Người khắc họa hồn dân tộc từ đất, gỗ, đá, đồng

Ông Triệu Tiến Công đang hoàn thiện tác phẩm của mình.

Bên bờ sông Thao, tại khu Bình Minh, xã Tiên Lương, tỉnh Phú Thọ, có một nghệ nhân thầm lặng nhưng bền bỉ với thời gian – nhà giáo, nhà điêu khắc, họa sĩ Triệu Tiến Công. Suốt nhiều năm, ông vừa truyền tình yêu di sản cho học trò, vừa sáng tác, nghiên cứu để đưa những giá trị văn hóa dân tộc vào nghệ thuật.

Từ chất liệu gỗ, gốm, đồng, đá…, ông khắc họa chiều sâu lịch sử, đặc biệt là thời kỳ Hùng Vương, hun đúc thành chuỗi tác phẩm mang đậm tính sử thi. Tháng 11/2025 tới đây, tại Hà Nội, công chúng sẽ được thưởng lãm triển lãm cá nhân mới nhất của ông, nơi hội tụ thành quả sáng tạo nhiều năm.

Nhà trưng bày tác phẩm nghệ thuật tại khu Bình Minh, xã Tiên Lương, tỉnh Phú Thọ.

Từ làng nghề Minh Xương đến khát vọng khôi phục di sản

Sinh ra trong làng nghề gốm sứ Minh Xương (nay là khu Bình Minh, xã Tiên Lương), Triệu Tiến Công lớn lên cùng đất, lửa và men gốm. Tuổi thơ gắn bó với những câu chuyện về nghề đã nuôi dưỡng khát vọng khôi phục làng nghề truyền thống. Ông luôn mong muốn tạo việc làm cho người dân, đồng thời đưa nghề gốm, nghề sứ hòa nhập vào đời sống đương đại bằng những sản phẩm sáng tạo có tính ứng dụng cao.

Ông chia sẻ: “Tôi muốn khôi phục làng nghề gốm, sứ qua các dự án vừa và nhỏ; kết nối tuyến du lịch từ Đền Hùng – đền Mẫu Âu Cơ – đền Ngô Quang Bích. Du khách có thể trải nghiệm làm gốm, ở homestay cộng đồng, để hiểu thêm về văn hóa địa phương.” Với ông, di sản không chỉ để trưng bày, mà phải sống động trong từng hoạt động giáo dục, du lịch và kinh tế cộng đồng.

Tác phẩm "Nguồn cội": Bọc trăm trứng mẹ Âu Cơ có 50 người con lên núi và 50 xuống biển, hình tượng chim lạc hướng về quần tụ.

Trong hành trình đó, Triệu Tiến Công kiên trì đưa hoạt động trải nghiệm văn hóa vào trường học, coi đó là cách nuôi dưỡng tình yêu di sản cho thế hệ trẻ Phú Thọ. Ông cũng không ngừng sáng tác và tổ chức triển lãm để quảng bá hình ảnh quê hương. Giai đoạn 2015–2017, ông liên tiếp thực hiện ba triển lãm cá nhân: Đất và người trung du, Vọng ngàn, Tượng gốm nghệ thuật đương đại. Đến năm 2017, ông trở thành hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Phú Thọ, năm 2018 gia nhập Hội Mỹ thuật Việt Nam.

Những tác phẩm tiêu biểu như Đôi bờ Sông Thao, Những trầm tích Hoa Khê suối Gấm, Chiến khu Vạn Thắng… không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn gợi nhớ ký ức lịch sử, lan tỏa tình yêu văn hóa trung du. Ông cũng tích cực tham gia nhiều sự kiện chính trị – văn hóa của tỉnh và Trung ương, đóng góp dấu ấn nghệ thuật trong các dịp kỷ niệm lớn.

Tác phẩm "Pháp liền hoa": Đưa hình tượng hoa sen và hình chim lạc hình tượng người vào tác phẩm, với ý nghĩa tâm thức có phật pháp và trong phật pháp có văn hóa dân tộc.

Nghệ thuật trong dòng chảy đương đại và khát vọng hội nhập

Không ngừng đổi mới, Triệu Tiến Công luôn tìm cách kết nối truyền thống với đương đại. Trong giai đoạn đại dịch 2021–2022, khi nhiều hoạt động nghệ thuật ngưng trệ, ông cùng các đồng nghiệp trong nước tổ chức “trại điêu khắc online 30+” trên không gian mạng, sáng tác và trưng bày trực tuyến. Tại đây, ông giới thiệu năm tác phẩm kết hợp yếu tố truyền thống và hiện đại, được các nhà sưu tập quan tâm.

Hiện tại, ông đang xây dựng xưởng gốm ngay trên nền đất Minh Xương xưa, với mong muốn tái sinh hợp tác xã sứ từng bị giải thể, biến nơi đây thành một “không gian văn hóa Việt đặc trưng”. Không chỉ là nơi sản xuất, xưởng còn là không gian trưng bày, trải nghiệm mang tính bảo tàng. Đây sẽ là điểm đến kết nối du lịch từ Đền Hùng tới đền Mẫu Âu Cơ, đồng thời là nơi để học sinh, sinh viên, các nghệ sỹ sáng tác, trải nghiệm di sản qua hoạt động thực tế.

Tác phẩm "Mạch nguồn": Đầu rồng thời Lý và hoạ tiết thời kỳ đông Sơn như sợi dây kết nối ko đứt đoạn.

Theo ông Công, nghệ thuật không chỉ để ngắm nhìn mà còn là động lực phát triển kinh tế sáng tạo, là sợi dây kết nối cộng đồng và văn hóa. Ông tin rằng, khi gốm, gỗ, đồng, đá được thổi hồn sáng tạo, chúng sẽ trở thành sản phẩm có giá trị kép: vừa giữ gìn truyền thống, vừa khơi mở cơ hội phát triển du lịch và hội nhập.

Bằng sự tâm huyết, Triệu Tiến Công đang từng ngày “khắc họa hồn dân tộc” qua nghệ thuật và qua nỗ lực khôi phục làng nghề. Triển lãm sắp tới tại Hà Nội không chỉ là dịp công chúng chiêm ngưỡng tác phẩm, mà còn là cơ hội để cảm nhận sâu hơn một tầm nhìn nghệ thuật gắn kết di sản, phát triển bền vững và hội nhập thời đại.