Thứ hai 16/11/2026 18:44
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Tài chính

“Cuộc chơi” thanh toán sẽ được định hình lại

12/10/2020 00:00
Dự thảo Nghị định thanh toán không dùng tiền mặt thay thế Nghị định 101 ban hành năm 2012 dự kiến sẽ được Ngân hàng Nhà nước trình Chính phủ trong tháng 6 này, qua đó mở ra một cục diện mới cho thị trường thanh toán Việt Nam.

Ảnh minh họa

Sân chơi rộng hơn

Việc không đưa tỷ lệ giới hạn vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài (49%) áp dụng cho các hoạt động trung gian thanh toán vào dự thảo nghị định là một diễn biến mới từ phía Ngân hàng Nhà nước (NHNN), nhưng cũng đồng nghĩa với việc thị trường này sẽ trở lại quỹ đạo vốn có trước đây khi các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán được cấp phép đã đón nhận dòng vốn từ nhà đầu tư nước ngoài vượt tỷ lệ sở hữu 49%.

Có thể nhận thấy, bên cạnh mục tiêu thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế, thông qua dự thảo này, NHNN còn hướng đến việc mở cửa để thu hút thêm nguồn lực nhằm phát triển hạ tầng thanh toán số.

Phía NHNN cũng đồng tình với nhiều ý kiến cho rằng dịch vụ trung gian thanh toán là loại hình dịch vụ mới dựa trên nền tảng ứng dụng thành tựu của công nghệ, nên đầu tư nước ngoài đóng vai trò khá quan trọng, nếu hạn chế có thể ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực trung gian thanh toán nói riêng và các công nghệ tài chính (FinTech) nói chung.

Theo một báo cáo của Ngân hàng Standard Chartered phát hành vào năm ngoái, 64% các tổ chức tài chính trong khối ASEAN có kế hoạch đầu tư để phát triển và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng thanh toán trong hai năm, nhằm bắt kịp xu hướng và thu hẹp khoảng cách phát triển cơ sở hạ tầng ngân hàng số giữa các nước trong khu vực. Việt Nam như vậy sẽ cần một nguồn vốn lớn để phát triển hạ tầng thanh toán hiện đại, để thực hiện mục tiêu giảm thanh toán tiền mặt xuống dưới 10%.

Với việc không áp dụng trần sở hữu nước ngoài trong các trung gian thanh toán, Tiến sĩ Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng của Ngân hàng BIDV, cho rằng động thái này của NHNN phù hợp với những cam kết của Việt Nam trong nhiều hiệp định thương mại mà gần đây nhất là Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - châu Âu (EVFTA). Trong đó, Việt Nam cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài rót vốn vào các lĩnh vực bao gồm tài chính ngân hàng.

“Đây cũng thể hiện xu thế hội nhập và để thúc đẩy lĩnh vực FinTech nhằm hướng tới một nền kinh tế không dùng tiền mặt. Dù mở như vậy nhưng Việt Nam cũng phải đưa ra các quy định về an ninh bảo mật đối với khách hàng”, ông Lực nhấn mạnh.

Cùng với đó, để thực hiện các giải pháp được đề ra tại Quyết định số 149/QĐ-TTg ngày 22-1-2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 cũng như Quyết định số 1726/QĐ-TTg ngày 5-9-2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho nền kinh tế, một trong những chính sách mới được đề cập trong dự thảo nghị định đó là quy định về hoạt động đại lý thanh toán, mở đường đưa “tiền di động” (mobile money) vào thực tế.

Theo đó, với mô hình giao đại lý, ngân hàng được giao cho bên đại lý cung ứng một phần các dịch vụ thanh toán như nộp/rút tiền mặt vào/ra tài khoản, thanh toán hóa đơn hàng hóa, dịch vụ... Chính sách mới này nhằm mục tiêu hỗ trợ phổ cập tài chính sâu rộng hơn tới đông đảo người dân bằng việc tăng cường đưa dịch vụ tài chính tới những người vốn trước đây chưa có tài khoản ngân hàng, khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính, nhất là người dân ở vùng sâu, vùng xa...

Bên cạnh đó, quy định này cũng giúp cho ngân hàng có thể tiếp cận khách hàng mà không phải mở rộng mạng lưới chi nhánh/phòng giao dịch, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Như vậy, với việc đưa ra mô hình mobile money và mô hình đại lý thanh toán, cùng việc bỏ trần sở hữu nước ngoài tại các trung gian thanh toán, thị trường thanh toán của Việt Nam sẽ mở rộng quy mô, tạo ra cạnh tranh và cả liên kết giữa các ngân hàng, nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và các trung gian thanh toán.

Cạnh tranh đã công bằng?

Khi một sân chơi được mở rộng với nhiều người chơi hơn, miếng bánh thị phần có thể sẽ phải phân chia lại đi kèm cạnh tranh. Tuy nhiên, để đảm bảo cạnh tranh công bằng và lành mạnh, mỗi người chơi cần tuân thủ những quy định nhất định để đảm bảo tính công bằng và an toàn trong hoạt động thanh toán.

Theo bà Nguyễn Thùy Dương, Phó tổng giám đốc phụ trách khối Dịch vụ tài chính của EY Việt Nam, hiện các quy định về mobile money còn chưa rõ ràng, và để đảm bảo tính cạnh tranh công bằng, mobile money một khi được ban hành sẽ cần thêm những quy định cụ thể trong thông tư hướng dẫn.

Chẳng hạn, mobile money về bản chất là một loại hình dịch vụ thanh toán như ví điện tử. Và vì là ví điện tử nên phải có quy định về việc lưu trữ giá trị tiền tệ, được đảm bảo bằng giá trị tiền nạp vào tài khoản tại các trung gian thanh toán.

“Trên nguyên tắc, mobile money phải có giá trị chuyển đổi 1:1 và không phát sinh các giá trị tiền tệ. Ví dụ, 100 đồng mua thẻ cào sẽ được 100 đồng trong tài khoản mobile money, không thể 80 đồng mua thẻ cào được 100 đồng, điều này liên quan đến giá trị đồng tiền”, bà Dương nhấn mạnh.

Ngoài ra, theo bà Dương, khi so sánh các phương thức nạp tiền giữa các ví điện tử và mobile money sẽ thấy kênh nạp tiền của ví điện tử rất hạn hẹp vì chỉ có thể được nạp qua tài khoản ngân hàng. Còn đối với mobile money, các kênh nạp đa dạng hơn khi có thể nạp qua thẻ cào, qua kênh ngân hàng, hoặc nhờ người khác nạp hộ qua số điện thoại.

Với ví điện tử, việc định danh khách hàng (Kyc) được thực hiện bởi các ngân hàng. Trong khi đó, việc định danh của khách hàng sử dụng mobile money được thực hiện bởi chính các nhà mạng. Thách thức đối với các nhà mạng là phải xây dựng kho dữ liệu khách hàng đủ lớn, chính xác, tránh mạo danh và xác thực được như ở các ngân hàng.

Liên quan tới vấn đề cạnh tranh giữa nhiều bên, theo ông Lực, sự có mặt của các nhà mạng trong cuộc chơi thanh toán sẽ tạo ra một sự cạnh tranh không tránh khỏi đối với các trung gian thanh toán hay các ví điện tử.

“Nhưng đây là sự cạnh tranh lành mạnh, và cũng sẽ bổ trợ cho nhau, bởi phân khúc khách hàng của hai đối tượng này tương đối khác nhau”, ông Lực nhận định và lấy ví dụ bên cạnh các khách hàng đã có tài khoản ngân hàng và có thể kết nối với các ví điện tử để thanh toán thì vẫn còn đó các khách hàng nhỏ lẻ chưa có tài khoản ngân hàng nhưng lại sẵn có một thuê bao di động. Những đối tượng này sẽ là mục tiêu hướng tới của dịch vụ tiền điện tử trên thuê bao di động hay mobile money.

Theo nhận định của Ngân hàng Standard Chartered, nếu như xây dựng cơ sở hạ tầng ngân hàng đòi hỏi một nguồn vốn lớn và địa điểm thích hợp, mobile money sẽ là một lựa chọn hoàn hảo khi tính đến yếu tố chi phí và khả năng tiếp cận vì tỷ lệ thâm nhập Internet của khu vực là 58%, trong đó hơn 90% truy cập thông qua thiết bị di động.

“Nền kinh tế số của khu vực ASEAN hiện tạo ra khoảng 150 tỉ đô la Mỹ doanh thu hàng năm và dự kiến sẽ trở thành một trong những nền kinh tế số hàng đầu thế giới vào năm 2025. Xu hướng này nhấn mạnh sự cạnh tranh ngày càng tăng từ ví di động và các hình thức thanh toán số khác sẽ thay thế các phương thức thanh toán truyền thống trong khu vực”, ngân hàng này nhận xét.

Trang Nguyễn

Tin bài khác
AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

Từ chấm điểm tín dụng đến tự động thanh toán, AI trong ngân hàng đang được đặt dưới một khung quản trị mới, trong đó hệ thống càng tác động trực tiếp đến tiền và quyền lợi khách hàng thì yêu cầu kiểm soát, giải thích và khả năng can thiệp của con người càng chặt chẽ.
Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Ngân hàng Á Châu (ACB) được Forbes Việt Nam định giá thương hiệu 1,403 tỷ USD năm 2026, tăng hơn 5 lần so với năm 2021, thuộc nhóm ba ngân hàng tư nhân có giá trị thương hiệu cao nhất Việt Nam.
Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Tại hội nghị về tài trợ vốn trên nền tảng số ngày 11/11, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) – nêu quan điểm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách đánh giá tín dụng. Ông kỳ vọng sự phối hợp giữa ngân hàng, Hiệp hội và đơn vị xếp hạng tín nhiệm sẽ đưa vốn đến doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Cuối tháng 9/2026, dư nợ kinh doanh bất động sản tại nhóm 12 ngân hàng tăng gần 22% so với cuối năm 2025. Đằng sau mức tăng chung là khác biệt về quy mô, tỷ trọng và diễn biến cho vay, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp đánh giá kỹ nguồn vốn phù hợp với từng dự án.
VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

Tối 7/11/2026, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), chương trình hòa nhạc The Vienna Concert 2026 với chủ đề “The Horizon of Vienna” đã mang đến một đêm nghệ thuật thăng hoa, nơi những giai điệu kinh điển của Vienna gặp gỡ tinh thần sáng tạo đương đại. Những tràng pháo tay vang dài đến phút cuối cho thấy khán giả Thủ đô không chỉ thỏa mãn với đêm diễn, mà còn kỳ vọng được thưởng lãm nhiều chương trình nghệ thuật hàn lâm đẳng cấp trong thời gian tới.
NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Dự thảo của NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.
Lừa đảo tài chính thời AI, cuộc chiến không chỉ của ngân hàng

Lừa đảo tài chính thời AI, cuộc chiến không chỉ của ngân hàng

Sự phát triển của AI đang khiến các thủ đoạn lừa đảo tài chính ngày càng tinh vi, từ giả mạo hình ảnh, giọng nói đến khai thác lỗ hổng hệ thống và thao túng tâm lý người dùng. Trước nguy cơ này, ngành ngân hàng, cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ phải tăng cường phối hợp, chủ động xây dựng lá chắn an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và củng cố niềm tin số.
Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Doanh số cho vay tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh đạt hơn 2.906 tỷ đồng với hơn 46.550 lượt hộ vay vốn, trong khi doanh số thu nợ đạt 2.015 tỷ đồng. Hoạt động tín dụng chính sách tại cơ sở vẫn được duy trì ổn định sau khi tinh gọn mạng lưới giao dịch và số lượng tổ tiết kiệm, vay vốn.
Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 tăng cường theo dõi lãi suất bình quân của các giao dịch phát sinh mới tại ngân hàng thương mại ở TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Động thái này nhằm giám sát việc giảm thực chất lãi suất huy động, cho vay, đồng thời gắn trách nhiệm thực hiện với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng.
Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Hệ thống ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, tạo điều kiện hạ chi phí vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, lãi suất thấp chưa đồng nghĩa doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tín dụng. Khả năng tạo dòng tiền, hiệu quả kinh doanh và năng lực quản trị tài chính vẫn là những yếu tố quyết định khả năng vay vốn và phát triển bền vững.
Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay phát sinh mới cuối tháng 10/2026 giảm 0,2-0,5% so với giữa tháng. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ thanh khoản, tạo dư địa giảm mặt bằng lãi suất và hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh.
Ngân hàng sẽ hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh

Ngân hàng sẽ hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, trong đó phấn đấu hạ 1,5–2%/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Động thái này nhằm giảm chi phí vốn, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế cập nhật 18 nguyên tắc bảo vệ người gửi tiền

Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế cập nhật 18 nguyên tắc bảo vệ người gửi tiền

Bộ nguyên tắc sửa đổi năm 2025 của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hệ thống bảo hiểm tiền gửi, từ năng lực vận hành liên tục, phát hiện sớm rủi ro đến phối hợp xử lý ngân hàng gặp khó khăn. Những chuẩn mực này là cơ sở tham chiếu quan trọng khi các quốc gia hoàn thiện cơ chế bảo vệ người gửi tiền và củng cố an toàn tài chính.
Ngân hàng SCB công bố lãi suất tiền gửi thấp chưa từng thấy

Ngân hàng SCB công bố lãi suất tiền gửi thấp chưa từng thấy

Theo khảo sát, hiện lãi suất tiền gửi tiết kiệm tại các ngân hàng Việt Nam trong tháng 10/2026 dao động trong khoảng từ 1,6% đến 7,8%/năm tại quầy và có thể cao hơn đối với hình thức gửi trực tuyến (online), có nơi vượt 9%/năm. Trong khi đó, SCB áp lãi suất tiến sát về mức gần 0%/năm.
Hé lộ danh tính nhóm cổ đông nắm hơn 8,6% vốn Ngân hàng VIB

Hé lộ danh tính nhóm cổ đông nắm hơn 8,6% vốn Ngân hàng VIB

Biến động trong danh sách cổ đông của VIB nằm ở Công ty Cổ phần Beston khi công ty này chuyển 85,73 triệu cổ phiếu VIB sang Công ty Cổ phần Bellmont. Ngày giao dịch làm thay đổi tỷ lệ sở hữu là 22/10.