Thị trường quặng sắt toàn cầu đối mặt làn sóng giảm giá dài nhất kể từ năm 2022

Thị trường nguyên liệu thô phục vụ ngành chế tạo và xây dựng đang chứng kiến những biến động đầy bất lợi khi giá quặng sắt liên tục trượt dốc. Trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (26/6), giá hợp đồng tương lai của mặt hàng này tại sàn giao dịch Singapore đã rơi xuống mức 96,95 USD/tấn, thấp nhất kể từ thời điểm tháng 2. Theo báo cáo dữ liệu từ hãng tin Bloomberg, tính chung cả tuần, giá mặt hàng này đã bốc hơi thêm 1,5%, chính thức xác lập chuỗi giảm giá kéo dài tuần thứ bảy liên tiếp. Đây là giai đoạn suy thoái dài nhất mà thị trường phải gánh chịu kể từ năm 2022, thể hiện rõ sự mất cân bằng cung cầu nghiêm trọng đang diễn ra trên diện rộng.

Giá quặng sắt thế giới giảm tuần thứ 7 liên tiếp do nguồn cung dồi dào trong khi nhu cầu và biên lợi nhuận của các nhà máy thép Trung Quốc suy yếu

Nguyên nhân cốt lõi khiến mặt hàng chiến lược này liên tục mất giá xuất phát từ sự tổng hòa của nhiều yếu tố vĩ mô bất lợi. Đầu tiên phải kể đến áp lực suy giảm nhu cầu mang tính chu kỳ khi khu vực Đông Á bước vào mùa mưa và giai đoạn nắng nóng cao điểm, làm đình trệ các hoạt động xây dựng hạ tầng ngoài trời. Đồng thời, nguồn cung quặng sắt vận chuyển bằng đường biển từ các quốc gia xuất khẩu hàng đầu không hề giảm nhiệt mà trái lại còn gia tăng mạnh mẽ. Một yếu tố cộng hưởng khác nằm ở việc chi phí năng lượng toàn cầu hạ nhiệt sau khi các thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran tại Trung Đông đạt tiến triển, gián tiếp làm giảm chi phí cấu thành và kéo giá quặng sắt đi xuống.

Xét về phía nguồn cung, các tập đoàn khai khoáng hàng đầu tại Australia đang bước vào giai đoạn nước rút của năm tài chính. Theo đánh giá từ bà Sushmita Vazirani, chuyên gia phân tích thị trường tại tổ chức nghiên cứu Kpler, các công ty khai thác lớn đang nỗ lực tối đa để đẩy mạnh sản lượng trong những tuần cuối tháng nhằm hoàn thành bằng được kế hoạch quý đã đề ra. Việc nguồn cung mới liên tục được bơm vào thị trường giữa bối cảnh sức mua yếu đã triệt tiêu hoàn toàn cơ hội phục hồi của giá cả. Dẫu vậy, chuyên gia của Kpler cũng lưu ý một biến số quan trọng cần được giám sát chặt chẽ trong tháng 7 là tiến trình đàm phán về Thỏa thuận Tiền lương giữa các nghiệp đoàn lao động và tập đoàn BHP tại Cảng Hedland, nơi có thể mở ra nguy cơ đình công làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Cần biết rằng Cảng Hedland là tổ hợp cảng xuất khẩu hàng rời lớn nhất thế giới, nơi định hình dòng chảy quặng sắt toàn cầu với khối lượng thông quan kỷ lục từng đạt 54,6 triệu tấn vào tháng 6/2025. Sự dồi dào về nguồn cung xuất khẩu càng gây áp lực lớn khi nhìn vào tình hình tiêu thụ tại Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu quặng sắt lớn nhất thế giới. Số liệu từ công ty thương mại điện tử Shanghai SteelHome cho thấy, lượng quặng sắt lưu kho tại các cảng nước này đã phình to lên mức 160 million tấn, xác lập một kỷ lục mới vô cùng ảm đạm vào thời điểm này trong năm, đè nặng lên tâm lý các nhà đầu tư trên thị trường kỳ hạn.

Song song với áp lực tồn kho, sức khỏe tài chính của các nhà sản xuất thép Trung Quốc cũng ở mức đáng báo động khi biên lợi nhuận bị bóp nghẹt. Hệ thống dữ liệu chuyên ngành của Mysteel chỉ ra rằng tỷ lệ các nhà máy luyện kim có lãi trong diện khảo sát đã rơi xuống chỉ còn khoảng 51%, giảm mạnh 4,8 điểm phần trăm so với tuần trước đó và giảm tới 8,2 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Tình trạng thua lỗ này bắt nguồn từ hệ lụy của vụ tai nạn khai thác than nghiêm trọng tại tỉnh Sơn Tây vào tháng trước, sự cố đã kích hoạt các biện pháp kiểm tra an toàn nghiêm ngặt và đẩy giá than cốc – nguyên liệu đầu vào quan trọng – tăng vọt.

Trước bối cảnh chi phí sản xuất chung bị đẩy lên quá cao, các nhà máy thép buộc phải thay đổi chiến lược vận hành để duy trì sự sống còn. Ông Steven Yu - chuyên gia phân tích tại Mysteel, nhận định rằng áp lực chi phí đang thúc đẩy các nhà quản lý tối ưu hóa lò cao bằng cách chuyển sang sử dụng các loại quặng sắt chất lượng trung - cao cấp nhằm nâng cao hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu. Sự dịch chuyển trong nhu cầu phân khúc này vô hình trung làm sụt giảm nghiêm trọng lực cầu đối với các loại quặng cấp thấp, khiến cục diện thị trường thêm phần phân hóa sâu sắc.

Kết thúc tuần giao dịch, giá hợp đồng tương lai quặng sắt giảm xuống 97,15 USD/tấn tại Singapore, đồng điệu với xu hướng giảm tại sàn Đại Liên và giá thép thành phẩm tại Thượng Hải. Đối với cộng đồng doanh nghiệp thép Việt Nam, xu hướng giảm giá kéo dài của quặng sắt thế giới có thể mang lại lợi thế ngắn hạn về chi phí nhập khẩu nguyên liệu thô. Tuy nhiên, việc giá lao dốc do lực cầu yếu chính là hồi chuông cảnh báo về sự giảm tốc của hoạt động đầu tư và xây dựng toàn cầu. Các doanh nghiệp trong nước cần chủ động theo dõi sát sao thị trường, tối ưu hóa lượng hàng tồn kho và áp dụng các công cụ phòng vệ giá để tránh rủi ro sụt giảm giá trị tài sản trong một thị trường đầy biến động.