Nguồn cung toàn cầu siết chặt, giá đường trong nước neo đỉnh

Thị trường đường thế giới vừa trải qua phiên giao dịch ngày 6/10 với đà bứt phá mạnh mẽ trên các sàn thương mại hàng hóa quốc tế. Cụ thể, giá đường thô giao tháng 3/2027 vọt tăng 0,43%, cán mốc 459 USD/tấn - ngưỡng cao nhất ghi nhận trong vòng 19 tháng qua. Cùng chung xu hướng, hợp đồng đường trắng giao tháng 12/2026 cũng ghi nhận mức tăng 1,63%, chốt ở 556,5 USD/tấn và chạm đỉnh 7 tuần.

Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), động lực cốt lõi thúc đẩy đà tăng này xuất phát từ những xáo trộn nghiêm trọng về nguồn cung tại hai "thủ phủ" sản xuất đường lớn nhất thế giới là Brazil và Ấn Độ.

Dưới đây là chú thích ảnh chuẩn báo chí, ngắn gọn và đúng trọng tâm: Nguồn cung đường thắt chặt tại các quốc gia sản xuất lớn khiến giá đường thế giới lập đỉnh nhiều tháng và giữ giá trong nước neo cao

Tại Brazil, lượng mưa lớn bất thường đang trở thành rào cản lớn nhất đối với hoạt động thu hoạch. Mô hình dự báo của Viện Khí tượng Quốc gia Brazil (INMET) cho thấy, mưa lớn tiếp tục bao phủ khu vực Trung Nam (Centro-Sul) - thủ phủ mía đường của quốc gia này. Tại bang São Paulo, lượng mưa có thời điểm vượt 100 mm, trong khi khu vực phía nam bang Minas Gerais cũng hứng chịu thời tiết bất lợi tương tự.

Hệ quả là tiến độ vận chuyển và ép mía bị ngưng trệ đáng kể. Số liệu từ tổ chức Datagro chỉ ra rằng, tính đến tuần kết thúc ngày 27/9, sản lượng mía ép trung bình mỗi nhà máy tại Centro - Sul chỉ đạt 76.242 tấn, sụt giảm tới 28% so với thời điểm đầu tháng 8. Đáng ngại hơn, khoảng 35 triệu tấn mía đứng trước nguy cơ tồn đọng, buộc phải dời sang ép ở niên vụ tiếp theo, khiến nguồn cung nguyên liệu cho giai đoạn còn lại của niên vụ hiện tại bị thu hẹp đáng kể.

Bên cạnh mặt sản lượng, mưa nhiều còn làm suy giảm hàm lượng đường trong mía, ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ thu hồi tại các nhà máy. Để tối ưu hóa hoạt động, không ít cơ sở sản xuất đã chủ động chuyển hướng một phần nguyên liệu sang chế biến ethanol, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung đường thô trên thị trường.

Tình hình tại Ấn Độ - quốc gia sản xuất đường lớn thứ hai toàn cầu cũng không mấy khả quan. Quốc gia Nam Á này bước vào niên vụ 2026 - 2027 với lượng tồn kho gối đầu chỉ vỏn vẹn 3,75 triệu tấn. Đây là mức tồn kho thấp nhất trong hơn một thập kỷ qua, giảm 25% so với cùng kỳ niên vụ trước. Đồng thời, Hiệp hội các Nhà sản xuất đường Ấn Độ đã hạ dự báo sản lượng nội địa từ 34,5 triệu tấn xuống còn 30,9 triệu tấn. Lượng tồn kho cạn kiệt kết hợp với sản lượng suy giảm gần như loại bỏ khả năng Ấn Độ đẩy mạnh xuất khẩu, gián tiếp tạo thêm lực đẩy cho giá đường quốc tế.

Những tổn thất từ Brazil và Ấn Độ đang tạo ra bước ngoặt lớn về mặt cấu trúc trên thị trường đường thế giới. Báo cáo mới nhất từ Tổ chức Đường quốc tế (ISO) dự báo, tổng sản lượng đường toàn cầu trong niên vụ 2026–2027 sẽ giảm khoảng 1%, xuống còn 180,1 triệu tấn. Sự sụt giảm này khiến cán cân cung - cầu nhanh chóng rơi vào trạng thái thâm hụt khoảng 200.000 tấn, thay vì mức thặng dư 1,1 triệu tấn của niên vụ 2025 - 2026.

Mặt khác, tâm lý thị trường cũng thể hiện sự kỳ vọng lớn vào đà tăng giá. Báo cáo Cam kết Thương nhân (COT) tính đến ngày 29/9 cho thấy các quỹ đầu cơ đang nắm giữ vị thế mua ròng áp đảo với 218.336 hợp đồng. Mặc dù tổng số hợp đồng mở (OI) giảm nhẹ xuống xấp xỉ 1,1 triệu hợp đồng - tín hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang có động thái chốt lời ngắn hạn và dòng tiền mới vào thị trường có phần chậm lại, nhưng triển vọng giá đường trong ngắn hạn nhìn chung vẫn nhận được sự hỗ trợ vững chắc từ các yếu tố cơ bản.

Tác động từ giá thế giới cùng tâm lý giữ hàng đã giúp thị trường đường trong nước giữ vững đà ổn định ở mức cao, đặc biệt là tại khu vực phía Nam.

Khảo sát tại khu vực TP.HCM và các tỉnh miền Tây cho thấy, đường An Khê hiện được các đơn vị thương mại chào bán phổ biến trong khoảng 19.200 - 19.300 đồng/kg. Riêng mặt hàng đường 333 đưa về miền Tây ghi nhận mức tăng nhẹ 150 đồng/kg, dao động từ 19.300 - 19.400 đồng/kg.

Trong khi đó, thị trường miền Trung không có nhiều biến động về giá chào bán tại nhà máy. Giá đường TTC Gia Lai hiện duy trì trong khoảng 18.700 - 19.000 đồng/kg tùy theo khối lượng đơn đặt hàng. Đối với đường TTC Gia Lai Lào, giá bán sỉ hiện áp dụng phổ biến ở mức 18.700 – 18.800 đồng/kg.

Nhìn chung, với việc nguồn cung thế giới chưa thể sớm phục hồi trong một hai tháng tới, giá đường nội địa nhiều khả năng sẽ tiếp tục di chuyển trong vùng giá cao hiện tại để chờ đợi thêm các tín hiệu từ đợt thu hoạch mới.