Nguồn tiền của chuỗi cho vay cầm đồ F88 đến từ đâu?

Ảnh: F88.

Mới đây, CTCP Đầu tư F88 đã được Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) thông báo đã cấp mã chứng khoán F88. Đồng thời, VSDC cũng chứng nhận đăng ký hơn 8,26 triệu cổ phiếu cho doanh nghiệp này, tương ứng vốn điều lệ 82,6 tỷ đồng. Theo đó, kể từ 12/6, toàn bộ cổ phiếu F88 nói trên đã được lưu ký tại VSDC theo quy định.

Tuy nhiên, VSDC lưu ý việc cổ phiếu của CTCP Đầu tư F88 được đăng ký lưu ký tại VSDC không đồng nghĩa với việc cổ phiếu này đã đủ điều kiện niêm yết, đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán.

F88 đang có kế hoạch đưa cổ phiếu lên sàn UPCoM. Việc đưa cổ phiếu giao dịch lên sàn UPCoM có thể giúp công ty dễ dàng tiếp cận nguồn vốn từ các nhà đầu tư thông qua việc phát hành cổ phiếu, tạo điều kiện để mở rộng quy mô và phát triển kinh doanh.

Vốn điều lệ gần 83 tỷ, cổ đông nước ngoài nắm quyền biểu quyết đa số

Theo giới thiệu, thương hiệu F88 ra đời từ năm 2013. Ở thời điểm mới ra mắt, cái tên F88 hoạt động như một chuỗi cầm đồ, cung cấp các dịch vụ cho vay cầm cố tài sản. Về sau, F88 mở rộng kinh doanh thêm các dịch vụ như bảo hiểm, dịch vụ thu hộ, chi hộ, thanh toán hoá đơn, chuyển tiền, nạp rút tiền ví điện tử…

Đối tượng khách hàng chính của F88 là những người không đủ điều kiện tiếp cận dịch vụ ngân hàng truyền thống, các công ty tài chính, thuộc phân khúc bình dân. Website doanh nghiệp cho biết đã tiếp cận 3,5 triệu lượt khách hàng tìm đến.

Theo cập nhật mới nhất, tại cuối năm 2024, F88 có vốn điều lệ là 82,6 tỷ đồng, trong đó có 3 cổ đông lớn là nhà đầu tư nước ngoài với việc nắm giữ gần 24% vốn. Tổng tỷ lệ các cổ đông lớn nước ngoài tại F88 hơn 55%, đủ quyền biểu quyết đa số tại các Đại hội đồng cổ đông. Đáng nói, những cổ đông ngoại này đến từ các quốc gia Mỹ, Ireland, Singapore, Luxembourg.

Theo tài liệu công bố thông tin đại chúng của F88 cho biết, trải qua hơn 10 năm phát triển, tính đến cuối năm 2024, F88 có 868 cửa hàng hoạt động trải dài trên 63 tỉnh thành cả nước. Chưa kể công ty này mới đây đã bắt tay hợp tác với một tập đoàn lớn trong nước đang sở hữu khoảng 10.000 điểm giao dịch khắp cả nước.

Nguồn: DP tổng hợp từ BCTC kiểm toán năm 2024.

Nguồn tiền F88 huy động từ đâu?

F88 hoạt động như một chuỗi cầm đồ, cung cấp các dịch vụ cho vay cầm cố tài sản. Với mạng lưới kinh doanh hàng nghìn cửa hàng và tệp khách hàng đa dạng, trong khi trước đây chưa đại chúng hóa, vậy F88 lấy tiền từ đâu để cho vay cầm cố?

Kể từ khi thành lập, F88 liên tục thu hút sự chú ý của dòng vốn ngoại đến từ các quỹ đầu tư.

Cụ thể, trong giai đoạn 2017-2018, F88 đã thành công trong việc gọi vốn từ Quỹ Mekong Enterprise Fund III (thuộc Công ty quản lí quỹ Mekong Capital) cho vòng gọi vốn serie A.

Tiếp theo đó là vòng serie B từ Quỹ Granite Oak - một quỹ đầu tư đến từ châu Âu. Con số huy động không được tiết lộ nhưng ở thời điểm đó, F88 được định giá gần 1.000 tỷ đồng (43,5 triệu USD).

Năm 2022, chuỗi cầm đồ này tiếp tục được các tổ chức tài chính từ châu Á đến châu Âu "rót tiền".

Tháng 11/2022, F88 thông báo đã thành công trong việc huy động khoản vay có đảm bảo trị giá 50 triệu USD, tương đương 1.200 tỷ đồng, từ Quỹ tài chính CLSA Capital Partners (HK) Limited (Hong Kong) thông qua Lending Ark Asia Secured Private Debt Funds.

Bên cạnh đó là 10 triệu USD đến từ Lendable - nền tảng Fintech cho vay ngang hàng có trụ sở tại London. Lendable cũng đã từng giải ngân khoản vay 10 triệu USD cho F88 vào đầu năm 2022. Tổng hạn mức cho vay mà Lendable cung cấp cho F88 là 20 triệu USD.

Cũng trong năm này, F88 được FiinRatings xếp hạng tín nhiệm BBB - (Ổn định) và được Trung tâm Tài chính toàn diện (Center for Financial Inclusion) xếp hạng và cấp Chứng chỉ Bảo vệ khách hàng ở mức cao nhất trong giai đoạn 2022-2025.

Hồi tháng 3/2023, F88 tiếp tục thông báo đã huy động thành công khoản đầu tư 50 triệu USD trong vòng gọi vốn Series C với hai nhà đầu tư chính là Quỹ Đầu tư Việt Nam - Oman (VOI) và Quỹ Mekong Enterprise Fund IV (MEF IV).

Ngoài nguồn tiền từ các quỹ ngoại, F88 cũng tích cực huy động vốn từ các đợt phát hành trái phiếu với nhiều kỳ hạn khác nhau.

Trên báo cáo kiểm toán năm 2024, dư nợ đi vay của F88 khoảng 2.900 tỷ đồng, chiếm tới 88% tổng nợ phải trả của công ty. Con số này gấp hơn 35 lần vốn chủ sở hữu. Tức là, F88 dùng đòn bẩy tài chính khi đi vay từ bên ngoài, sau đó dùng số tiền này để đi cho vay cầm cố.

Phân tích chi tiết khoản vay cho thấy, dư nợ khoản trái phiếu phát hành ngắn hạn tại cuối năm 2024 là gần 665 tỷ đồng, tăng hơn 400 tỷ sau một năm. Các lô trái phiếu này có ngày đáo hạn từ tháng 4/2025 – 12/2025 với lãi suất cố định 10,5% - 11,5%/năm. Tiền lãi trái phiếu được thanh toán cứ 3 tháng/lần. Đặc biệt các trái phiếu này đều không có tài sản đảm bảo.

Bên cạnh đó, F88 còn đi vay ngắn và dài hạn từ các tổ chức tài chính bằng đồng USD với dư nợ tại cuối năm 2024 khoảng 2.200 tỷ đồng (trong đó khoản vay đến hạn trả trong vòng 1 năm là 482 tỷ). Lãi suất các khoản vay này dao động 10,5% - 15%/năm tùy theo kỳ hạn ngắn hay dài.

Tài sản đảm bảo của các khoản vay này là một số tài khoản ngân hàng của F88, các khoản phải thu về cho vay đối với khách hàng và các hợp đồng phòng ngừa rủi ro theo tỷ giá theo thỏa thuận.

Ngoài vay trái phiếu, F88 còn đi vay từ các tổ chức nước ngoài bằng đồng USD với lãi suất 10,5% - 15%/năm tùy theo kỳ hạn ngắn hay dài. (Nguồn: BCTC kiểm toán 2024).

Mặt khác, tổng các khoản phải thu của F88 gần 4.000 tỷ đồng, đa số là cho vay khách hàng ngắn hạn, trong đó đã trích lập dự phòng gần 45 tỷ đồng. Khoản phải thu chiếm tới 80% tổng tài sản của F88, được hiểu là các khoản phải thu cho vay cầm cố khách hàng. Tài sản cầm cố tại cuối năm của khách hàng khoảng 170.960 chiếc xe máy và 13.149 ô tô.

Tại ngày 31/12/2024, lượng tiền, tương đương tiền và tiền gửi ngân hàng của F88 tăng mạnh lên 700 tỷ đồng, gấp 2,8 lần đầu năm.

Năm 2024 thoát lỗ nhờ khoản thu nhập khác

Theo báo cáo tài chính đã kiểm toán, năm vừa rồi, F88 ghi nhận doanh thu thuần đạt 2.280 tỷ đồng, tăng nhẹ 200 tỷ so với năm 2023. Trong đó, 1.958 tỷ đồng đến từ phí cho vay cầm cố, khoảng 318 tỷ đồng là doanh thu từ dịch vụ đại lý bảo hiểm. Lãi gộp cả năm thu về 626 tỷ đồng.

Dù có khoản doanh thu từ hoạt động tài chính 448 tỷ nhưng tổng các chi phí như: chi phí tài chính, chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp (lên tới hơn 1.200 tỷ đồng), công ty lỗ thuần 155 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh.

Song nhờ có thu nhập khác (là tiền phạt hợp đồng và thu từ các khoản cho vay đã xử lý rủi ro) nên cả năm F88 vẫn có lãi sau thuế 351 tỷ đồng, cải thiện so với mức lỗ 545 tỷ năm 2023.

Nguồn: Tổng hợp từ F88.

Hồi năm 2023, F88 bất ngờ bị dính hàng loạt sự cố, lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra hàng loạt cửa hàng của doanh nghiệp này trên khắp cả nước, phát hiện nhiều sai phạm trong hoạt động cho vay tài chính, cầm cố tài sản. Sau đó, nhiều cửa hàng của F88 phải đóng cửa, kết quả kinh doanh ghi nhận lỗ kỷ lục gần 545 tỷ đồng.

Tuy nhiên, nhờ có khoản lãi năm 2024 mà F88 đã được xóa sạch mức lỗ lũy kế 346 tỷ đồng (tại cuối năm 2023) và ghi nhận lợi nhuận chưa phân phối tại cuối tháng 12/2024 là 4 tỷ đồng. Việc không còn ghi nhận lỗ luỹ kế cũng đã giúp công ty thoả mãn một trong các điều kiện để được giao dịch trên UPCoM (phải có lợi nhuận trong 5 năm liên tục trước thời điểm đăng ký giao dịch và không có lỗ lũy kế).

Năm 2024, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm 603 tỷ đồng, do công ty đẩy mạnh cho vay cầm cố, trả lãi vay.

Theo chia sẻ, hiện tại, bên cạnh các đối tác lâu năm, F88 đang làm việc với một số đối tác cho vay trong nước và quốc tế khác để đa dạng nguồn vốn hơn trong năm 2025.

Đại diện của F88 cho biết, trong năm nay, công ty đặt mục tiêu tăng doanh thu trên 40%, và tăng tổng số khách hàng được phục vụ lên trên 30%.