Nhiều doanh nghiệp mất tư cách đại chúng vì thiếu điều kiện

Cổ đông cô đặc khiến doanh nghiệp mất điều kiện đại chúng

Công ty CP Cảng Sài Gòn (mã chứng khoán: SGP) là một trường hợp đáng chú ý. Doanh nghiệp cho biết số cổ phần do các cổ đông không phải cổ đông lớn nắm giữ hiện chỉ hơn 18 triệu cổ phiếu, tương ứng 8,35% vốn điều lệ. Con số này thấp hơn mức tối thiểu 10% cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Qua nhiều giai đoạn phát triển, ngày nay, Cảng Sài Gòn là thương cảng tổng hợp loại I có quy mô lớn nhất trong hệ thống cảng biển của Việt Nam với gần 3.000m cầu cảng nằm dọc theo sông Sài Gòn và sông Cái Mép – Thị Vải cùng hệ thống kho bãi, trang thiết bị, công nghệ tiên tiến và đồng bộ, đã được tổ chức BVQI (Bureau Veritas Quality International) cấp chứng chỉ ISO 9001:2000 vào năm 2004 về khai thác và cung ứng dịch vụ container. (Ảnh: https://vimc.co).

Điều đáng chú ý là việc không đáp ứng điều kiện đại chúng diễn ra trong bối cảnh kết quả kinh doanh của Cảng Sài Gòn vẫn tăng trưởng. Nửa đầu năm, doanh thu doanh nghiệp đạt hơn 579 tỷ đồng, tăng gần 8%; lợi nhuận sau thuế hơn 275 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước.

Một trường hợp khác là Công ty CP Tập đoàn Golden Gate. Doanh nghiệp nhận thông báo hủy tư cách công ty đại chúng do chưa thực hiện thủ tục đăng ký chứng khoán tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), đồng thời chưa đăng ký giao dịch cổ phiếu trên Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HoSE) theo quy định.

Golden Gate hiện vận hành hệ sinh thái hơn 600 cửa hàng ẩm thực với các thương hiệu như Gogi House, Kichi-Kichi, Manwah, The Coffee House. Doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu 9.814 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.202 tỷ đồng trong năm nay.

Không chỉ doanh nghiệp lớn

Công ty CP Hóa phẩm Dầu khí DMC - Miền Nam (mã chứng khoán: DMS) cũng không đáp ứng điều kiện về tỷ lệ cổ phiếu do các nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Cuối năm ngoái, DMS có 166 cổ đông. Tuy nhiên, Tổng Công ty Hóa chất và Dịch vụ Dầu khí nắm 51% vốn, Công ty TNHH Nguyên liệu Omanco Việt Nam nắm 16,44%, ông Hoàng Nam Long sở hữu 24,22%. Các cổ đông nhỏ lẻ chỉ nắm 8,34% vốn điều lệ.

Trước đó, Công ty CP In Hàng không (mã chứng khoán: IHK) cũng bị hủy tư cách công ty đại chúng do vốn chủ sở hữu tại ngày 31/12/2024 chỉ hơn 24 tỷ đồng, trong khi quy định yêu cầu vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu tối thiểu 30 tỷ đồng.

Những trường hợp trên cho thấy việc duy trì tư cách công ty đại chúng gắn với nhiều điều kiện cụ thể, không chỉ phản ánh quy mô hay thương hiệu của doanh nghiệp.

Cảng Phước An tiếp tục chịu áp lực thua lỗ

Ở một diễn biến khác, Công ty CP Dầu khí Đầu tư Khai thác Cảng Phước An (mã chứng khoán: PAP) sẽ chốt danh sách cổ đông ngày 27/8 để tổ chức đại hội cổ đông bất thường năm 2026, dự kiến diễn ra trong tháng 9 tại Đồng Nai. Nội dung đại hội chưa được PAP công bố.

Trong khi đó, tình hình tài chính của Cảng Phước An tiếp tục gây chú ý. Quý II, doanh thu doanh nghiệp đạt hơn 152 tỷ đồng, tăng 697% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn âm 110 tỷ đồng.

Từ quý IV/2024, khi bắt đầu ghi nhận doanh thu sau khi đưa phân khu đầu tiên của dự án vào vận hành, Cảng Phước An liên tục kinh doanh dưới giá vốn và đã trải qua 7 quý thua lỗ liên tiếp.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu đạt 247 tỷ đồng, tăng 754%, nhưng lợi nhuận sau thuế âm 223 tỷ đồng. Đến ngày 30/6/2026, lỗ lũy kế của doanh nghiệp lên tới 769 tỷ đồng, tương đương 21% vốn điều lệ.

Nhà đầu tư chưa mua hết cổ phiếu F88 chào bán

Trong khi đó, Công ty CP Đầu tư F88 (mã chứng khoán: F88) đang xử lý hơn 11 triệu cổ phiếu chưa phân phối hết trong đợt chào bán ra công chúng.

F88 đã chào bán hơn 22 triệu cổ phiếu với giá 71.000 đồng/cổ phiếu, nhưng chỉ hơn 11 triệu cổ phiếu được nhà đầu tư đăng ký và nộp tiền mua.

Số cổ phiếu còn lại sẽ tiếp tục được phân phối cho nhà đầu tư khác với cùng mức giá 71.000 đồng/cổ phiếu và bị hạn chế chuyển nhượng trong một năm.

Từ cổ đông đến nhà đầu tư, những diễn biến này cho thấy quy mô doanh nghiệp, kết quả kinh doanh và khả năng đáp ứng các điều kiện của thị trường vốn là những câu chuyện có thể diễn ra song song. Một doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tốt vẫn có thể không còn tư cách đại chúng nếu không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông hoặc thủ tục chứng khoán; trong khi doanh nghiệp đang mở rộng hoạt động vẫn phải đối mặt với áp lực lớn về hiệu quả và khả năng huy động vốn.