Bên cạnh những điểm tương đồng trong cách đón tết Nguyên đán thì người Sài Gòn cũng có những cách đón Tết riêng, tạo nên bản sắc của đất và người vùng đất phương Nam này.
Tết Sài Gòn xưa
Từ những năm 1930, Tết Nguyên đán ở Sài Gòn được nhận xét chỉ được vui vẻ là những ngày trước Tết bởi những cảnh buôn bán tấp nập và dòng người đi mua sắm Tết, hoàn toàn trái ngược với 3 ngày trong Tết bởi đa số những người làm ăn ở Sài Gòn đều ở lục tỉnh nên đến Tết họ đều về quê của mình. Cứ như vậy nhiều năm trôi qua, những ngày Tết ở Sài Gòn xưa cơ bản đều giống với Sài Gòn của hiện tại, đều nhộn nhịp đúng với không khí Tết từ độ Giáng sinh đến tháng 12 âm lịch.
Có thể nhìn thấy khi mọi người bắt đầu khệ nệ mang mấy lon sơn ra pha trộn rồi gỡ từng cánh cửa ra sơn sơn, phết phết, hoặc có người khiêng bộ lư đồng trên trang thờ xuống dùng “bass” đánh thật bóng, tức là Tết đang đến. Trong quan niệm dân gian, muốn đón “phúc” là phải làm sạch nhà, đẹp nhà.
Vừa qua khỏi ngày cúng Ông Táo bằng những tấm giấy vẽ hình ngựa chạy cò bay thay cho cá chép, những nhóm lân nho nhỏ đã đi vòng vòng khắp các con đường, thấy nhà nào đang cúng kiếng là múa chào mừng kiếm tiền thưởng. Nghe tiếng trống lân tùng tùng, nghe mùi sơn mới, mùi hương của những chậu hoa cúc, vạn thọ đang nở rực, bàn tiếp khách với những chai nước ngọt xá xị hỏa tiễn, với một hộp mứt mãng cầu, me, thèo lèo, cứt chuột (tên một loại bánh), nhìn lên bàn thờ có mâm “cầu dừa đủ xài” mãng cầu, dừa xiêm, đu đủ, xoài với con gà luộc và từ sau bếp mùi thơm của nồi thịt kho tàu bốc lên làm ứa nước miếng và từ trong radio, dàn máy Akai phát ra bài hát “Ly Rượu Mừng-Ngày xuân ta chúc…” thì biết là ngày Tết rộn ràng đã đến…
Trước khi đi đến chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ không quên ghé chợ hoa dọc con đường Nguyễn Huệ để sắm những cành mai, chậu cúc, hoa hướng dương… đang được đưa lên từ những chiếc ghe đậu sát bờ sông Sài Gòn. Đi chợ hoa trong những ngày giáp Tết chen chúc giữa dòng người đông đúc nhưng ai nấy cũng tươi vui vì bầu không khí nơi đây. Mọi người không chỉ để mua hoa mà còn ngửi cả được không khí Tết bắt đầu tràn về. Đi chợ hoa Nguyễn Huệ hằng năm như đi tìm lại cái truyền thống hưởng thụ văn hóa của người Sài Gòn xưa khi Tết đến “một chung trà bên cạnh một bình hoa, một nhành mai”…
Tết ở Sài Gòn có gì khác?
Khác với miền Trung và miền Bắc, Sài Gòn vào ngày Tết thời tiết vẫn mang cái khô nóng như những ngày khác. Với thời tiết này, người dân Sài Gòn chọn chơi mai thay vì chưng đào như các địa phương khác. Mai là loài hoa đẹp, là biểu tượng của sự may mắn, tài lộc. Cây mai được biết đến với câu chuyện liên quan đến một cô gái đẹp, hết lòng yêu thương cha mẹ, gia đình. 
Mâm cỗ của người miền Nam thường có 3 món chính là bánh tét, bánh tráng và thịt kho tàu. Với người miền Nam, bánh tét chính là hình ảnh tượng trưng cho sự no ấm từ đời này qua đời khác. Cùng với bánh tét là thịt kho tàu. Thịt heo ngon được lựa chọn từ bắp đùi, nạc thăn hầm với nước dừa. Thịt kho tàu thường được ăn kèm với các loại rau cuốn bánh tráng.
Ngoài ra, người Sài Gòn rất quan trọng ý nghĩa của mâm ngũ quả. Mâm ngũ quả của người miền Nam không bao giờ có chuối, vì loại quả này có tên gọi với âm giống từ “chúi”, thể hiện sự nguy khó. Quả cam cũng không được có mặt trong mâm ngũ quả ngày tết vì câu “quýt làm, cam chịu”. Ngày nay người miền Nam không còn cứng nhắc “ngũ quả” nữa mà có thể là “bát, cửu, thập quả”.
Người Sài Gòn trong ba ngày Tết đi thăm hỏi họ hàng và người thân, ngoài ra trước Tết người ta còn thực hiện biếu quà cho nhau để thể hiện sự quý trọng, lễ nghĩa và tỏ lòng biết ơn.
Người Sài thành cũng ăn Tết sớm hơn, cứ độ từ Giáng sinh và Tết dương lịch là không khí nhộn nhịp đã hừng hực khắp phố phường. Rồi khi đã vào mùng thì Sài Gòn như chìm vào giấc ngủ, quay ngoắt sang thành một không gian bình yên đến lạ thường. Người ta thường nói vui rằng: "Chỉ có đến Tết thì Sài Gòn mới trở về với người Sài Gòn".
Tết đến, Xuân về còn là dịp để hành hương cầu mong một năm mới tốt lành. Cho đến nay, người Sài Gòn vẫn giữ thói quen đến Lăng Ông Bà Chiểu, chùa Ông hoặc chùa Bà... để cầu may mắn, cầu bình an, cầu tình duyên, cầu gia đạo ngày đầu năm. Các tập tục chúc Tết, mừng tuổi, cúng tổ tiên, thăm mộ... vẫn được nhà nhà giữ gìn qua từng thế hệ.
Tết của người Sài Gòn có những nét đặc sắc riêng, được tạo thành bởi những quy định của vùng đất và con người nơi đây. Chính những điểm dị biệt trong văn hóa đón Tết của người Sài Gòn đã góp phần tạo dựng nên sự đa dạng trong thống nhất của văn hóa Việt Nam.
Uyển Nhi
