Kể từ đó, cuộc tranh luận đã trở thành cuộc đấu trí giữa các quốc gia về kế hoạch mở cửa biên giới trước Giáng Sinh. Tuy nhiên, với trường hợp của Úc, không phải tất cả các bang đều mong muốn mở cửa sớm như vậy.
Tại các thành phố lớn nhất phía đông của Úc là Sydney và Melbourne, tình trạng lây nhiễm Covid-19 gia tăng đã dẫn đến đóng cửa hàng tháng trời và các quy định nghiêm ngặt về di chuyển giữa các tiểu bang. Doanh nghiệp gặp khó khăn, gia đình bị chia rẽ, tình trạng bất diễn ra ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người dân.
Ở những vùng của đất nước đã kiểm soát được Covid-19, bao gồm các bang Tây Úc và Queensland, rất ít khu vực muốn mở cửa biên giới tạo điều kiện cho virus xâm nhập. Sau 18 tháng thành công trong việc ngăn chặn Covid, các chính trị gia Úc hiện buộc phải chuyển đổi chiến lược sang sống chung với virus. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thuyết phục người dân ủng hộ kế hoạch quốc gia.
Trong cùng một thời gian với nước láng giềng New Zealand, thành công của Úc đã khiến phần lớn phương Tây phải ghen tị. Khi số ca mắc và tử vong do Covid-19 toàn cầu tăng lên, Úc dường như đã chiến thắng. Chính phủ nước này đóng cửa biên giới đất nước vào tháng 3 năm 2020, ngay sau khi đợt bùng phát đầu tiên xuất hiện. Thế nhưng, Úc cũng phải hứng chịu sự tàn phá của biến thể Delta lây lan ở New South Wales. Chính quyền địa phương bước đầu đặt ra các hạn chế ở mức thấp nhưng rất nhanh chóng phải đóng cửa khu vực. Tính đến thứ sáu, hơn một nửa dân số 25 triệu người của Úc phải ở nguyên tại chỗ, bao gồm toàn bộ dân số của ba tiểu bang và vùng lãnh thổ NSW, Victoria và ACT.
Đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng tăng, số trường hợp gia tăng và các cuộc biểu tình, Morrison đã tuyên bố bắt đầu chấm dứt chính sách Zero Covid của Úc vào ngày 22 tháng 8. Ông muốn người dân Úc đi theo sự dẫn dắt của Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Liên minh Châu Âu, những quốc gia đã bắt đầu chấp nhận cuộc sống chung với Covid, sử dụng vắc xin để giảm thiểu số ca nhập viện trong khi cho phép các bong bóng du lịch.
Theo kế hoạch quốc gia, nước này sẽ mở cửa trở lại, giảm thiểu hạn chế khi ít nhất 70% số người đủ điều kiện đã được tiêm hai liều vắc xin. Tuy nhiên, quốc gia này đã gặp khó khăn trong việc tiêm chủng cho người dân do tình trạng thiếu nguồn cung khẩn cấp. Khoảng 37% người trên 16 tuổi ở Úc đã tiêm hai liều, so với ít nhất 60% ở Mỹ và hơn 78% ở Anh.
Kế hoạch của Úc, một phiên bản trước đây đã được từng tiểu bang và vùng lãnh thổ đồng thuận, dựa trên mô hình của Viện Doherty, một cơ quan nghiên cứu bệnh truyền nhiễm. Viện ước tính rằng với việc bao phủ vắc xin diện rộng và các hạn chế vừa phải, Úc có thể mở cửa trở lại với ít hơn 100 ca tử vong trong sáu tháng.
Các bang Tây Úc, Nam Úc, Queensland và Tasmania đã cố gắng giữ các trường hợp Covid-19 gần bằng không và do đó, các nhà lãnh đạo tại đây không mặn mà với kế hoạch thúc đẩy biên giới mở của thủ tướng Morrison. Thủ hiến Tây Úc Mark McGowan cho biết việc mở cửa trở lại quá sớm sẽ “cố tình ‘nhập’ virus” và là “sự điên rồ”. McGowan đăng trên Facebook: “Chúng tôi hiện không có hạn chế nào trong tiểu bang, chất lượng cuộc sống tuyệt vời và một nền kinh tế mạnh mẽ đáng kể đang tài trợ cho các nỗ lực cứu trợ ở các khu vực khác của đất nước. West Aussies muốn có những quyết định xem xét hoàn cảnh của tất cả các bang và vùng lãnh thổ, không chỉ riêng Sydney”.
Thủ hiến Queensland, Annastacia Palaszczuk thừa nhận rằng Covid có thể sẽ thâm nhập vào biên giới của bang, nhưng bà yêu cầu mô hình chi tiết hơn về việc mở cửa sẽ ảnh hưởng đến trẻ em chưa được tiêm chủng như thế nào: “Thay vì cãi nhau, chúng ta hãy có một cuộc trò chuyện đàng hoàng, mang tính giáo dục và không có gì sai khi đặt những câu hỏi về sự an toàn của gia đình”.
Hiệp hội Y tế Úc (AMA) dường như đồng ý với các nhà lãnh đạo bang một cách miễn cưỡng, cảnh báo trong một bức thư gửi Thủ tướng Morrison rằng hệ thống y tế của Úc chưa sẵn sàng cho một đợt bùng phát Covid lớn. Chủ tịch AMA, Tiến sĩ Omar Khorshid cho biết trong một tuyên bố: “Nếu mở cửa, chúng ta có nguy cơ chứng kiến các bệnh viện công sụp đổ và một phần của điều này bắt nguồn từ việc chính phủ tiểu bang và liên bang thiếu đầu tư dài hạn vào năng lực bệnh viện công”. Morrison cho biết chính phủ đang kiểm tra khả năng đối phó với lây lan Covid của hệ thống bệnh viện Úc trước khi mở cửa trở lại.
Về phía doanh nghiệp, chủ nhà hàng ở Melbourne, Luke Stepsys, đã tiêm cả hai liều vắc xin Covid-19, nhưng ông vẫn không thể rời khỏi nơi cư trú sau 9 giờ tối lệnh giới nghiêm ở Melbourne. Kể từ khi bắt đầu đại dịch, Melbourne đã trải qua hơn 210 ngày trong tình trạng đóng cửa lâu nhất so với bất kỳ thành phố nào của Úc, căng thẳng đang bắt đầu bộc lộ. Stepsys chia sẻ: “Tôi cảm thấy bối rối, quá chán nản và không có câu trả lời. Nhưng tôi phải mạnh mẽ làm gương cho nhân viên, cho gia đình nhưng nội tâm tôi đang bùng cháy”. Ngày 5 tháng 8, chính quyền tiểu bang đã ra đóng cửa sau khi phát hiện số ít trường hợp vượt biên từ New South Wales. Công dân chỉ được phép rời khỏi nhà vì những lý do cần thiết, chẳng hạn như mua hàng tạp hóa.
Ngay bên kia biên giới, New South Wales đang ghi nhận hơn 1.000 trường hợp nhiễm Covid-19 mới hàng ngày, con số cao nhất mà Australia từng chứng kiến kể từ đầu đại dịch. Các nhà lãnh đạo của New South Wales và Victoria đã chấp nhận kế hoạch của Morrison từ bỏ chiến lược Zero Covid, hứa hẹn mang lại tự do cho người dân khi đạt được một số mục tiêu vắc xin nhất định. Vào thứ Năm, New South Wales đã trở thành tiểu bang đầu tiên của Úc đạt tỷ lệ bao phủ vắc xin liều đầu tiên là 70% và người dân hiện được phép tập thể dục ở một số khu vực.
Nhà dịch tễ học Tony Blakely chỉ ra chiến lược Zero Covid của Úc chỉ là một biện pháp ngăn chặn khoảng cách cho đến khi đủ dân số được tiêm chủng hoặc các phương pháp điều trị mới được phát hiện giúp chúng ta sống an toàn với Covid. Ông cho rằng sống mà không có Covid là điều không bền vững nhưng bất kỳ quyết định mở cửa nào cũng cần được quản lý cẩn thận, đồng thời đề xuất đất nước nên đảm bảo cho tất cả các cộng đồng, những người đặc biệt dễ bị tổn thương, được tiêm chủng 70%. Theo ông: “Nếu mở cửa và tỷ lệ bao phủ vắc xin không đồng nhất sẽ dẫn đến vấn đề nghiêm trọng hơn”.
TL
