Quảng Trị: Giải ngân thấp, dự án Phú Hải – Lương Ninh đề xuất kéo dài sang năm 2026

Dự án tuyến đường Phú Hải – Lương Ninh (Quảng Trị) có tổng mức đầu tư 150 tỉ đồng, trong đó gói thầu xây lắp hơn 109 tỉ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương, do Sở Tài chính tỉnh Quảng Trị làm chủ đầu tư. Theo kế hoạch, dự án phải hoàn thành trong năm 2025. Riêng năm 2025, dự án được bố trí 63,26 tỉ đồng vốn xây lắp. Tuy nhiên, đến giữa tháng 12/2025, giá trị giải ngân mới đạt 18,923 tỉ đồng, tương đương khoảng 30% kế hoạch.

Theo Ban Quản lý dự án hạ tầng cơ bản cho phát triển toàn diện tỉnh Quảng Trị (Ban QLDA) – đơn vị được giao trực tiếp quản lý dự án – tiến độ thi công hiện trường hiện đạt khoảng 60% khối lượng. Trên địa bàn xã Quảng Ninh, nhà thầu đã hoàn thành thảm bê tông nhựa 1,7km; khoảng 400m đang thi công nền đường và 100m phía đầu cầu đang thực hiện gia tải xử lý đất yếu.

Dự án tuyến đường Phú Hải – Lương Ninh có tổng mức đầu tư 150 tỉ đồng đang chậm tiến độ, giải ngân mới đạt 30% do vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng, buộc chủ đầu tư kiến nghị gia hạn sang năm 2026.

Tại địa phận phường Đồng Hới, công tác xử lý nền đất yếu, đắp cát thoát nước đang được triển khai; hạng mục cầu đã hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi và phiến dầm, hoàn thiện mố M2. Nhà thầu đang tập trung thi công mố M1 và lao dầm, phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn bộ cầu trước ngày 31/12/2025.

Mặc dù khối lượng thi công từng hạng mục có chuyển biến, song tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn đạt thấp. Dự kiến đến hết năm 2025, giá trị giải ngân chỉ đạt khoảng 33,26 tỉ đồng, tương đương 53% kế hoạch vốn được giao.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) gặp nhiều khó khăn, kéo dài thời gian bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Tổng diện tích đất phải thu hồi, bồi thường của dự án là khoảng 9,19ha, trong đó xã Quảng Ninh chiếm 6,89ha và phường Đồng Hới 2,3ha.

Tại phường Đồng Hới, có 6 hộ dân không đồng thuận với phương án bồi thường do cho rằng giá bồi thường chưa sát với giá thị trường, buộc các cơ quan chức năng phải thực hiện quy trình vận động, cưỡng chế theo quy định pháp luật, khiến việc bàn giao mặt bằng bị gián đoạn kéo dài trong giai đoạn từ tháng 7/2023 đến tháng 5/2025. Ngoài ra, một trường hợp chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên việc xác minh nguồn gốc, quy chủ phải thực hiện qua nhiều cơ quan, dẫn đến chậm trễ GPMB.

Tại xã Quảng Ninh, dự án phát sinh 3 trường hợp thuộc diện tái định cư bằng đất. Trong đó, 2 trường hợp đang hoàn thiện phương án bồi thường để niêm yết công khai; 1 trường hợp chưa thống nhất vị trí đất tái định cư. Do trước đây địa bàn xã Lương Ninh cũ không có quỹ đất tái định cư, các khu đất giới thiệu ban đầu chưa đủ điều kiện pháp lý, nên quá trình bố trí tái định cư bị kéo dài. Đến ngày 23/9/2025, UBND xã Quảng Ninh mới thống nhất chủ trương bố trí tái định cư tại khu hạ tầng kỹ thuật Tây Bắc Bàu Lái.

Đáng chú ý, tại khu vực cửa hàng xăng dầu Trường Giang – điểm cuối tuyến đấu nối Quốc lộ 1 – toàn bộ 4 bể chứa xăng dầu nằm trong phạm vi thu hồi đất, có tính chất tài sản liên hoàn. Chủ cơ sở đề nghị được di dời các bể ngầm trong khuôn viên cửa hàng, buộc các cơ quan chức năng phải xin ý kiến nhiều sở, ngành liên quan, làm kéo dài thời gian lập và phê duyệt phương án bồi thường.

Theo đại diện nhà thầu Tập đoàn Trường Thịnh, việc chậm bàn giao mặt bằng khiến nhiều đoạn tuyến chỉ mới được tiếp nhận từ giữa năm 2025. Trong khi đó, thời tiết mưa lũ kéo dài từ tháng 8 đến tháng 11/2025, cùng đặc thù địa hình trũng thấp, thường xuyên ngập nước, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tổ chức thi công. Bên cạnh đó, nhiều đoạn tuyến sau khi có mặt bằng phải thực hiện đắp đất gia tải, chờ lún xử lý đất yếu với thời gian từ 12–14 tháng, khiến tiến độ không thể đáp ứng yêu cầu hoàn thành trong năm 2025.

Ban QLDA thẳng thắn nhìn nhận, kinh nghiệm của đơn vị trong công tác bồi thường, GPMB còn hạn chế; chưa lường hết những tình huống phát sinh, việc phối hợp, đôn đốc các đơn vị tư vấn trích đo, lập phương án GPMB có thời điểm chưa kịp thời. Một số hồ sơ phải xử lý kéo dài tới 9 tháng, trong khi theo thông lệ có thể hoàn thành trong 4–5 tháng nếu được bố trí đầy đủ nhân lực.

Hiện nay, UBND xã Quảng Ninh đang tập trung hoàn thiện khu tái định cư để sớm giao đất cho các hộ dân theo phương án đã được thống nhất; diện tích đã hoàn thành GPMB đạt 6,83/6,89ha, tương đương 99%. Tại phường Đồng Hới, các vướng mắc cơ bản đã được tháo gỡ, chỉ còn một hộ dân đang hoàn thiện thủ tục để chi trả bồi thường trong tháng 12/2025.

Trước thực tế trên, Ban QLDA đã có văn bản đề xuất điều chỉnh giảm 30 tỉ đồng kế hoạch vốn năm 2025 và kiến nghị cấp có thẩm quyền cho phép kéo dài thời gian giải ngân phần vốn còn lại sang năm 2026, đồng thời gia hạn thời gian thực hiện dự án đến ngày 31/12/2026 nhằm hoàn thành toàn bộ các hạng mục theo mục tiêu đầu tư.