Chương trình "Xanh hóa Trường Sa" được Bộ Tư lệnh Quân chủng Hải quân triển khai từ năm 2021, với mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên các đảo thuộc Đặc khu Trường Sa, đồng thời bảo vệ môi trường xanh phát triển bền vững. Chương trình đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, góp phần tạo dựng một môi trường sống xanh, sạch, đẹp cho quân và dân Trường Sa.
Giai đoạn 2025-2027, Bộ Tư lệnh Vùng 4 tiếp tục chỉ đạo quy hoạch khu vực đất trồng cây, mở rộng những vườn ươm cây giống để trồng tại các đảo; chủ động triển khai chuẩn bị lực lượng, phương tiện, bố trí lực lượng khi có kế hoạch để bốc xếp, vận chuyển vật tư, chở đất, cây giống, phân bón ra ươm trồng; tổ chức trồng và che, chắn gió, chắn sóng. Tích cực kêu gọi địa phương, cơ quan, doanh nghiệp trong cả nước tuyên truyền, vận động, huy động nguồn lực hỗ trợ để trồng và chăm sóc cây như đất màu, phân bón, công nghệ. Triển khai các mô hình sáng tạo để xây dựng cảnh quan môi trường chính quy, xanh, sạch, đẹp trên các đảo.
Chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, đã ươm, chiết cây xanh, huy động hỗ trợ hơn 500.000 cây xanh, hơn 400 tấn phân bón và gần 3.000 tấn đất dinh dưỡng, trong đó, gần 90.000 cây đã được trồng trên các đảo như dừa, phi lao, bàng ta, tra, mù u, xoài, bàng vuông và một số loại cây khác. Xây dựng các vườn ươm cây giống trên đảo và trong đất liền với gần 30.000 cây xanh.
Giai đoạn 2025-2027, Bộ Tư lệnh Vùng 4 tiếp tục tiến hành quy hoạch khu vực đất trồng cây, mở rộng vườn ươm cây giống để trồng tại các đảo; chủ động triển khai chuẩn bị lực lượng, phương tiện, bố trí lực lượng khi có kế hoạch để bốc xếp, vận chuyển vật tư, chở đất, cây giống, phân bón ra ươm trồng.
Màu xanh đảo Song Tử Tây, nhìn từ tàu HQ - 561.
 |
| Hải đăng đảo Nam Yết - Trường Sa. |
 |
| Tăng gia sản xuất rau xanh trên đảo Trường Sa, cây xanh cho quả ngọt. |
Tỉnh Khánh Hòa đã cùng quân và dân trên các đảo trồng gần 90.000 cây dừa, phi lao, bàng ta, tra, mù u, xoài, bàng vuông. Xây dựng các vườn ươm với 30.000 cây giống để phục vụ cho chương trình, khuyến khích nhân dân và các tổ chức tham gia chiến dịch gây quỹ "Triệu cột mốc xanh - Điểm tựa của niềm tin" để trồng thêm cây xanh cho Trường Sa. Một số điểm đảo đã xây dựng khu vườn rau xanh với nhiều chủng loại rau, bằng những vật liệu kiên cố: tôn thép inox chống rỉ, cả trăm triệu đồng/vườn, chống chọi được mọi thời tiết khắc nghiệt của bảo tố phong ba Trường Sa. Đảm bảo được bữa ăn tươi của CB, chiến sỹ, chủ động được nguồn rau xanh không phụ thuộc vào tàu tiếp vận lương thực như những năm trước đây. Nguồn nước tưới cho cây được tích trữ từ mùa mưa trong các bể chứa, ở đảo chìm, đảm bảo đủ nước cho sinh hoạt, tưới tiêu. Từ thời tiết bất thường, tận dụng lợi thế để tích trữ nước. Mùa mưa Trường Sa có thể kéo dài hơn 5, 6 tháng trong năm.
Từ khoảng tháng 5 đến tháng 1 năm sau, với lượng mưa hàng năm khá cao, trung bình là hơn 2.500 mm. Những đảo nổi như Trường Sa Lớn, Trường Sa Đông, An Bang, Sinh Tồn, Sinh Tồn Đông, Phan Vinh, Song Tử Tây, Sơn Ca, Nam Yết... hầu hết đã có vườn cây xanh, công viên, ghế đá; có hệ thống bể ngầm, bể nổi hứng nước mưa. Một số đảo còn đào giếng khoan lấy nước dưới đất như đảo Trường Sa Lớn, Song Tử Tây, Trường Sa Đông. Một số đảo còn được lắp máy lọc từ nước biển thành nước ngọt. Để có vườn rau và công viên cây xanh, phải chở đất từ đất liền ra, xây tường bao để ngăn đất không bị trôi và mái che hơi nước mặn. Những người lính thay phiên nhau chăm sóc rau xanh hàng ngày, xem đó là công việc mang đến niềm vui, ấm áp hạnh phúc khi rau xanh vào bữa ăn cùng đồng đội, “giữa biển mặn rau càng ngọt đậm”.
Khánh Hòa hợp tác với Quân chủng Hải quân trong việc thực hiện chương trình này. Các tổ chức và doanh nghiệp tại Khánh Hòa cũng đã có những đóng góp thiết thực cho các hoạt động ở đảo. Tập trung 3 mục tiêu chính:
Xây dựng hệ sinh thái: Việc trồng cây xanh giúp tạo ra môi trường sống tốt hơn, góp phần xây dựng hệ sinh thái bền vững cho đảo.
Tăng cường phòng hộ: Hàng cây xanh đóng vai trò như một "lá chắn xanh" giúp bảo vệ đảo khỏi tác động của thiên tai như gió bão, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Phát triển bền vững: Mục tiêu cuối cùng là phát triển Trường Sa theo hướng xanh và bền vững, đồng thời nâng cao đời sống tinh thần cho quân và dân trên đảo.
Chủ tịch UBND Đặc khu Trường Sa, Phạm Thanh Liêm khẳng định: “Những năm gần đây, Trường Sa đang từng ngày đổi thay mạnh mẽ. Từ hạ tầng điện, nước, trường học, bệnh xá đến các công trình dân sinh đều được đầu tư đồng bộ, hiện đại hơn. Đời sống của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ngày càng được cải thiện rõ rệt, không chỉ về vật chất mà còn cả đời sống văn hóa, tinh thần. An sinh xã hội được chăm lo toàn diện, góp phần tạo dựng diện mạo mới cho quần đảo tiền tiêu của Tổ quốc.
Quan trọng hơn, vị thế chiến lược của Trường Sa ngày càng được khẳng định, trở thành điểm tựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi bám biển, là tuyến đầu bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Thời gian tới, Đặc khu Trường Sa sẽ tiếp tục phát triển kinh tế biển xanh, gắn khai thác và nuôi trồng hải sản bền vững với dịch vụ hậu cần nghề cá, logistics hàng hải và năng lượng tái tạo. Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và tình cảm hướng về Trường Sa của nhân dân cả nước, chúng tôi tin tưởng rằng, Trường Sa sẽ thực sự trở thành ‘ngôi nhà lớn’ vững chãi giữa Biển Đông, xứng đáng là niềm tự hào của người dân Khánh Hòa và cả nước.”
Khánh Hòa đóng vai trò quan trọng trong chương trình "Xanh hóa Trường Sa" tích cực hỗ trợ quân và dân trồng cây, xây dựng vườn ươm và tham gia các chiến dịch gây quỹ để xanh hóa các đảo. Nhiều chương trình, như HiGreen Trường Sa do Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB) và Quân chủng Hải quân khởi xướng, đã kêu gọi vận động và đóng góp 160 tỷ đồng, đều hướng tới mục tiêu trồng một triệu cây xanh trên đảo.
Kết quả thực hiện chương trình “Xanh hóa Trường Sa” giai đoạn 1 đã cho ra những con số phấn khởi. Tổng số cây trồng được trên các đảo hơn 40 nghìn cây. Trong đó có nhiều loại cây từ đất liền ra với đảo và sinh trưởng tốt như dừa, bàng ta, mù u, xoài. Cây xanh còn là hình bóng của quê nhà. Trên đảo Trường Sa lớn cây đang lên xanh tốt, trầm hương - loài cây biểu tượng của xứ sở trầm hương Khánh Hòa, do Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa Nguyễn Hải Ninh và Chuẩn đô đốc Nguyễn Thế Tốt trồng năm 2022. Cây trầm hương nơi đảo xa cho cảm giác yên bình, thân thương như Khánh Hòa - Trường Sa đang rất gần.
Sau 50 năm giải phóng, Trường Sa đã “thay da đổi thịt” màu xanh trên quần đảo đã thể hiện sức sống, cuộc sống bình yên của bộ đội và nhân dân nơi đây, quyết tâm xây dựng Đặc khu trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước.
“Chương trình “Xanh hóa Trường Sa” không chỉ mang lại giá trị vật chất và tinh thần mà còn thể hiện tình cảm, trách nhiệm của cả nước đối với công tác bảo vệ chủ quyền biển đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc..
Chương trình "Xanh hóa Trường Sa" là một chủ trương lớn, tiếp tục cần có sự đóng góp, ủng hộ của các địa phương, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân, đồng bào cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài hướng về Trường Sa bằng những việc làm thiết thực, ủng hộ về vật chất và tinh thần để góp phần vào thành công của Chương trình.
Một số hình ảnh phóng viên Tạp chí Doanh Nghiệp và Hội Nhập ghi lại qua chuyến công tác Trường Sa.
 |
| Khu nhà dân dưới tán cây xanh mát. |
Rau xanh, chăn nuôi tự cấp lương thực, thực phẩm ở đảo xa.
 |
| Rau xanh tưới nước ngọt và mái che chương trình " Xanh hóa Trường Sa". |
