Thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng 25%/năm, 60% dân số mua sắm trực tuyến

Thương mại điện tử là trụ cột mới của kinh tế số

Thông tin tại Diễn đàn “Toàn cảnh Thương mại điện tử: Nâng cao năng lực quản lý – Định hướng phát triển xanh, bền vững”, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, khẳng định thương mại điện tử đã trở thành kênh phân phối quan trọng, kết nối trực tiếp doanh nghiệp với người tiêu dùng và góp phần mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam.

Theo số liệu được công bố, thương mại điện tử Việt Nam duy trì mức tăng trưởng bình quân khoảng 25%/năm trong thời gian qua. Năm 2025, quy mô bán lẻ trực tuyến ước đạt 31 tỷ USD, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, với khoảng 60% dân số tham gia mua sắm trực tuyến.

Thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng 25%/năm, 60% dân số mua sắm trực tuyến

Sự gia tăng nhanh chóng này phản ánh rõ nét quá trình chuyển dịch hành vi tiêu dùng, đặc biệt tại khu vực đô thị và nhóm khách hàng trẻ. Thương mại điện tử không còn là kênh mua sắm bổ trợ mà đang dần trở thành trụ cột của hệ thống phân phối hiện đại, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng.

Cùng với đó, quá trình chuyển đổi số diễn ra sâu rộng đã thúc đẩy sự hình thành nhiều mô hình kinh doanh mới như bán hàng qua livestream, thương mại trên mạng xã hội hay mua sắm kết hợp nội dung giải trí. Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh cũng kéo theo những thách thức đáng kể về kỷ cương thị trường, minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và kiểm soát rủi ro trong môi trường số.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, diễn đàn cũng chỉ ra sự chênh lệch đáng kể về mức độ phát triển thương mại điện tử giữa các địa phương. Trong khi các đô thị lớn đóng vai trò đầu tàu, nhiều tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới vẫn gặp khó khăn do hạn chế về hạ tầng số, logistics, nguồn nhân lực và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp địa phương.

Luật mới “cầm cương” thị trường, hướng tới phát triển bền vững

Trước yêu cầu thực tiễn đó, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ năm 2026 được đánh giá là bước ngoặt quan trọng trong quản lý thị trường số.

Theo ông Nguyễn Văn Thành, Trưởng phòng Chính sách, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, điểm mới nổi bật của Luật là việc phân loại rõ bốn loại hình hoạt động thương mại điện tử, qua đó xác định trách nhiệm pháp lý cụ thể đối với chủ nền tảng, người bán và người trực tiếp livestream bán hàng. Luật cũng quy định các nghĩa vụ chung như minh bạch thông tin sản phẩm, lưu trữ dữ liệu giao dịch tối thiểu ba năm, phối hợp xử lý vi phạm và gỡ bỏ nội dung sai phạm kịp thời.

Đáng chú ý, Luật lần đầu tiên quy định rõ trách nhiệm của mạng xã hội có hoạt động thương mại, yêu cầu phân biệt tài khoản kinh doanh với tài khoản cá nhân. Đối với các nền tảng có yếu tố nước ngoài, Luật buộc phải có hiện diện pháp lý tại Việt Nam hoặc đại diện được ủy quyền nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phục vụ công tác quản lý.

Song song với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ quan quản lý đang nghiên cứu xây dựng Kế hoạch tổng thể ứng dụng thương mại điện tử tại khu vực miền núi, biên giới giai đoạn 2027-2030, hướng tới mục tiêu thu hẹp khoảng cách phát triển và bảo đảm không địa phương nào bị bỏ lại phía sau.

Cùng với yêu cầu tăng trưởng, định hướng phát triển xanh, tuần hoàn và bền vững được xác định là trụ cột xuyên suốt trong giai đoạn 2026-2030. Các giải pháp về logistics xanh, tối ưu giao nhận, quản lý chuỗi cung ứng và giảm tác động môi trường được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng của thương mại điện tử Việt Nam trong dài hạn.