc nhiều