Tròn nửa thế kỷ mang tên Người, Thành phố Hồ Chí Minh đã đi qua biết bao thử thách, từ những năm tháng hậu chiến gian khó đến hành trình trở thành đầu tàu kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Năm mươi năm ấy cũng là hành trình hiện thực hóa khát vọng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh từng gửi gắm: xây dựng một thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình, vì hạnh phúc của nhân dân.
Có những địa danh chỉ là tên gọi trên bản đồ. Nhưng cũng có những địa danh trở thành biểu tượng của một dân tộc.
Thành phố Hồ Chí Minh là một biểu tượng như thế.
 |
| 50 năm thành phố Hồ Chí Minh- địa danh trở thành biểu tượng của một dân tộc. Ảnh-Minh Hoà |
Ngày 2/7/1976, tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội nước Việt Nam thống nhất, cái tên "Thành phố Hồ Chí Minh" chính thức thay thế tên gọi Sài Gòn - Gia Định. Quyết định lịch sử ấy được đưa ra chỉ hơn một năm sau ngày non sông liền một dải. Đó là sự tri ân vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, đồng thời mở ra một chương mới trong lịch sử phát triển của đô thị lớn nhất Việt Nam.
Nửa thế kỷ sau, nhìn lại chặng đường ấy, người dân thành phố càng thấm thía rằng, mang tên Bác không đơn thuần là niềm tự hào, mà còn là một trọng trách lịch sử.
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vào sáng ngày 2/7. |
 |
| Hàng nghìn người dân tập trung trước tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, hòa chung không khí đêm bắn pháo hoa kỷ niệm 50 năm Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, bày tỏ lòng tri ân và tưởng nhớ vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. |
Năm 1976, Sài Gòn vừa bước ra khỏi chiến tranh.
Hạ tầng bị tàn phá, sản xuất đình trệ, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Một đô thị từng được xem là "Hòn ngọc Viễn Đông" phải bắt đầu lại gần như từ con số không trong bối cảnh cả nước bước vào thời kỳ tái thiết.
Nhưng chính trong gian khó ấy, tinh thần năng động, sáng tạo của con người Sài Gòn - Gia Định đã tiếp tục được khơi dậy.
Những công trình được khôi phục. Những nhà máy dần sáng đèn. Những khu dân cư mới hình thành. Những chuyến tàu, chuyến xe nối dài mang theo hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn.
Đặc biệt, sau công cuộc đổi mới năm 1986, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành địa phương tiên phong thực hiện nhiều cơ chế đột phá, mở đường cho sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Không ít chủ trương lớn của đất nước đã được khởi nguồn từ thực tiễn năng động của thành phố mang tên Bác.
Nửa thế kỷ phát triển đã tạo nên một Thành phố Hồ Chí Minh hoàn toàn khác.
Từ một đô thị hậu chiến, thành phố đã trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam, đóng góp tỷ trọng đáng kể vào GDP quốc gia và luôn nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu về thu ngân sách.
Đây là nơi hội tụ của hàng trăm nghìn doanh nghiệp, là điểm đến của các nhà đầu tư quốc tế, là trung tâm tài chính, thương mại, logistics, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Những công trình hiện đại như tuyến metro đầu tiên, khu đô thị mới, hệ thống vành đai, cao tốc kết nối vùng, các trung tâm nghiên cứu, khu công nghệ cao… đang từng ngày làm thay đổi diện mạo đô thị.
 |
| Những công trình hiện đại như tuyến metro đầu tiên, cao tốc, tuyến đường... đang từng ngày làm thay đổi diện mạo đô thị, khẳng định là thành phố “đầu tàu” kinh tế của cả nước. |
Không chỉ phát triển kinh tế, Thành phố Hồ Chí Minh còn là nơi khởi nguồn của nhiều mô hình quản trị mới, cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền đô thị.
Tinh thần "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm" đã trở thành bản sắc riêng của thành phố.
Điều làm nên giá trị đặc biệt của Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng.
Đó còn là một thành phố nghĩa tình.
Trong đại dịch COVID-19, cả nước đã chứng kiến một Thành phố Hồ Chí Minh kiên cường vượt qua những mất mát chưa từng có. Hàng triệu người dân cùng nhau sẻ chia từng bữa cơm, từng bình oxy, từng chuyến xe cứu trợ.
 |
| Tiết mục tái hiện cuộc chiến chống đại dịch COVID-19 đã để lại nhiều xúc động tại Lễ kỷ niệm 50 năm Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh- Quang Duy |
Khi thiên tai xảy ra ở miền Trung hay các địa phương khác, thành phố luôn là một trong những nơi đầu tiên hướng về đồng bào.
Ở thành phố này, hàng nghìn chương trình an sinh xã hội vẫn âm thầm diễn ra mỗi ngày.
Tinh thần nhân văn ấy chính là sự tiếp nối tư tưởng "lấy dân làm gốc" mà Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn.
Mang tên Bác vì thế không chỉ là niềm tự hào, mà còn là lời nhắc nhở thường trực về trách nhiệm phụng sự nhân dân.
Trong diễn văn tại Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Trần Lưu Quang- Bí thư Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh, việc Quốc hội quyết định đặt tên Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 2/7/1976 không chỉ là một dấu mốc lịch sử, thể hiện lòng biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn là sự gửi gắm niềm tin, kỳ vọng và trách nhiệm lớn lao đối với thành phố trên hành trình đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.
Theo Bí thư Thành ủy, nửa thế kỷ qua, Thành phố Hồ Chí Minh luôn ý thức sâu sắc rằng mỗi thành quả đạt được đều bắt nguồn từ sự lãnh đạo của Trung ương, sự đồng hành của các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, lực lượng vũ trang, kiều bào và trên hết là sự cần cù, sáng tạo của hàng triệu người dân. Từ thực tiễn năng động, thành phố đã không ngừng tìm tòi những mô hình mới, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách và tạo động lực phát triển cho cả nước.
 |
| Đồng chí Trần Lưu Quang- Bí thư Thành ủy TP.HCM đọc diễn văn tại Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh |
Đồng chí Trần Lưu Quang khẳng định, bài học lớn nhất sau 50 năm là giữ vững khối đại đoàn kết, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung và luôn đặt người dân ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách. Chính trong những giai đoạn khó khăn, phẩm chất nghĩa tình, nhân ái, năng động, sáng tạo và khát vọng vươn lên của con người Thành phố Hồ Chí Minh càng được khẳng định, trở thành bản sắc riêng của đô thị mang tên Bác.
Nhìn về chặng đường phía trước, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh, kỷ niệm 50 năm không chỉ là dịp tri ân lịch sử mà còn là dấu mốc mở ra một giai đoạn phát triển mới. Việc mở rộng không gian phát triển cùng Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu tạo nên động lực chiến lược mới, trong khi Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị tiếp tục xác định vai trò, sứ mệnh đặc biệt của Thành phố Hồ Chí Minh với phương châm: "Thành phố Hồ Chí Minh vì cả nước, cả nước vì Thành phố Hồ Chí Minh".
Thông điệp được nhấn mạnh xuyên suốt bài diễn văn là danh hiệu "Thành phố Hồ Chí Minh" không chỉ là phần thưởng của lịch sử mà còn là lời nhắc nhở đối với hiện tại và cam kết với tương lai. Thành phố không chỉ mang tên Bác, mà phải hiện thực hóa khát vọng của Người bằng những thành tựu phát triển mới; xây dựng nền hành chính hiện đại, đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, tạo môi trường thuận lợi để người dân có cuộc sống tốt đẹp hơn, doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn, qua đó tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu, đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Khép lại bài phát biểu, Bí thư Thành ủy thay mặt Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố bày tỏ quyết tâm trước anh linh Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, đoàn kết, năng động, sáng tạo và nghĩa tình; xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng văn minh, hiện đại, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, để mỗi khi nhắc đến thành phố mang tên Bác, đó không chỉ là niềm tự hào về một tên gọi thiêng liêng, mà còn là biểu tượng của khát vọng phát triển và cống hiến cho Tổ quốc.
Bước sang tuổi 50, Thành phố Hồ Chí Minh đứng trước những cơ hội và thách thức mới.
Việc mở rộng không gian phát triển, hình thành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy liên kết vùng, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức và trung tâm tài chính quốc tế đang mở ra những động lực mới.
Mục tiêu không chỉ là giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, mà còn trở thành một đô thị toàn cầu có sức cạnh tranh trong khu vực.
Đó cũng là lý do thành phố đang tập trung xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư hạ tầng chiến lược và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Một thành phố hiện đại không chỉ được đo bằng những tòa nhà cao tầng, mà còn bằng sự hài lòng của người dân, sự phát triển bền vững và khả năng tạo dựng cơ hội cho mọi người.
Lịch sử đã trao cho Thành phố Hồ Chí Minh một vinh dự đặc biệt: được mang tên vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng Thành ủy TPHCM tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh |
Năm mươi năm qua, thành phố đã không ngừng nỗ lực để xứng đáng với danh hiệu thiêng liêng ấy.
Từ những con đường từng in dấu chân đoàn quân giải phóng đến những tuyến metro hiện đại; từ những khu phố cũ đến các đô thị thông minh; từ một thành phố của thời hậu chiến đến trung tâm hội nhập quốc tế… tất cả đều kể chung một câu chuyện về ý chí vươn lên của con người Việt Nam.
 |
| Lá cờ đỏ sao vàng tung bay kiêu hãnh, khơi dậy niềm tự hào trong lòng mỗi người dân Thành phố Hồ Chí Minh. |
 |
| Lá cờ đỏ sao vàng tung bay kiêu hãnh, khơi dậy niềm tự hào trong lòng mỗi người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh- Bích Liên |
Nửa thế kỷ là một cột mốc đáng tự hào, nhưng cũng chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình dài phía trước.
Để mỗi lần nhắc đến Thành phố Hồ Chí Minh, người dân cả nước không chỉ nhớ đến một đô thị năng động, sáng tạo, mà còn nhớ đến một thành phố luôn sống đúng với tên gọi cao quý của mình – thành phố của khát vọng, của nghĩa tình và của niềm tin vào tương lai Việt Nam.
Năm mươi năm trước, thành phố được mang tên Bác như một lời hứa với lịch sử.
Năm mươi năm sau, lời hứa ấy vẫn đang được viết tiếp bằng từng công trình, từng con người, từng khát vọng vươn lên để xứng đáng với niềm tin mà cả dân tộc đã gửi gắm.
"Danh hiệu 'Thành phố Hồ Chí Minh' không chỉ là phần thưởng của quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở đối với hiện tại và cam kết với tương lai. Thành phố không chỉ mang tên Bác, mà phải thực hiện cho được khát vọng và mong muốn của Bác", Bí thư thành uỷ Trần Lưu Quang khẳng định.
