Tìm dư địa tăng trưởng tại Nam Mỹ và cơ hội lội ngược dòng cho hàng Việt

Ngày 28/5/2026, tại Hà Nội, Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư (PROMOCEN) thuộc Cục Xúc tiến thương mại đã phối hợp cùng các Thương vụ Việt Nam tại khu vực Nam Mỹ tổ chức Hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Nam Mỹ”.

Sự kiện thu hút đông đảo các hiệp hội ngành hàng, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp tham gia tìm kiếm giải pháp khơi thông dòng chảy thương mại sang bờ bên kia đại dương.

Bệ phóng từ các hiệp định thương mại tự do

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Phó Giám đốc PROMOCEN nhấn mạnh, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Nam Mỹ thời gian qua liên tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, đạt quy mô hàng chục tỷ USD mỗi năm. Trong đó, các thị trường trọng điểm bao gồm Brazil, Argentina, Chile, Peru và Colombia; riêng Brazil hiện vững vàng ở vị trí đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh.

Hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Nam Mỹ” (Ảnh: https://nhandan.vn).

Cơ cấu xuất nhập khẩu giữa hai bên mang tính bổ trợ lẫn nhau rất cao. Việt Nam chủ yếu xuất khẩu điện thoại, linh kiện máy tính, hàng điện tử, dệt may, giày dép, thủy sản, gạo, cà phê và vật liệu xây dựng. Ở chiều ngược lại, các quốc gia Nam Mỹ cung ứng cho Việt Nam nguồn nguyên liệu dồi dào phục vụ sản xuất công nghiệp và nông nghiệp như ngô, đậu tương, bông, thức ăn chăn nuôi và da thuộc.

Đặc biệt, Chile và Peru đều là thành viên của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), mang lại lợi thế cắt giảm thuế quan vượt trội cho hàng Việt Nam.

Chile: Thị trường hơn 2 tỷ USD và những cú tăng trưởng ngoạn mục

Chia sẻ sâu hơn về thị trường sở tại, bà Ngô Thu Hương - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Chile đánh giá đây là một trong những nền kinh tế hội nhập sâu rộng nhất Mỹ Latinh với mạng lưới 35 hiệp định thương mại tự do bao phủ hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Nhờ hiệu lực từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Chile (VCFTA) và CPTPP, phần lớn thuế suất nhập khẩu giữa hai quốc gia hiện đã được kéo về mức 0%.

Trong năm tài chính 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Chile đã cán mốc hơn 2 tỷ USD, tăng trưởng hơn 40% so với năm trước. Trong đó, riêng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Chile đạt hơn 1,7 tỷ USD, tăng gần 50%, ghi nhận mức cao gấp 6,5 lần so với thời điểm trước khi hiệp định VCFTA có hiệu lực. Tuy nhiên, hàng hóa Việt Nam hiện mới chỉ chiếm vỏn vẹn khoảng 2% thị phần nhập khẩu của Chile, đồng nghĩa với việc dư địa để doanh nghiệp khai thác còn rất lớn.

Bà Ngô Thu Hương cũng lưu ý, xu hướng tiêu dùng tại Chile đang dịch chuyển rất mạnh sang các sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường, có khả năng truy xuất nguồn gốc và tăng trưởng đột phá qua kênh thương mại điện tử.

Hóa giải nút thắt logistics và rào cản kỹ thuật

Dù cánh cửa thị trường mở rộng, con đường đưa hàng hóa Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng Nam Mỹ vẫn phải đối diện với không ít lực cản.

Đầu tiên là khoảng cách địa lý xa xôi làm đẩy chi phí logistics và kéo dài thời gian vận chuyển. Thêm vào đó, những căng thẳng địa chính trị leo thang tại khu vực Trung Đông thời gian gần đây đang đặt áp lực nặng nề lên chi phí vận tải biển quốc tế.

Thứ hai là hệ thống rào cản kỹ thuật (TBT), quy định về biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS) ngày càng khắt khe. Tại Chile, thực phẩm bắt buộc phải dán nhãn bằng tiếng Tây Ban Nha, tuân thủ nghiêm ngặt các cảnh báo dinh dưỡng và bao bì môi trường. Đồng thời, các đối tác Nam Mỹ thường có phong cách đàm phán rất thận trọng, đòi hỏi thời gian dài để xây dựng uy tín ổn định.

Đối với thị trường Argentina, ông Ngô Mạnh Khôi - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại đây phân tích: Dù nước bạn đang chịu tác động từ lạm phát, biến động tỷ giá và các chính sách kiểm soát ngoại hối chặt chẽ, song nhu cầu dài hạn đối với hàng điện tử, dệt may, da giày, cà phê của Việt Nam vẫn rất khả quan nhờ chương trình cải cách kinh tế, tự do hóa thương mại mà Argentina đang triển khai.

Đặc biệt, một bước ngoặt chiến lược đã mở ra vào tháng 12/2025 khi Việt Nam và khối MERCOSUR (gồm các nước Nam Mỹ) chính thức khởi động đàm phán Hiệp định thương mại ưu đãi (PTA), hứa hẹn tạo nền tảng vững chắc để hàng Việt tiến sâu vào thị trường chung quy mô hơn 600 triệu dân này.

Để thành công trụ vững tại Nam Mỹ, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam cần khẩn trương thay đổi tư duy: Từ bỏ chiến lược cạnh tranh bằng giá thấp để chuyển mạnh sang nâng cao giá trị gia tăng, chú trọng thiết kế, xây dựng thương hiệu xanh và chủ động sở hữu các chứng nhận quốc tế về môi trường. Tận dụng tốt các trung tâm kết nối logistics tại khu vực và sự đồng hành của hệ thống Thương vụ sẽ là chìa khóa để hàng Việt Nam thâm nhập sâu và bền vững tại thị trường này.