Hiệu quả rõ nét của mô hình tổ chức logistics xuyên biên giới
Mô hình vận tải xuyên biên giới vừa có bước chuyển biến mới bằng việc thiết lập một tuyến đường sắt liên vận trực tiếp, chuyến tàu chuyên tuyến đầu tiên từ thành phố Tô Châu (tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) đến Việt Nam không chỉ mở thêm một tuyến vận tải mới mà còn cho thấy hiệu quả rõ nét của mô hình tổ chức logistics xuyên biên giới.
![]() |
| Tàu chuyên tuyến Tô Châu - Việt Nam giúp cắt giảm 10% chi phí logistics cho doanh nghiệp. |
Hành trình của đoàn tàu vận chuyển khối lượng lớn nguyên liệu phục vụ trực tiếp cho các dây chuyền lắp ráp công nghệ tại thị trường nội địa. Chiều 16/6, đoàn tàu container liên vận quốc tế chuyên tuyến đầu tiên từ thành phố Tô Châu (tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) đã chính thức cập ga Yên Viên (Hà Nội) sau hành trình hơn 2.800km. Tuyến vận tải mới góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và mở rộng kết nối đường sắt xuyên biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Đoàn tàu vận chuyển 37 container với tổng trọng lượng 1.207 tấn, chủ yếu là nguyên vật liệu phục vụ sản xuất linh kiện điện tử và màn hình cho các nhà máy tại Việt Nam.
Đây là một dấu mốc quan trọng trong hoạt động giao thương khi dòng hàng hóa từ thủ phủ công nghiệp lớn của nước bạn được đóng gói nguyên chuyến về thẳng đích đến. Lần đầu tiên hàng hóa từ một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu lớn nhất Trung Quốc được vận chuyển nguyên chuyến bằng đường sắt tới Việt Nam, mở ra thêm lựa chọn vận tải hiệu quả cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
![]() |
| Ông Hạ Vĩ Tuấn - Tổng Giám đốc Công ty TNHH New Silk Road Supply Chain Việt Nam. |
Số liệu thống kê thương mại trong những tháng đầu năm cho thấy dòng chảy hàng hóa giữa địa phương này và Việt Nam đang ghi nhận mức tăng trưởng rất mạnh mẽ. Theo ông Hạ Vĩ Tuấn - Tổng Giám đốc Công ty TNHH New Silk Road Supply Chain Việt Nam, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn của Tô Châu. Khoảng 10% lượng hàng hóa xuất khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam có nguồn gốc từ địa phương này.
Đáng chú ý, trong nửa đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu từ Tô Châu sang Việt Nam tăng khoảng 50% so cùng kỳ năm trước, đưa Việt Nam trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Tô Châu và là đối tác thương mại lớn nhất của thành phố trong ASEAN.
Đại diện đơn vị vận hành chuỗi cung ứng kỳ vọng phương thức mới sẽ trở thành giải pháp bình ổn chi phí nhập khẩu lâu dài cho các đối tác thương mại. "Chuyến tàu nguyên chuyến lần này là chuyến tàu đầu tiên từ Tô Châu đến Việt Nam. Tuyến vận tải mới giúp khách hàng có thêm lựa chọn phương thức vận chuyển, đồng thời giảm đáng kể chi phí logistics. Chúng tôi sẽ tiếp tục tổ chức các chuyến tàu thường xuyên nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tối ưu chi phí nhập khẩu", ông Hạ Vĩ Tuấn cho biết.
Lợi thế cốt lõi của chuyến tàu chuyên tuyến nằm ở việc cắt bỏ hoàn toàn các khâu trung gian gom hàng tại các ga sát biên giới vốn thường gây chậm trễ trước đây. Điểm nổi bật của tuyến tàu mới là hàng hóa được vận chuyển xuyên suốt từ Tô Châu đến Việt Nam mà không phải chia tách, gom nối tại ga Nam Ninh (Trung Quốc) như trước đây. Nhờ đó, thời gian vận chuyển được rút ngắn khoảng 2 ngày, đồng thời chi phí logistics giảm khoảng 10%.
Rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm chi phí cho doanh nghiệp
Việc dịch chuyển sang hình thức chạy nguyên chuyến từ sâu trong nội địa giúp tăng tính ổn định của dòng vật tư, loại bỏ rủi ro ách tắc tại các điểm tập kết. Không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp nhập khẩu, tuyến tàu chuyên tuyến Tô Châu - Việt Nam còn cho thấy hiệu quả bước đầu của việc tổ chức vận tải liên vận quốc tế theo mô hình nguyên chuyến từ sâu trong nội địa Trung Quốc. Thay vì tập kết, chia tách và gom nối hàng hóa tại các đầu mối trung trung chuyển, đoàn tàu được vận hành xuyên suốt tới Việt Nam, qua đó rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng tính ổn định của chuỗi cung ứng.
![]() |
| Chuyến tàu chuyên chở container đầu tiên tuyến vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt Thanh Hải (Trung Quốc) - Đồng Nai (Việt Nam) xuất phát từ ga Đông Anh. |
So sánh với các tuyến vận tải liên vận được khai thác trước đó, phương án đi thẳng cho thấy ưu thế vượt trội về mặt thời gian so với cách đi hàng lẻ thông thường. Trước đó, ngày 3/6, đoàn tàu chuyên tuyến xuất phát từ Thanh Hải đến Việt Nam chỉ mất khoảng 4 ngày để hoàn thành hành trình, trong khi phương thức vận chuyển tàu lẻ trước đây thường kéo dài từ 12-15 ngày. Với tuyến Tô Châu-Việt Nam, thời gian vận chuyển giảm từ khoảng 7 ngày xuống còn 5 ngày.
Từ góc độ đơn vị trực tiếp nhập khẩu vật tư để vận hành nhà máy, đại diện doanh nghiệp đánh giá cao sự chênh lệch hiệu quả giữa đường sắt và đường biển. Là doanh nghiệp trực tiếp sử dụng dịch vụ, ông Quách Bá Đình - Giám đốc bộ phận Logistics Công ty TNHH Công nghệ Amtran Việt Nam đánh giá vận tải đường sắt đang cho thấy lợi thế rõ rệt về tốc độ và tính ổn định. "Vận chuyển bằng đường biển thường mất khoảng 10 ngày thì đường sắt chỉ khoảng 6 ngày. Điều này giúp doanh nghiệp nhận nguyên liệu kịp thời phục vụ sản xuất, giảm thời gian chờ đợi và nâng cao hiệu quả hoạt động", ông Quách Bá Đình chia sẻ.
![]() |
| Ông Nguyễn Hoàng Thanh - Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vận tải và Thương mại đường sắt. |
Định hướng hạ tầng ngành đường sắt cũng đang tập trung vào việc kéo sâu các thủ tục kiểm soát vào nội địa nhằm tạo thuận lợi tối đa cho dòng hàng hóa. Theo ông Nguyễn Hoàng Thanh - Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vận tải và Thương mại đường sắt (Ratraco), việc triển khai chủ trương đưa cửa khẩu vào sâu trong nội địa đang tạo điều kiện thuận lợi để các đoàn tàu xuất phát từ những địa phương sâu trong nội địa Trung Quốc như Thanh Hải, Nam Ninh, Tô Châu vận hành trực tiếp đến các trung tâm logistics tại Việt Nam.
Tầm nhìn dài hạn là phân phối luồng hàng về các trung tâm tiếp vận phía Nam để thực hiện thông quan tại chỗ, tiết giảm thời gian chờ đợi tại vùng biên giới phía Bắc. Khi hệ thống kiểm tra, giám sát hải quan tập trung được hoàn thiện tại các đầu mối logistics phía nam như ga Sóng Thần, hàng hóa sẽ có thể thông quan ngay tại điểm đến mà không phải thực hiện thủ tục hải quan tại các cửa khẩu khu vực phía bắc như hiện nay. Điều này sẽ tiếp tục rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Để tối ưu hóa năng suất và giảm thiểu chi phí vận hành, ngành đường sắt đang lên phương án gom các nguồn hàng nông sản nội địa để chạy tàu chiều ngược lại. Song song việc tiếp nhận hàng hóa từ Trung Quốc, ngành đường sắt Việt Nam cũng đang xây dựng phương án tổ chức vận tải hai chiều nhằm gia tăng hiệu quả khai thác. Theo đó, nông sản, trái cây và nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sẽ được tập kết để vận chuyển ngược trở lại Trung Quốc bằng đường sắt, hạn chế tình trạng toa xe chạy rỗng và nâng cao hiệu quả logistics xuyên biên giới.
Mạng lưới này không chỉ dừng lại ở bài toán vận tải thuần túy mà là một phần trong kế hoạch kết nối giao thương sâu rộng giữa hai vùng kinh tế. Theo ông Nguyễn Chính Nam - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, việc đưa vào khai thác các đoàn tàu chuyên tuyến từ sâu trong nội địa Trung Quốc đến Việt Nam không chỉ nâng cao hiệu quả vận tải hàng hóa xuyên biên giới mà còn mở rộng không gian kết nối của hành lang kinh tế Trung Quốc-ASEAN. Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình phát triển logistics đường sắt, thúc đẩy thương mại khu vực và từng bước hiện thực hóa mục tiêu liên thông mạng lưới vận tải quốc tế.