 |
| Ảnh minh họa: PVcomBank. |
Mới đây, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) chấp thuận đăng ký giao dịch cổ phiếu của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) trên thị trường UPCoM. Theo đó, cổ phiếu của ngân hàng sẽ giao dịch với mã chứng khoán PCB, khối lượng đăng ký là 900 triệu đơn vị, tương ứng vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng.
Như vậy, PCB sẽ trở thành một trong 4 mã cổ phiếu ngân hàng giao dịch trên sàn UPCoM bên cạnh Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank - Mã: ABB), Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank - Mã: PGB) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (Saigonbank – Mã: SGB).
PVcomBank là trường hợp đặc biệt trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Trước khi nhận được cái “gật đầu” từ HNX, PVcomBank không nằm trong số 27 ngân hàng niêm yết nhưng quy mô tài sản lại không hề kém cạnh với nhiều nhà băng.
Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản PVcomBank vượt 260.000 tỷ đồng, vượt nhiều nhà ngân hàng cổ phần đang niêm yết như ABBank, Bac A Bank, Vietbank, NCB, VietABank, BVBank, Kienlongbank, PGBank, Saigonbank.
PVcomBank được hình thành từ việc hợp giữa Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank) vào năm 2013. Khi đó, PVcomBank phải gánh trên vai trách nhiệm xử lý các khoản nợ lớn, lên tới hàng nghìn tỷ đồng của hai khách hàng cũ là Vinashin và Vinalines.
Sau đó 3 năm (năm 2016), đề án tái cơ cấu PVcomBank giai đoạn 2016-2020 chính thức được Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phê duyệt, mở ra chặng đường mới cho nhà băng này.
Theo đó, PVcomBank tập trung vào 3 nhiệm vụ trọng tâm là tái cấu trúc danh mục tín dụng, danh mục đầu tư, đảm bảo phát triển ổn định và có kết cấu tài sản an toàn.
Dù vậy cho đến nay, Petrovietnam vẫn là cổ đông lớn nhất của PvcomBank khi nắm 52% vốn điều lệ, Morgan Stanley sở hữu 6,66% vốn, số vốn còn lại (41,34%) được nắm giữ bởi các tổ chức, cá nhân khác.
Dữ liệu từ báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025 cho thấy PVcomBank ghi nhận 1.703 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế hợp nhất, gấp hơn 13 lần so với năm trước đó. Nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng lợi nhuận, đây là một cú bật rất lớn. Tuy nhiên, phần đáng lưu tâm hơn nằm ở cấu trúc lợi nhuận.
Thu nhập lãi thuần đạt 3.529 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cùng kỳ. Lãi thuần dịch vụ giảm mạnh, từ 1.151 tỷ đồng xuống 352 tỷ đồng. Lãi thuần mua bán chứng khoán đầu tư giảm từ 1.969 tỷ đồng xuống 129 tỷ đồng.
Ngược lại, lãi thuần từ hoạt động khác tăng vọt lên 7.223 tỷ đồng, so với 598 tỷ đồng so với cùng kỳ. Theo thuyết minh, khoản này chủ yếu nhờ thu từ các khoản nợ đã xử lý rủi ro (2.710 tỷ đồng), thu từ bán tài sản gắn nợ (3.737 tỷ đồng).
Điều này cho thấy lợi nhuận 2025 của PVcomBank không đến từ thu nhập lãi thuần (nguồn thu chính của phần lớn ngân hàng thương mại) mà đến từ việc xử lý các khoản nợ.
Tại báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025, Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC cho biết PVcomBank triển khai các biện pháp xử lý đối với các khoản nợ thuộc phương án cơ cấu lại gồm bán nợ, bán tài sản bảo đảm để thu hồi nợ, thu hồi nợ, trích lập dự phòng và thoái lãi dự thu.
“Việc thực hiện các biện pháp này phụ thuộc vào các điều kiện không chắc chắn trong tương lai có thể ảnh hưởng đến khả năng thu hồi cũng như lợi ích kinh tế của các khoản mục liên quan thuộc phương án cơ cấu lại”, AASC nêu.
Ngoài ra, một điểm đáng lưu ý khác trong bức tranh tài chính của PVcomBank là cơ cấu cho vay. Trong đó, dư nợ tín dụng cho hoạt động kinh doanh bất động sản đã tăng vọt từ 35.291 tỷ đồng lên 71.328 tỷ đồng chỉ trong năm 2025 vừa qua.
Với mức tăng hơn 100%, tỷ trọng cho vay bất động sản hiện chiếm tới 47% tổng dư nợ của PVcomBank. Đây là một tỷ lệ tập trung tín dụng rất lớn, cho thấy ngân hàng đang đặt cược mạnh mẽ vào sự phục hồi và phát triển của thị trường địa ốc.
 |
| Dư nợ tín dụng PVcomBank tăng vọt trong năm 2025, chủ yếu đến từ mảng bất động sản. Nguồn: Báo cáo tài chính. |
Song song với đó, PVcomBank đã thực hiện một chiến lược trích lập dự phòng quyết liệt. Tính cuối năm 2025, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của ngân hàng lên tới 4.563 tỷ đồng, tăng 61% so với đầu năm (2.824 tỷ đồng). Theo giải trình, việc tăng cường trích lập dự phòng rủi ro tín dụng nhằm nâng cao chất lượng tài sản.
Trong một báo cáo của PVcomBank nêu, năm 2025, ngân hàng đã nhận được nhiều cảnh báo, yêu cầu từ Ngân hàng Nhà nước và đã triển khai quyết liệt công tác thu hồi, xử lý nợ xấu, tài sản tồn đọng thông qua các phương án như bán khoản nợ, bán tài sản để cấn trừ khoản vay, cơ cấu, chuyển nhóm nợ, sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro.
Các biện pháp này giúp tỷ lệ nợ xấu cuối năm 2025 của PVcomBank (báo cáo Ngân hàng Nhà nước) là 2,43%, tương ứng với số dư nợ xấu khoảng 4.742 tỷ đồng.
Mặc dù tỷ lệ nợ xấu cuối năm 2025 có giảm, tuy nhiên, số dư nợ xấu có xu hướng tăng nhiều hơn so với cuối năm 2024, đòi hỏi cần tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp xử lý, thu hồi nợ để giảm số dư nợ xấu, nợ quá hạn.
Đối với hoạt động tín dụng, trong năm 2025, PVcomBank cũng nhận được các cảnh báo từ Ngân hàng Nhà nước về việc tăng trưởng tín dụng vượt mức. Mức tăng trưởng tín dụng lên tới 32%.
PVcomBank cũng nhận được một số cảnh báo trong hoạt động tín dụng liên quan đến giới hạn cấp tín dụng cho một số khách hàng, vượt tỷ lệ quy định về nguồn vốn ngắn hạn sử dụng cho vay trung và dài hạn, cấp tín dụng tập trung vào lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao như hoạt động kinh doanh bất động sản.
Năm 2026, PVcomBank dự kiến chào bán riêng lẻ 300 triệu cổ phiếu phổ thông, mệnh giá 10.000 đồng/cp, nâng vốn điều lệ từ 9.000 tỷ đồng lên 12.000 tỷ đồng, tương ứng tăng 33,33% vốn điều lệ tại thời điểm 31/12/2025. Mục đích chào bán nhằm bổ sung vốn cho hoạt động cấp tín dụng của PVcomBank. Thời gian dự kiến phát hành vào quý IV/2026 - quý I/2027.
