Nâng cao phòng ngừa, đấu tranh với lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Không chỉ người dân, nhiều doanh nghiệp cũng đang trở thành mục tiêu của các đường dây lừa đảo sử dụng công nghệ cao, giả mạo tổ chức, cá nhân để chiếm đoạt tài sản. Trong bối cảnh hoạt động chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu nâng cao năng lực phòng ngừa và xử lý loại tội phạm này được đặt ra cấp thiết hơn bao giờ hết.
 |
| Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 30/CT-TTg yêu cầu các Bộ ngành, địa phương tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới. |
Trước thực tế đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 30/CT-TTg yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh và xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới.
Theo Chỉ thị, thời gian tới, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản tiếp tục diễn biến phức tạp, mang tính xuyên quốc gia, lợi dụng không gian mạng, chuyển đổi số, thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến và những sơ hở trong công tác quản lý nhà nước để thực hiện hành vi phạm tội. Đáng chú ý, các đối tượng ngày càng khai thác công nghệ mới, thường xuyên thay đổi địa bàn, phương thức hoạt động nhằm đối phó với cơ quan chức năng.
Để chủ động ngăn chặn nguy cơ phát sinh tội phạm, Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương xác định công tác phòng ngừa, đấu tranh với lừa đảo chiếm đoạt tài sản là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên gắn với bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội; không để hình thành điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo tại địa bàn, lĩnh vực quản lý.
Song song với đó, các cơ quan chức năng phải tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao kỹ năng nhận diện thủ đoạn lừa đảo cho người dân; đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội và phương tiện truyền thông để kịp thời cảnh báo các hình thức lừa đảo mới.
Khắc phục lỗ hổng trong các lĩnh vực nhiều rủi ro
Một trong những yêu cầu đáng chú ý của Chỉ thị là chủ động rà soát, khắc phục sơ hở trong quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để lừa đảo, gồm viễn thông, ngân hàng, trung gian thanh toán, thương mại điện tử, quản lý đất đai, đầu tư, chứng khoán, bảo hiểm, y tế, giáo dục, du lịch và việc làm.
Các Bộ, ngành được giao nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy trình quản lý; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số để phục vụ phát hiện, cảnh báo sớm và xử lý các hành vi vi phạm.
Chỉ thị cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện, kết nối và chia sẻ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phục vụ đối soát, xác minh, phân tích và cảnh báo sớm các giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật; đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý nhà nước với doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp Internet, tổ chức tín dụng và đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.
Bên cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả truy vết dòng tiền, thu thập dữ liệu điện tử, điều tra và xử lý các vụ án lừa đảo xuyên quốc gia.
Siết quản lý tài khoản thanh toán và thương mại điện tử
Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Chỉ thị giao nhiệm vụ chủ trì nghiên cứu, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử, mobile money không đúng thông tin chủ thể để vi phạm pháp luật.
Cơ quan này cũng phải triển khai hệ thống tự động giám sát, cảnh báo các giao dịch bất thường; tăng cường kiểm soát việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử, mobile money; kịp thời phát hiện và xử lý các sơ hở trong quy trình nghiệp vụ, quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống.
Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra các lĩnh vực thuế, hải quan, chứng khoán, bảo hiểm, kế toán, kiểm toán, đấu thầu, phát hành trái phiếu, huy động vốn, đầu tư tài chính, hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các dịch vụ tài chính nhằm kịp thời phát hiện, phối hợp xử lý hành vi lợi dụng hoạt động kinh doanh để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Trong khi đó, Bộ Công Thương được giao rà soát, hoàn thiện quy định về thương mại điện tử, kinh doanh trực tuyến, kinh doanh đa cấp và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; tăng cường quản lý website thương mại điện tử, sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng thương mại điện tử, mạng xã hội có chức năng thương mại điện tử, hoạt động livestream bán hàng, tiếp thị liên kết và quảng cáo trên môi trường mạng.
Địa phương chịu trách nhiệm nếu để phát sinh điểm nóng
Chỉ thị quy định người đứng đầu UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về tình hình an ninh, trật tự và công tác phòng, chống lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa bàn; không để hình thành hoặc tồn tại các điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo.
Các địa phương được yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng mô hình phòng, chống tội phạm tại cơ sở; chủ động rà soát những lĩnh vực có nguy cơ cao; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong xác minh, trì hoãn giao dịch, phong tỏa tài khoản, truy vết dòng tiền, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định của pháp luật.
