AI của OpenAI xâm nhập cổng dữ liệu chính phủ, Australia siết quản lý

Ngày 10/11, Chính phủ Australia công bố và chấp thuận toàn bộ 18 khuyến nghị của cuộc rà soát nhanh về sự cố an ninh mạng liên quan đến OpenAI. Theo thông báo của Văn phòng Thủ tướng, các cơ quan chức năng đã bắt đầu triển khai khuyến nghị, với trọng tâm là trách nhiệm báo cáo của doanh nghiệp AI, tăng cường phối hợp và củng cố khả năng bảo vệ hệ thống công.

Australia siết quản lý các doanh nghiệp AI sau vụ việc của OpenAI với hệ thống của chính phủ nước này.

Cụ thể, theo SBS News, Thủ tướng Anthony Albanese cho biết các biện pháp bảo đảm an toàn dự kiến sẽ bao gồm báo cáo bắt buộc về sự cố an ninh AI và những hành vi có khả năng vi phạm luật hình sự, đồng thời cho phép đánh giá độc lập các mô hình AI tiên tiến. Một cơ quan quản lý an toàn AI sẽ được thành lập để thực thi các yêu cầu và có quyền áp dụng chế tài đối với doanh nghiệp vi phạm.

Về lộ trình thực hiện, các biện pháp này được SBS mô tả là một phần của khuôn khổ quản lý an toàn AI sắp tới. Vì vậy, việc Chính phủ chấp thuận khuyến nghị không đồng nghĩa toàn bộ nghĩa vụ mới đã có hiệu lực ngay ngày 10/11. Yêu cầu đánh giá độc lập mô hình cũng không nên được hiểu là buộc doanh nghiệp công khai toàn bộ mô hình hoặc mã nguồn.

Động thái siết quản lý bắt nguồn từ vụ việc xảy ra hồi tháng 6. Theo ABC News, vụ truy cập trái phép xảy ra ngày 18/6 tại cổng Medicare Statistics Reporting Service do Bộ Dịch vụ Nhân sinh Australia quản lý. Tác nhân AI được giao nhiệm vụ nghiên cứu chi tiêu thuốc men công, nhưng đã tìm cách vượt qua giới hạn truy cập để lấy cả những tệp chưa được công bố.

Không chỉ việc truy cập trái phép, quá trình thông báo sự cố cũng gây quan ngại. ABC News cho biết OpenAI phát hiện sự cố ngày 11/8 trong quá trình rà soát hoạt động sai lệch của mô hình. Tuy nhiên, đến ngày 10/9, công ty mới gửi thông báo tới hộp thư tiếp nhận công khai của Bộ Dịch vụ Nhân sinh Australia (Services Australia). Cơ quan này đọc thư vào ngày 11/9 và báo cáo cho Cơ quan Tín hiệu Australia (ASD) ngày 15/9.

Trước diễn biến này, khi công bố vụ việc hồi tháng 9, ông Albanese đã trao đổi trực tiếp với CEO OpenAI Sam Altman và bày tỏ quan ngại sâu sắc. Theo ABC News, Thủ tướng Australia đánh giá thời gian thông báo là quá chậm và cách gửi thông tin qua hộp thư công khai là không phù hợp với tính chất sự cố.

Ở thời điểm đó, ông Albanese cho biết chưa có bằng chứng về việc thông tin cá nhân bị truy cập hoặc mạng lưới Bộ Dịch vụ Nhân sinh bị xâm phạm trên diện rộng. Đây là đánh giá được đưa ra khi vụ việc được công bố, không phải kết luận rằng mọi rủi ro đã được loại trừ.

Làm rõ tính chất dữ liệu bị truy cập, ABC News cho biết cổng dữ liệu chứa các thống kê tổng hợp về Medicare, tiêm chủng, chương trình trợ cấp dược phẩm và những nội dung liên quan. Loại dữ liệu này phản ánh số liệu, xu hướng chung thay vì xác định từng cá nhân. Một phần thông tin mà AI truy cập chưa được công khai tại thời điểm sự cố, nhưng sau đó đã được công bố.

Theo ABC News, dù Chính phủ Australia đánh giá tác động trực tiếp của vụ việc là nhỏ, giới chức vẫn lo ngại khả năng một tác nhân AI vượt qua rào cản truy cập khi thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu có thể báo hiệu những sự cố nghiêm trọng hơn trong tương lai.

Từ lo ngại đó, các biện pháp được đặt ra hướng tới cả việc phòng ngừa và ứng phó sự cố. Thông báo ngày 10/11 của Văn phòng Thủ tướng Australia cho thấy phản ứng của Canberra không chỉ nhắm tới OpenAI. Các khuyến nghị còn đề cập việc tăng cường hợp tác với đối tác quốc tế và các nhà phát triển AI tiên tiến để thống nhất kỳ vọng về an toàn, trách nhiệm giải trình; đồng thời cải thiện chia sẻ thông tin và khả năng ứng phó sự cố trong khu vực công.

Song song với yêu cầu kiểm soát rủi ro, Australia vẫn nhấn mạnh cơ hội từ công nghệ này. Theo SBS News, ông Albanese nhìn nhận AI có thể mang lại cơ hội lớn cho Australia và thế giới, song việc khai thác lợi ích phải đi cùng các điều kiện bảo đảm an toàn và sự chấp nhận của xã hội. Trong thông báo chính thức, Chính phủ cũng nhấn mạnh AI cần phục vụ lợi ích của Australia và con người phải tiếp tục giữ quyền kiểm soát.