Nữ doanh nhân Võ Thị Thơ: Từ người làm dịch vụ đến khát vọng đưa văn hóa ẩm thực vào nghị trường

Việc tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội, theo bà, không đơn thuần là một dấu mốc cá nhân, mà là mong muốn mang tiếng nói từ thực tiễn dịch vụ, từ gian bếp và từ những sản phẩm truyền thống đến với diễn đàn chính sách.

Từ gian bếp nhà hàng đến trách nhiệm với sinh kế

Bắt đầu kinh doanh nhà hàng từ năm 2011, bà Võ Thị Thơ – Giám đốc Công ty TNHH MTV Tiến Thơ – lựa chọn một lĩnh vực tưởng như quen thuộc nhưng luôn đòi hỏi sự bền bỉ và kỷ luật cao.

Khác với sản xuất có thể tính toán theo chu kỳ dài hạn, dịch vụ ăn uống phản ứng rất nhanh với biến động thị trường. Mỗi thay đổi về giá nguyên liệu, mỗi đợt siết chặt quy định an toàn thực phẩm hay mỗi đợt suy giảm sức mua đều lập tức tác động đến doanh thu, việc làm và thu nhập của người lao động.

Sau một sự kiện trọn vẹn hay một bữa tiệc được tổ chức chỉn chu là cả một chuỗi lao động phía sau: người nông dân cung cấp rau, thịt; tiểu thương; đầu bếp; nhân viên phục vụ; bộ phận hậu cần. Khi lượng khách giảm, điều đầu tiên bị ảnh hưởng không chỉ là lợi nhuận, mà là giờ làm và thu nhập của những lao động phổ thông – phần lớn là phụ nữ.

Hình ảnh bà Võ Thị Thơ tại Vietnam Bakery Cup 2024 không chỉ phản ánh vai trò của một nữ doanh nhân trong ngành bánh, mà còn thể hiện khát vọng đưa bánh dân gian – một phần bản sắc văn hóa ẩm thực Việt – ra những diễn đàn lớn hơn, từ hệ sinh thái ẩm thực – du lịch đến nghị trường chính sách.

Chính từ vị trí điều hành một doanh nghiệp dịch vụ gắn chặt với đời sống thường nhật ấy, bà Thơ hiểu rằng kinh doanh không chỉ là câu chuyện của doanh thu, mà còn là câu chuyện của sự ổn định xã hội ở quy mô rất nhỏ nhưng rất thực.

Bước ngoặt từ đại dịch và hành trình hồi sinh bánh dân gian

Nếu nhà hàng là hành trình gây dựng, thì đại dịch Covid-19 lại là thử thách lớn nhất.

Khi các biện pháp giãn cách xã hội được áp dụng, nhà hàng buộc phải đóng cửa. Doanh thu gần như chạm đáy, trong khi chi phí mặt bằng và nhân sự vẫn hiện hữu. Với nhiều doanh nghiệp dịch vụ, đó là thời điểm buộc phải dừng lại.

Nhưng cũng chính trong giai đoạn khó khăn ấy, một hướng đi mới được mở ra.

Từ nhỏ, bà Thơ đã có niềm yêu thích đặc biệt với các loại bánh dân gian. Khi hoạt động nhà hàng bị đình trệ, bà nảy ra ý tưởng thử làm bánh – bắt đầu từ bánh trung thu truyền thống. Không phải bánh công nghiệp đại trà, mà là những sản phẩm chú trọng hương vị thủ công, nguyên liệu địa phương và cách làm gợi lại ký ức gia đình.

Niềm vui đến bất ngờ khi những chiếc bánh đầu tiên được thị trường đón nhận tích cực. Đơn hàng tăng dần, khách hàng truyền tai nhau về một sản phẩm vừa quen thuộc vừa chỉn chu.

Từ niềm tin ban đầu ấy, bà tiếp tục phát triển thêm nhiều dòng bánh dân gian khác. Đến nay, đã có 7 sản phẩm bánh dân gian của doanh nghiệp được công nhận OCOP – một dấu mốc không chỉ về chất lượng sản phẩm mà còn về giá trị văn hóa và thương hiệu địa phương.

Bà Võ Thị Thơ bên gian hàng bánh dân gian đạt giải tại một hội thi ẩm thực – dấu mốc khẳng định hành trình đưa sản phẩm truyền thống từ gian bếp gia đình trở thành thương hiệu được ghi nhận.

Với bà, đó không đơn thuần là mở thêm một ngành hàng, mà là cách để một doanh nghiệp dịch vụ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản – ẩm thực – du lịch. Mỗi chiếc bánh không chỉ tạo doanh thu, mà còn góp phần tiêu thụ nguyên liệu địa phương, tạo thêm việc làm và giữ lại một phần ký ức ẩm thực truyền thống.

Khi tiếng nói doanh nghiệp gắn với văn hóa và đời sống lao động

Từ trải nghiệm vượt qua khủng hoảng, bà Thơ cho rằng khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa – đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ và sản phẩm truyền thống – rất cần một môi trường pháp lý ổn định, minh bạch và có tính dự báo cao.

Nhưng hơn cả câu chuyện thủ tục hay vốn vay, điều bà quan tâm là làm sao để những ngành nghề gắn với đời sống thường nhật – như nhà hàng, bánh dân gian, sản phẩm OCOP – được nhìn nhận đúng vai trò trong cấu trúc kinh tế địa phương.

Bởi phía sau một sản phẩm OCOP không chỉ là chứng nhận, mà là nông dân trồng nguyên liệu, là lao động chế biến, là câu chuyện văn hóa vùng miền. Khi chính sách hỗ trợ phù hợp, những ngành nghề ấy có thể tạo ra sinh kế bền vững, đặc biệt cho lao động nữ và lao động phổ thông.

Việc tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội, theo bà, xuất phát từ mong muốn mang những trải nghiệm rất “đời” ấy vào nghị trường.

“Tôi xuất phát từ một doanh nghiệp dịch vụ nhỏ, nơi mỗi ngày phải tính toán từng chi phí nguyên liệu, từng ca làm của người lao động. Khi chuyển sang làm bánh dân gian, tôi càng hiểu rõ hơn giá trị của nông sản địa phương và văn hóa truyền thống. Nếu có cơ hội tham gia nghị trường, tôi mong góp thêm một góc nhìn từ thực tiễn ấy – để chính sách không chỉ đúng trên giấy, mà còn phù hợp với đời sống”, bà chia sẻ.

Hành trình của nữ doanh nhân Võ Thị Thơ vì thế không chỉ là câu chuyện chuyển hướng kinh doanh trong khủng hoảng, mà còn là hành trình kết nối kinh tế với văn hóa, doanh nghiệp với sinh kế và sản phẩm với bản sắc địa phương.

Từ gian bếp của mình đến các hoạt động cộng đồng, bà Võ Thị Thơ luôn theo đuổi mục tiêu đưa bánh dân gian trở thành sinh kế bền vững cho phụ nữ địa phương – thay vì chỉ là một sản phẩm theo mùa vụ.

Và chính từ những điều tưởng chừng rất đời thường ấy – một bữa ăn, một chiếc bánh – tiếng nói của doanh nghiệp dịch vụ có thể mang đến những góc nhìn thiết thực cho các quyết sách ở tầm vĩ mô.

Đưa bánh dân gian – và bản sắc văn hóa – vào nghị trường

Với bà Võ Thị Thơ, hành trình làm bánh dân gian không chỉ là giải pháp vượt qua giai đoạn khó khăn của doanh nghiệp. Đó là một cách gìn giữ và tái tạo giá trị văn hóa trong đời sống hiện đại.

Trong nhịp sống ngày càng công nghiệp hóa, nhiều loại bánh truyền thống dần bị lấn át bởi sản phẩm đại trà. Người trẻ ít còn cơ hội tiếp xúc với hương vị xưa, còn người làm nghề thì thiếu điều kiện để duy trì sản xuất bài bản, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng nhưng vẫn giữ được hồn cốt truyền thống.

Bà cho rằng nếu chỉ nhìn bánh dân gian như một mặt hàng, thì giá trị của nó sẽ bị thu hẹp trong phạm vi thương mại. Nhưng nếu nhìn ở góc độ văn hóa – du lịch – sinh kế địa phương, đó là một phần của bản sắc cần được bảo tồn và phát huy bằng chính sách phù hợp.

Chân dung bà Võ Thị Thơ – Giám đốc Công ty TNHH MTV Tiến Thơ, ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026–2031 tại đơn vị bầu cử số 3, TP Cần Thơ.

Việc có 7 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP không chỉ là thành quả của một doanh nghiệp, mà còn cho thấy tiềm năng của việc kết nối nông sản địa phương với chế biến truyền thống và xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, để những sản phẩm ấy phát triển bền vững, theo bà, cần có cơ chế hỗ trợ rõ ràng hơn về xúc tiến thương mại, tiêu chuẩn hóa, bảo hộ thương hiệu và đào tạo nguồn nhân lực.

“Tôi mong khi nhắc đến phát triển kinh tế địa phương, chúng ta không chỉ nói đến nhà máy hay khu công nghiệp, mà còn nhắc đến những gian bếp, những sản phẩm truyền thống – nơi gìn giữ ký ức và bản sắc vùng miền. Nếu có cơ hội tham gia nghị trường, tôi muốn góp tiếng nói để bánh dân gian và các giá trị văn hóa ẩm thực được nhìn nhận đúng vai trò của nó trong chiến lược phát triển bền vững”, bà chia sẻ.

Ở góc nhìn ấy, việc ứng cử đại biểu Quốc hội không chỉ là mong muốn đại diện cho doanh nghiệp dịch vụ, mà còn là khát vọng đưa những giá trị tưởng như nhỏ bé – như một chiếc bánh truyền thống – trở thành một phần trong tư duy hoạch định chính sách.

Bởi phía sau mỗi chiếc bánh không chỉ là bột, đường hay nhân đậu, mà là câu chuyện của người nông dân, người thợ, của ký ức gia đình và bản sắc địa phương. Và những giá trị ấy, theo bà Thơ, xứng đáng có chỗ đứng trong nghị trường – nơi định hình tương lai phát triển của đất nước...