Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành văn bản hướng dẫn về việc tiếp nhận, giải quyết và chi trả các chế độ thai sản, ốm đau, dưỡng sức phục hồi sức khỏe. Quyết định này căn cứ theo Luật Dân số 113/2025/QH15 và Nghị định số 168/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026.
 |
| Từ ngày 1/7/2026, trong trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 7 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng (Ảnh minh họa). |
Về điều kiện áp dụng, quy định mới hướng tới nhóm lao động nữ khi sinh con thứ hai mà tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống. Đối với người chồng, lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cũng được hưởng quyền lợi tương ứng nếu tại thời điểm vợ sinh con thứ hai, người vợ đang có một con đẻ còn sống.
Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ được quy định chi tiết cho từng trường hợp:
Trong trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 7 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng.
Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 1 tháng.
Trường hợp vợ sinh con thứ hai thì lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc. Nếu sinh ba trở lên, người cha được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
Mức trợ cấp và thủ tục hồ sơ cho người lao động
Cơ quan bảo hiểm xã hội cho biết, mức trợ cấp thai sản được tính toán dựa trên số tháng nghỉ thực tế, mức hưởng hằng tháng và trợ cấp một lần theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. Cụ thể, trợ cấp thai sản một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc.
Ngoài ra, người lao động còn được nhận trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con.
Về quy trình nộp hồ sơ, cơ quan quản lý phân loại theo hai đối tượng:
Đối với người đang tham gia bảo hiểm xã hội: Đơn vị sử dụng lao động lập hồ sơ nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội, sử dụng Danh sách đề nghị mẫu 01B-HSB và ghi rõ vào cột ghi chú cụm từ “Sinh con thứ hai” tương ứng với con được sinh ra.
Đối với người đã thôi việc hoặc đang bảo lưu quá trình đóng: Người lao động tự nộp hồ sơ tại cơ quan bảo hiểm xã hội cơ sở, sử dụng Văn bản đề nghị Mẫu 14-HSB, tại mục nội dung ghi rõ “Đề nghị hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ”.
Trong văn bản này, Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh cũng hướng dẫn thêm về chế độ ốm đau đối với người lao động nghỉ việc hưởng chế độ không trọn ngày. Việc xét duyệt sẽ căn cứ vào thời gian nghỉ thực tế do người sử dụng lao động lập, đối chiếu với giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội do cơ sở y tế cấp. Khi lập danh sách mẫu 01B-HSB, các đơn vị cần điền chính xác số tài khoản, tên và mã ngân hàng của người lao động để phục vụ chi trả.
Theo thống kê từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trong sáu tháng đầu năm 2026, cả nước có hơn 4,63 triệu lượt người được hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe. Việc triển khai các chính sách mới từ ngày 1/7/2026 được kỳ vọng sẽ gia tăng lưới an sinh, hỗ trợ thiết thực hơn cho người lao động.
