 |
| Trung tâm thương mại thuộc sở hữu của SATRA nằm trên đại lộ Võ Văn Kiệt, TP HCM. |
Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn TNHH MTV (SATRA) là một trong 10 doanh nghiệp có vốn nhà nước trực thuộc UBND TP.HCM. Dù không có được sự giàu có về đất đai như Benthanh Group hay Saigontourist… Song, chẳng phải ngẫu nhiên mà SATRA được mệnh danh là đứa "con cưng" của thành phố đầu tàu kinh tế này.
Bởi, SATRA chính là một trong những doanh nghiệp nhà nước có quy mô lớn nhất trực thuộc UBND thành phố, xét cả về quy mô tài sản và đạt lợi nhuận vượt trội so với số còn lại.
SATRA hiện đang sở hữu hệ sinh thái sản xuất - phân phối khép kín có bề dày lâu năm, đồng thời sở hữu những “mỏ vàng” - nơi cung cấp dòng tiền hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm mà biết bao doanh nghiệp khác khao khát.
Hiện tại, hệ thống bán buôn và bán lẻ của SATRA có tổng diện tích gần 300.000 m2 bao gồm Khu Trung tâm Thương Mại Bình Điền (Chợ đầu mối Bình Điền) tại quận 8, TP.HCM. Đây được xem là chợ đầu mối lớn nhất Việt Nam hoạt động sầm uất từ sáng đến khuya, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nông sản, thực phẩm cho cư dân thành phố và các tỉnh lân cận.
Bên cạnh đó SATRA còn sở hữu các trung tâm thương mại Centre Mall, Siêu thị Tax, Siêu thị Sài Gòn (SATRA Mart), chuỗi cửa hàng thực phẩm tiện lợi SATRAFoods;...
 |
| Năm 2025 đánh giá kỉ niệm cột mốc 30 năm thành lập của SATRA. Ảnh minh họa: SATRA. |
Ở lĩnh vực sản xuất, SATRA tập trung vào lĩnh vực chế biến sâu các loại thực phẩm. Hiện SATRA đang sở hữu hơn 67% vốn tại CTCP Việt Nam Kỹ nghệ súc sản (Vissan) – một trong những doanh nghiệp dẫn đầu trong lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh thịt tươi sống và thực phẩm chế biến (xúc xích, đồ hộp) tại phía Nam.
Vissan có vốn điều lệ 809 tỷ đồng, là công ty con hoạt động hiệu quả nhất hiện nay của SATRA. Có lúc, Vissan từng gánh 90% thị trường thịt tươi tại TP.HCM, tuy nhiên do sự cạnh tranh càng lớn, thị phần của công ty đã giảm đi, song vẫn được coi là “đối thủ nặng kí” đối với nhiều đơn vị phân phối thịt tươi sống.
Để hình dung ra sự hấp dẫn của Vissan, quay trở ngược vào tháng 3/2016, khi đó CTCP Dinh dưỡng Nông nghiệp Quốc tế - Anco (công ty con của tập đoàn Masan) đã chi đến 2.130 tỷ đồng để vượt qua ông lớn Hàn Quốc CJ trở thành cổ đông chiến lược sở hữu 24,94% vốn Vissan. Tức là Anco đã chi 126.000 đồng cho mỗi cổ phiếu để nắm được gần 1/4 vốn của Vissan.
Theo báo cáo mới nhất, Vissan đạt doanh thu gần 3.000 tỷ đồng năm 2025, lãi sau thuế 82 tỷ đồng. Quy mô tài sản đạt hơn 1.800 tỷ đồng.
Ngoài Vissan, SATRA cũng đang sở hữu cổ phần tại một số công ty liên kết khác trong lĩnh vực chế biến thực phầm gồm CTCP Thực phẩm CJ Cầu Tre (Tiền thân là Xí nghiệp Chế biến hàng xuất khẩu Cầu Tre), Công ty Phát triển kinh tế Duyên Hải (Cofidec), CTCP Kinh doanh Thủy Hải Sản Sài Gòn (APT),…
 |
| SATRA đang có cổ phần tại Vissan - đơn vị sở hữu nhiều thương hiệu thực phẩm có tiếng, thường xuyên hiện diện trong hàng triệu gian bếp của người Việt. Ảnh: Vissan. |
Như vậy có thể thấy sau 30 năm phát triển, SATRA đã khép kín hệ sinh thái của mình thành 1 chuỗi hệ thống, hiện diện từ khâu sản xuất, phân phối cho đến tiêu dùng.
“Nếu không phát triển hệ thống hay mạng lưới thì doanh nghiệp bán lẻ sẽ đối mặt với vấn đề bị thu hẹp quy mô và khó kinh doanh thành công. Ngoài ra, với trọng trách bình ổn thị trường và đảm bảo nguồn cung hàng hóa chất lượng đến tay người dân cũng buộc SATRA phải tham gia sâu hơn vào thị trường bán lẻ, bằng cách tăng cường sự hiện diện tại các khu dân cư, tiếp cận trực tiếp nhu cầu của người tiêu dùng hàng ngày", ông Lâm Quốc Thanh - Tổng Giám đốc SATRA cho biết.
Hiện tại, mô hình liên kết dọc với các đơn vị thành viên uy tín như Vissan, Cofidec, hay CJ Cầu Tre và mô hình liên kết ngang thông qua việc hợp tác với các tập đoàn đa ngành, trường đại học và đơn vị dịch vụ, cho phép SATRA có nhiều thuận lợi để tối ưu hóa hệ sinh thái thương mại và định vị trở thành trung tâm phân hàng hoá lớn, đóng góp cho sự phát triển của thành phố nói riêng và nền kinh tế trong nước nói chung.
Tuy nhiên mở rộng hệ thống cửa hàng mới trong bối cảnh hiện nay, khi áp lực chi phí trở thành bài toán nan giải hơn, dường như không còn là lựa chọn tối ưu với nhiều doanh nghiệp bán lẻ.
Song với chiến lược của SATRA, gồm gia tăng điểm bán, mở rộng độ phủ của hệ thống phân phối được xem là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp đảm bảo đưa hàng hoá chất lượng tốt nhất đến từng hộ gia đình, góp phần bình ổn thị trường đồng thời tối ưu hóa hệ sinh thái thương mại của doanh nghiệp.
Tại báo cáo cáo trình đại hội mới đây cho thấy, nhiệm kỳ 2020 - 2025, SATRA đã đầu tư 12 dự án chế biến với tổng vốn gần 1.928 tỷ đồng và 24 dự án thương mại - dịch vụ trị giá hơn 10.683 tỷ đồng.
Kết quả, tổng doanh thu giai đoạn này đạt gần 286.500 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 6,37 % mỗi năm. Tổng lợi nhuận thu về 59.157 tỷ đồng, tăng hơn 5 %/năm.
Con số nộp cho ngân sách nhà nước cũng không nhỏ, với hơn 171.700 tỷ đồng trong giai đoạn 5 năm vừa qua, tương đương 60% tổng doanh thu.
Riêng năm 2025, doanh thu toàn hệ thống SATRA đạt 62.050 tỷ đồng, tăng hơn 5% so với cùng kỳ. Lợi nhuận đạt hơn 11.700 tỷ đồng, tăng gần 9% so với năm trước.
 |
| SATRA liên tục mở mới các cửa hàng thực phẩm. Mới đây, tập đoàn đã có cam kết với Tập đoàn Becamex về việc mở các cửa hàng SATRAfoods đi theo các dự án nhà ở của tập đoàn này cùng nâng cao chất lượng an sinh cho người dân. Ảnh: SATRA. |
Bên cạnh chuỗi giá trị thực phẩm hoàn thiện, SATRA còn gia tăng thêm nguồn thu nhờ vào việc đầu tư cổ phần vào liên doanh Heineken Việt Nam.
Hiện SATRA đang nắm giữ 40% cổ phần tại Công ty TNHH Nhà máy bia Heineken Việt Nam và 40% cổ phần Công Ty TNHH bia và nước giải khát Heineken Việt Nam (Heineken Trading).
Tại Việt Nam, thị trường bia đang được thống trị bởi 4 doanh nghiệp lớn, nắm giữ tổng cộng hơn 90% thị phần trong 5 năm qua (theo Euromonitor) bao gồm Heineken, Sabeco, Carlsberg và Habeco. Trong đó Heniken giữ thế thượng phong với thị phần tới 43%, bỏ xa mức 34% của Sabeco và Habeco (7%) – hai doanh nghiệp bia đang niêm yết trên sàn chứng khoán.
Năm 2025, doanh thu của Sabeco (Mã: SAB) là gần 26.000 tỷ đồng, và lợi nhuận sau thuế gần 4.600 tỷ - mức cao nhất trong 3 năm trở lại đây.
Với thị phần bỏ xa Sabeco, nhiều ước tính cho rằng Heniken hoàn toàn có thể thu về khoản lợi nhuận “kếch xù” từ việc bán bia tại Việt Nam với con số ít nhất là tương đương với Sabeco.
Như vậy, khi Heniken vẫn duy trì vị thế nắm giữ thị phần hàng đầu mảng bia trong nhiều năm qua và kinh doanh có lãi, bản thân SATRA cũng sẽ nhận về được thêm hàng nghìn tỷ đồng từ cổ tức. Đây được xem là một trong khoản đầu tư sinh lời hiệu quả của tổng công ty.
 |
| Heniken mỗi năm đem về dòng tiền đều đặn hàng nghìn tỷ đồng cho SATRA. Đây cũng được xem là khoản đầu tư cực kỳ hiệu quả của tổng công ty. Ảnh: Heniken. |
Hiện SATRA chỉ mới công bố báo cáo tài chính hợp nhất 6 tháng 2025. Trong đó, riêng khoản lãi từ công ty liên doanh liên kết đã đem về cho SATRA hơn 1.900 tỷ đồng, đóng góp đáng kể vào lợi nhuận sau thuế của tổng công ty (1.500 tỷ).
Theo báo cáo quản trị, hai liên doanh chiến lược với Tập đoàn Heineken, gồm Công ty TNHH Nhà máy Bia Heineken Việt Nam và Công ty TNHH bia và nước giải khát Heineken Việt Nam đã chi trả tổng cộng 2.800 tỷ đồng cổ tức trong nửa đầu năm 2025 cho SATRA, trong đó 2.000 tỷ đồng từ Nhà máy bia Heineken Việt Nam và 800 tỷ đồng từ Heineken Trading.
Theo báo cáo hợp nhất mới nhất, tại ngày 30/6/2025, quy mô tài sản của SATRA ở mức hơn 20.800 tỷ đồng, riêng tiền, tương đương và tiền gửi ngân hàng đã lên tới 9.900 tỷ đồng, chiếm 48%.
Kho tiền khổng lồ này một phần có được từ việc tích lũy lượng cổ tức mà các công ty thành viên đổ về cho SATRA như đã đề cập ở trên.
Với 9.900 tỷ đồng tiền nhàn rỗi, SATRA đưa mình góp mặt trong danh sách những “ông vua” tiền mặt gồm Tập đoàn Hòa Phát, Thế giới Di động,… Việc một công ty thuần 100% vốn nhà nước sở hữu lượng tiền dư dả như SATRA là điều hiếm thấy, cho thấy chiến lược quản lý dòng tiền của doanh nghiệp rất hiệu quả.
Để tối ưu, SATRA cũng dùng số tiền này cho vay, mua các công cụ nợ của đơn vị khác. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ 6 tháng đầu 2025 cho thấy tổng công ty đã chi 1.100 tỷ đồng cho vay các bên. Song lại nhận về hơn 1.200 tỷ đồng từ thu hồi cho vay, cùng với gần 3.000 tỷ lãi từ cho vay, cổ tức và lợi nhuận được chia.
