Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lao động tại nhiều ngành nghề. Trong bối cảnh đó, hợp tác với Việt Nam về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng được mở rộng, thay vì chỉ dừng ở hoạt động tiếp nhận lao động như trước.
 |
| Chương trình hợp tác đào tạo tài xế theo diện Kỹ năng đặc định (Specified Skilled Worker - SSW) giữa doanh nghiệp Nhật Bản và FPT Polytechnic (Ảnh: https://nhandan.vn). |
Xu hướng mới là doanh nghiệp Nhật tham gia ngay từ khâu đào tạo để người học được chuẩn bị đúng kỹ năng, đáp ứng yêu cầu thực tế ngay sau khi tốt nghiệp.
Một trong những mô hình đang được triển khai là chương trình đào tạo tài xế theo diện Kỹ năng đặc định (Specified Skilled Worker - SSW) giữa Tập đoàn Yamato Transport và FPT Polytechnic.
Trong chuyến làm việc tại Việt Nam mới đây, lãnh đạo Yamato Transport đã gặp gỡ nhà trường và học viên khóa đầu tiên nhằm trao đổi nhu cầu phát triển nguồn nhân lực cho ngành vận tải trong giai đoạn tới.
Khác với cách đào tạo truyền thống, doanh nghiệp không chỉ tuyển dụng sau khi học viên tốt nghiệp mà còn trực tiếp tham gia xây dựng chương trình đào tạo, xác định tiêu chuẩn đầu ra, chuyển giao tài liệu chuyên môn, chia sẻ quy trình làm việc và phối hợp đánh giá năng lực người học.
Trong khi đó, cơ sở đào tạo đảm nhiệm việc giảng dạy ngoại ngữ, kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề, giúp chương trình học bám sát yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.
Là học viên khóa đầu tiên của chương trình, anh Hoàng Hồng Thanh cho biết quyết định tham gia được cân nhắc kỹ khi bản thân đã có gia đình và công việc ổn định. "Tôi xác định nếu sang Nhật Bản làm việc thì phải có sự chuẩn bị bài bản về ngoại ngữ, kỹ năng nghề cũng như tác phong làm việc. Chương trình giúp tôi biết mình cần học gì, phải đạt những tiêu chuẩn nào và sau khi tốt nghiệp sẽ làm việc trong môi trường ra sao. Điều đó tạo cho tôi sự yên tâm và động lực để theo đuổi mục tiêu lâu dài" - anh Thanh chia sẻ.
Theo anh Thanh, việc doanh nghiệp đồng hành ngay trong quá trình đào tạo giúp học viên hiểu rõ yêu cầu thực tế của công việc để chủ động rèn luyện.
"Khi biết rõ doanh nghiệp cần gì, chúng tôi cũng xác định được mình phải cố gắng như thế nào để đáp ứng yêu cầu ngay khi bắt đầu làm việc" - anh Thanh nói.
 |
| Về phía doanh nghiệp, việc đồng hành cùng nhà trường ngay từ đầu cũng góp phần xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng, giảm thời gian đào tạo lại và nâng cao hiệu quả sử dụng lao động sau tuyển dụng. |
Mô hình này mang lại lợi ích cho cả ba bên. Người học có định hướng nghề nghiệp rõ ràng ngay từ đầu. Nhà trường xây dựng chương trình sát nhu cầu thị trường. Doanh nghiệp có nguồn nhân lực được đào tạo đúng tiêu chuẩn, giảm thời gian đào tạo lại sau tuyển dụng.
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ hội nhập quốc tế, mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp nước ngoài và cơ sở giáo dục được đánh giá là hướng đi phù hợp để kết nối đào tạo với thị trường lao động.
Đây cũng là bước chuyển trong quan hệ hợp tác lao động giữa Việt Nam và Nhật Bản, từ cung ứng lao động phổ thông sang phát triển lực lượng lao động có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế tri thức và chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo thống kê, mỗi năm Nhật Bản vận chuyển khoảng 4 tỷ tấn hàng hóa, trong đó hơn 90% được vận chuyển bằng đường bộ. Nhu cầu tài xế xe tải vì thế luôn ở mức rất lớn.
Theo Cơ quan Dịch vụ xuất nhập cảnh Nhật Bản (ISA), giai đoạn từ tháng 4/2024 đến tháng 3/2029, nước này dự kiến tiếp nhận tối đa 24.500 lao động nước ngoài trong lĩnh vực vận tải ô-tô theo chương trình Kỹ năng đặc định, bao gồm tài xế xe tải, xe buýt và taxi.
Riêng Yamato Transport hiện có khoảng 1.600 tài xế xe tải hạng trung và hạng nặng. Tuy nhiên, doanh nghiệp dự báo lực lượng này sẽ giảm 35-50% trong 10 năm tới do già hóa lao động, khiến nhu cầu bổ sung nhân lực chất lượng cao ngày càng cấp thiết.
