Thứ ba 17/11/2026 15:00
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Tài chính

Tăng lãi suất cho vay – ngân hàng không phải là tội đồ

14/04/2022 22:15
Mặt bằng lãi suất, cả huy động và cho vay, tại các ngân hàng thương mại đang có xu hướng tăng, thiết lập các mặt bằng mới cao hơn. Trong khi đó, Việt Nam đang tích cực theo đuổi mục tiêu hỗ trợ phục hồi nền kinh tế năm 2022 nên việc (để cho) lãi suất

Do đó, vấn đề tăng lãi suất này cần phải có ai đó “chịu trách nhiệm”. Một số người đã quy kết “tội đồ” đẩy lãi suất tăng chính là các ngân hàng thương mại, chủ yếu là các ngân hàng nhỏ. Việc quy kết này không chỉ phi lý mà còn sẽ tạo ra những hệ lụy tai hại.

Tại sao lãi suất tăng?

Để hiểu sự phi lý trên thì trước tiên phải hiểu tại sao lãi suất, cả cho vay và huy động, lại tăng lên như hiện nay. Không khó để liệt kê một vài lý do chính. Đó là xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ của nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới, đáng kể nhất là Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), để kiềm chế lạm phát đang tăng mạnh lên các mức kỷ lục, sau khi nền kinh tế và tỷ lệ người lao động có việc làm của họ đã phục hồi (mạnh) sau thời kỳ dài lao dốc vì đại dịch.

Các ách tắc logistics trên toàn cầu cũng góp phần nới rộng khoảng cách cung cầu hàng hóa, làm gia tăng áp lực lạm phát. Chiến cuộc Nga – Ukraine đã trực tiếp và gián tiếp đẩy mạnh hơn nữa áp lực tăng giá xăng dầu và năng lượng toàn cầu.

Việt Nam không phải là một ốc đảo trên thế giới nên cũng chịu ảnh hưởng của các xu hướng toàn cầu. Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tuy có đủ lý do để ngần ngại công khai về xu hướng thắt chặt tiền tệ, nhưng trên thực tế chắc chắn sẽ phải thắt chặt tiền tệ khi/nếu lạm phát tiếp tục gia tăng. Thắt chặt tiền tệ không chỉ làm giảm cung tiền dẫn đến giảm tổng cầu và giảm áp lực lạm phát trong nước, mà còn củng cố tỷ giá giữa đô la Mỹ và tiền đồng (USD/VND), là điều cũng góp phần vào giảm áp lực tăng giá trong nước từ nhập khẩu.

Ngân hàng thương mại có phải là tội đồ?

Lưu ý một điều rất quan trọng ở đây là xu hướng quy kết sai trái rất phổ biến ở Việt Nam, rằng việc tăng hay giảm lãi suất đơn thuần chỉ là do các ngân hàng thương mại Việt Nam (chạy đua) tăng hay giảm lãi suất, như nói ở phần đầu. Cần phải hiểu rằng ngân hàng thương mại chỉ là công cụ để truyền tải và thực hiện chính sách tiền tệ của NHNN. Chỉ có NHNN mới là người quyết định và tạo lập mặt bằng lãi suất trong nước ở mọi thời điểm.

Việc quy kết ngân hàng thương mại, nhất là các ngân hàng nhỏ, là tội đồ làm tăng mặt bằng lãi suất ở Việt Nam không chỉ sai mà còn gây hậu quả tai hại bằng cách hướng sự tập trung sự chỉ trích vào hoạt động huy động và cho vay bình thường của các ngân hàng, nhất là các ngân hàng nhỏ, gây áp lực cho cơ quan hữu trách áp dụng các công cụ tiền tệ mang tính hành chính rất sai lầm là trần lãi suất…

Trong bối cảnh lạm phát gia tăng thì NHNN, cũng như mọi ngân hàng trung ương trên thế giới, hầu như không còn lựa chọn chính sách khả thi nào ngoài việc thắt chặt tiền tệ, nên NHNN cũng không phải là tội đồ nếu buộc phải đưa ra áp dụng chính sách mới mà kết quả của nó là sẽ làm tăng mặt bằng lãi suất.

Nói thêm về lựa chọn chính sách của ngân hàng trung ương trong bối cảnh lạm phát, đã có những ngân hàng trung ương, như của Thổ Nhĩ Kỳ, cố gắng đi ngược lại các lý thuyết và thực tiễn kinh tế vĩ mô bằng cách… giảm lãi suất để kiềm chế lạm phát. Đương nhiên là kết quả của việc “ngược dòng” này như thế nào thì đã rõ.

Cũng như phần đầu bài đã nói, việc quy kết ngân hàng thương mại, nhất là các ngân hàng nhỏ, là tội đồ làm tăng mặt bằng lãi suất ở Việt Nam không chỉ sai mà còn gây hậu quả tai hại bằng cách hướng sự tập trung chỉ trích vào hoạt động huy động và cho vay bình thường của các ngân hàng, nhất là các ngân hàng nhỏ, gây áp lực cho cơ quan hữu trách áp dụng các công cụ tiền tệ mang tính hành chính rất sai lầm là trần lãi suất, từ đó bóp méo hoạt động bình thường của các ngân hàng thương mại, cũng như dẫn đến các hoạt động đối phó, “lách luật” của chúng càng làm tăng thêm các bất ổn vĩ mô.

Lãi suất sẽ tăng, vậy phải làm thế nào?

Như trên đã phân tích, khi/nếu lạm phát tiếp tục gia tăng và kéo dài thì xu hướng tăng lãi suất là điều gần như không thể đảo ngược và NHNN hầu như không thể tránh được việc này. Trong bối cảnh này, mục tiêu và nỗ lực phục hồi và tăng trưởng kinh tế năm 2022 đặt ra trước đó sẽ có khả năng không đạt được như kỳ vọng.

Tuy nhiên, tùy cách nhìn và góc nhìn, có thể đối với nhiều người, nhất là những người có trách nhiệm hay động cơ phải duy trì một bức tranh tăng trưởng kinh tế lạc quan, tươi sáng cho Việt Nam, thì việc thắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát nhưng đổi lấy tăng trưởng chững lại là điều không thể chấp nhận được.

Do vậy, có nhiều khả năng sẽ có một thỏa hiệp chính sách ít nhất trong phần còn lại của năm, theo đó kinh tế sẽ tăng trưởng ở một tốc độ vừa phải (thấp hơn mục tiêu đặt ra) và lạm phát cũng sẽ ở mức cao hơn mức kỳ vọng (mục tiêu 4%) đôi chút.

Cũng cần nhắc lại rằng kế hoạch và mục tiêu hồi phục và tăng trưởng kinh tế năm 2022 đặt ra trước đó chắc chắn đã không tính được (đúng) mức độ thách thức của áp lực lạm phát đến từ bên trong và bên ngoài, nên cũng không nên lấy đó làm mục tiêu phải “quyết liệt” đạt được bằng mọi giá. Hãy nhớ lại mục tiêu, kỳ vọng và dự đoán tăng trưởng năm 2021, dù đã được điều chỉnh “sát nút” các diễn biến dịch bệnh mà cuối cùng vẫn “phá sản” với con số tăng trưởng công bố cuối năm thấp xa hơn nhiều.

Theo Thanh Đào/thesaigontimes.vn

Tin bài khác
Ngân hàng trở thành hạ tầng tài chính cho dòng FDI chất lượng cao

Ngân hàng trở thành hạ tầng tài chính cho dòng FDI chất lượng cao

Khi Việt Nam chuyển trọng tâm từ thu hút nhiều vốn sang lựa chọn FDI chất lượng cao, hệ thống ngân hàng đang được đặt vào vị trí mới: không chỉ cấp tín dụng mà còn cung cấp vốn dài hạn, thanh toán, ngoại hối và kết nối dòng tiền giữa doanh nghiệp FDI với nền kinh tế trong nước.
Giao dịch cá nhân tự động trên 10 triệu đồng bằng AI bị xếp vào nhóm rủi ro cao

Giao dịch cá nhân tự động trên 10 triệu đồng bằng AI bị xếp vào nhóm rủi ro cao

Kể từ ngày 15/11/2026, Thông tư 53/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức có hiệu lực, thiết lập hành lang pháp lý chặt chẽ đầu tiên cho việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.
Chuyện lạ trên thị trường ngân hàng: Gửi tiết kiệm đồng VND nhưng lãi suất 0%

Chuyện lạ trên thị trường ngân hàng: Gửi tiết kiệm đồng VND nhưng lãi suất 0%

Ngân hàng SCB công bố biểu lãi suất tiền gửi áp dụng từ ngày 16/11, theo đó ngân hàng này đã đưa lãi suất tiết kiệm về 0%/năm ở hầu hết kỳ hạn.
AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

Từ chấm điểm tín dụng đến tự động thanh toán, AI trong ngân hàng đang được đặt dưới một khung quản trị mới, trong đó hệ thống càng tác động trực tiếp đến tiền và quyền lợi khách hàng thì yêu cầu kiểm soát, giải thích và khả năng can thiệp của con người càng chặt chẽ.
Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Ngân hàng Á Châu (ACB) được Forbes Việt Nam định giá thương hiệu 1,403 tỷ USD năm 2026, tăng hơn 5 lần so với năm 2021, thuộc nhóm ba ngân hàng tư nhân có giá trị thương hiệu cao nhất Việt Nam.
Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Tại hội nghị về tài trợ vốn trên nền tảng số ngày 11/11, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) – nêu quan điểm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách đánh giá tín dụng. Ông kỳ vọng sự phối hợp giữa ngân hàng, Hiệp hội và đơn vị xếp hạng tín nhiệm sẽ đưa vốn đến doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Cuối tháng 9/2026, dư nợ kinh doanh bất động sản tại nhóm 12 ngân hàng tăng gần 22% so với cuối năm 2025. Đằng sau mức tăng chung là khác biệt về quy mô, tỷ trọng và diễn biến cho vay, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp đánh giá kỹ nguồn vốn phù hợp với từng dự án.
VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

Tối 7/11/2026, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), chương trình hòa nhạc The Vienna Concert 2026 với chủ đề “The Horizon of Vienna” đã mang đến một đêm nghệ thuật thăng hoa, nơi những giai điệu kinh điển của Vienna gặp gỡ tinh thần sáng tạo đương đại. Những tràng pháo tay vang dài đến phút cuối cho thấy khán giả Thủ đô không chỉ thỏa mãn với đêm diễn, mà còn kỳ vọng được thưởng lãm nhiều chương trình nghệ thuật hàn lâm đẳng cấp trong thời gian tới.
NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Dự thảo của NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.
Lừa đảo tài chính thời AI, cuộc chiến không chỉ của ngân hàng

Lừa đảo tài chính thời AI, cuộc chiến không chỉ của ngân hàng

Sự phát triển của AI đang khiến các thủ đoạn lừa đảo tài chính ngày càng tinh vi, từ giả mạo hình ảnh, giọng nói đến khai thác lỗ hổng hệ thống và thao túng tâm lý người dùng. Trước nguy cơ này, ngành ngân hàng, cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ phải tăng cường phối hợp, chủ động xây dựng lá chắn an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và củng cố niềm tin số.
Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Doanh số cho vay tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh đạt hơn 2.906 tỷ đồng với hơn 46.550 lượt hộ vay vốn, trong khi doanh số thu nợ đạt 2.015 tỷ đồng. Hoạt động tín dụng chính sách tại cơ sở vẫn được duy trì ổn định sau khi tinh gọn mạng lưới giao dịch và số lượng tổ tiết kiệm, vay vốn.
Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 tăng cường theo dõi lãi suất bình quân của các giao dịch phát sinh mới tại ngân hàng thương mại ở TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Động thái này nhằm giám sát việc giảm thực chất lãi suất huy động, cho vay, đồng thời gắn trách nhiệm thực hiện với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng.
Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Hệ thống ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, tạo điều kiện hạ chi phí vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, lãi suất thấp chưa đồng nghĩa doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tín dụng. Khả năng tạo dòng tiền, hiệu quả kinh doanh và năng lực quản trị tài chính vẫn là những yếu tố quyết định khả năng vay vốn và phát triển bền vững.
Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay phát sinh mới cuối tháng 10/2026 giảm 0,2-0,5% so với giữa tháng. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ thanh khoản, tạo dư địa giảm mặt bằng lãi suất và hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh.
Ngân hàng sẽ hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh

Ngân hàng sẽ hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, trong đó phấn đấu hạ 1,5–2%/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Động thái này nhằm giảm chi phí vốn, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.