![]() |
| Tiến sĩ Ngô Phương Lan – Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phát biểu tại buổi họp báo Khai mạc Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh” . |
Từ thành phố giàu bản sắc đến điểm hẹn của những thước phim
Với lợi thế về cảnh quan, kiến trúc, văn hóa, cảng biển, hạ tầng và dịch vụ, Hải Phòng sở hữu nhiều chất liệu đặc sắc để trở thành bối cảnh hấp dẫn của điện ảnh. Từ nhịp sống đô thị sôi động, không gian công nghiệp đặc trưng đến những vùng biển, đảo giàu giá trị lịch sử và cảnh quan, thành phố Cảng có khả năng đáp ứng nhiều thể loại và ý tưởng sáng tạo khác nhau.
Tuy nhiên, để một địa phương thực sự trở thành điểm đến của các đoàn làm phim, lợi thế về cảnh quan mới chỉ là điều kiện ban đầu. Điều quan trọng hơn là khả năng kết nối bối cảnh với nguồn lực sản xuất, cơ chế hỗ trợ, thủ tục pháp lý, dịch vụ hậu cần, nhân lực và môi trường hợp tác thuận lợi.
Đây cũng chính là định hướng xuyên suốt của Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh”, do UBND thành phố Hải Phòng chủ trì tổ chức, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) chủ trì nội dung, phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố và các đơn vị liên quan triển khai.
Diễn ra trong 3 ngày, từ 21 đến 23/11, Diễn đàn quy tụ đại diện 16 tỉnh, thành phố cùng các nhà quản lý, đạo diễn, nhà sản xuất, nghệ sĩ, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác trong nước, quốc tế. Chuỗi hoạt động được thiết kế theo hướng kết hợp quảng bá, trải nghiệm, trao đổi chuyên môn và kết nối hợp tác, tạo điều kiện để nhu cầu thực tế của ngành sản xuất phim gặp gỡ tiềm năng và khả năng hỗ trợ từ các địa phương.
Mở đầu chuỗi sự kiện là chương trình chiếu phim và giao lưu với đoàn làm phim, diễn ra từ ngày 21 đến 23/11 tại rạp CGV Aeon Mall Hải Phòng và Rạp Thống Nhất (phường Hải Dương). Lễ khai mạc tuần phim “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” được tổ chức sáng 21/11 tại CGV Aeon Mall Hải Phòng, với bộ phim “Trại buôn người” được lựa chọn trình chiếu mở màn.
Trong ba ngày, 11 tác phẩm điện ảnh Việt Nam với tổng cộng 22 suất chiếu được giới thiệu tới công chúng, gồm: “Trại buôn người”, “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối”, “Cục vàng của ngoại”, “Anh hùng”, “Mưa đỏ”, “Bẫy tiền”, “Ốc mượn hồn”, “Truy tìm Long Diên Hương”, “Tử chiến trên không”, “Hẹn em ngày nhật thực” và “Mang mẹ đi bỏ”.
Từ những câu chuyện lịch sử, chiến tranh, hành động đến tình cảm gia đình và đời sống xã hội, các tác phẩm mang đến nhiều lát cắt của điện ảnh Việt Nam đương đại. Đặc biệt, một số suất chiếu kết hợp giao lưu với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên đoàn phim, giúp khán giả có cơ hội tiếp cận những câu chuyện hậu trường, hành trình sáng tạo và quá trình đưa một kịch bản lên màn ảnh.
Cùng với hoạt động chiếu phim, triển lãm “Việt Nam trên màn ảnh” (Vietnam on Screen) khai mạc chiều 21/11 tại Trung tâm Hội nghị và Biểu diễn thành phố Hải Phòng, giới thiệu bức tranh đa dạng về tiềm năng bối cảnh, môi trường sản xuất, di sản điện ảnh và hoạt động của các hãng phim, studio.
Không gian triển lãm dành khu vực giới thiệu Hải Phòng và 15 tỉnh, thành phố với hình ảnh, dữ liệu về bối cảnh, đặc trưng văn hóa, cảnh quan và điều kiện hỗ trợ đoàn làm phim. Đây là cách để những lợi thế của từng địa phương được giới thiệu một cách trực quan, đồng thời giúp các nhà sản xuất có thêm thông tin trong quá trình tìm kiếm bối cảnh phù hợp.
![]() |
| Ảnh toàn cảnh |
Đáng chú ý, chuyên đề “Biển đảo Việt Nam qua góc nhìn điện ảnh” do Viện Phim Việt Nam giới thiệu với khoảng 200 ảnh cảnh phim và áp phích từ các tác phẩm phim tài liệu, phim truyện về biển, đảo. Những tư liệu về cuộc chiến đấu bảo vệ vùng biển Đông Bắc, các con tàu không số trên tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển, cùng hình ảnh Cô Tô, Cồn Cỏ, Hoàng Sa, Trường Sa… tái hiện những dấu ấn lịch sử và khẳng định sức hấp dẫn của biển đảo trong sáng tạo nghệ thuật.
Bên cạnh đó, sự tham gia của các đơn vị như Galaxy, BHD, HKFilm và Chói Entertainment mang đến góc nhìn cụ thể hơn về quá trình sản xuất điện ảnh thông qua các dự án, phục trang, hiện vật và tư liệu phim. Từ trường quay đến không gian triển lãm, công chúng có cơ hội khám phá nhiều công đoạn phía sau một tác phẩm điện ảnh.
Xây dựng hệ sinh thái, đưa tiềm năng thành cơ hội hợp tác
Nếu các hoạt động chiếu phim và triển lãm mở rộng khả năng tiếp cận điện ảnh tới công chúng, thì hội thảo “Xây dựng hệ sinh thái điện ảnh Hải Phòng - Kết nối vùng, hướng tới quốc tế”, diễn ra sáng 22/11, được xác định là trọng tâm chuyên môn của Diễn đàn.
Hội thảo tập trung trao đổi về đời sống điện ảnh, bản sắc và giá trị lan tỏa; cơ chế điều phối, môi trường hỗ trợ sản xuất; nhu cầu của các nhà sản xuất và khả năng liên kết giữa các địa phương trên cơ sở thế mạnh bổ trợ. Những vấn đề thiết thực như thủ tục, dữ liệu bối cảnh, hậu cần, dịch vụ, nhân lực và cơ chế phối hợp được đặt ra từ cả hai phía: nhu cầu của nhà làm phim và khả năng đáp ứng của địa phương.
Một nội dung đáng chú ý là Bộ Chỉ số thu hút đoàn làm phim PAI (Production Attraction Index), sáng kiến do VFDA khởi xướng từ năm 2023 nhằm đánh giá mức độ thuận lợi của các địa phương đối với hoạt động sản xuất phim, đồng thời cung cấp cơ sở tham khảo cho các nhà làm phim khi lựa chọn bối cảnh.
Từ 10 địa phương tham gia kỳ PAI đầu tiên tại Phú Yên năm 2023, con số này tăng lên 37 địa phương vào năm 2024. Đến năm 2026, PAI tiếp tục được phát triển thành nền tảng paivietnam.vn, với dữ liệu của 34/34 tỉnh, thành phố, hơn 1.000 bối cảnh quay phim. Nền tảng hỗ trợ tra cứu thông tin về bối cảnh, điều kiện khai thác, thủ tục, chính sách hỗ trợ và đầu mối liên hệ bằng 6 ngôn ngữ.
Đây là bước tiến quan trọng trong việc số hóa dữ liệu bối cảnh, giúp rút ngắn khoảng cách giữa nhà làm phim với các địa phương. Thay vì chỉ tiếp cận thông tin qua những chuyến khảo sát riêng lẻ, các nhà sản xuất có thể chủ động tìm kiếm, so sánh và đánh giá những địa điểm phù hợp với yêu cầu của dự án.
PAI cũng cho thấy hiệu quả từ việc kết nối địa phương với các dự án điện ảnh cụ thể. Có thể kể đến “Ngày xưa có một chuyện tình” do HKFilm sản xuất với nhiều bối cảnh tại Phú Yên; dự án hợp tác điện ảnh Việt Nam - Ấn Độ “Love in Vietnam” với các cảnh quay tại nhiều địa danh ở Việt Nam; hay “Hộ linh tráng sĩ – Bí ẩn mộ vua Đinh” do BHD sản xuất tại Ninh Bình trong khuôn khổ hợp tác giữa địa phương và VFDA.
Năm 2026, kết quả PAI được đánh giá trên 5 nhóm tiêu chí gồm: hỗ trợ tài chính, hỗ trợ thông tin, hỗ trợ thực địa, thủ tục pháp lý và hạ tầng sản xuất. Tại hội thảo, VFDA sẽ công bố, trao Cúp PAI 2026 cho 10 tỉnh, thành phố có kết quả nổi bật theo ba hạng Vàng, Bạc và Đồng. Đây không chỉ là sự ghi nhận nỗ lực của các địa phương mà còn góp phần thúc đẩy cạnh tranh tích cực, chia sẻ kinh nghiệm và cải thiện môi trường sản xuất phim trên phạm vi cả nước.
Đặc biệt, ngay sau hội thảo, chương trình Kết nối công nghiệp điện ảnh diễn ra từ 14h đến 17h ngày 22/11 với 16 bàn kết nối dành cho các tỉnh, thành phố tham gia. Đại diện địa phương sẽ có cơ hội gặp gỡ trực tiếp các hãng phim, nhà sản xuất, doanh nghiệp dịch vụ và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh.
Các cuộc gặp tập trung vào những nhu cầu cụ thể như tìm kiếm bối cảnh, cung cấp dịch vụ lưu trú, vận chuyển, hậu cần, thiết bị, nhân lực và đầu mối hỗ trợ sản xuất. Qua đó, những trao đổi tại hội thảo được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển thành các mối quan hệ hợp tác và dự án thực tế sau Diễn đàn.
Một điểm nhấn giàu cảm xúc của chương trình là Gala “Hải Phòng Film Port – Nơi những câu chuyện bắt đầu”, diễn ra lúc 20h ngày 22/11 tại Nhà hát Hoa Phượng. Bằng sự kết hợp giữa trích đoạn điện ảnh, âm nhạc, trình diễn nghệ thuật và giao lưu nghệ sĩ, Gala tái hiện mối gắn bó giữa Hải Phòng với màn ảnh qua nhiều thế hệ.
Từ dấu ấn của các tác phẩm “Khói trắng”, “Sóng ở đáy sông”, “Những ngọn nến trong đêm” đến những nghệ sĩ gắn bó với thành phố, chương trình mở ra câu chuyện về những bối cảnh, tài năng và cơ hội làm phim mới. Gala được truyền hình trực tiếp trên VTV2 - Đài Truyền hình Việt Nam, tiếp sóng trên Báo và Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng, đồng thời phát trên nền tảng VTVgo.
Khép lại chuỗi hoạt động vào sáng 23/11 là chương trình khảo sát thực địa tại một số bối cảnh tiêu biểu trên địa bàn thành phố. Các đạo diễn, nhà sản xuất, chuyên gia và khách mời sẽ trực tiếp trải nghiệm những không gian đô thị, kiến trúc, cảng biển, công nghiệp, biển đảo và các địa điểm giàu giá trị lịch sử, văn hóa.
Không chỉ đánh giá vẻ đẹp hình ảnh, hoạt động khảo sát còn giúp các nhà làm phim xem xét khả năng tiếp cận, điều kiện hậu cần, dịch vụ, hạ tầng và các yếu tố cần thiết để tổ chức sản xuất. Đây là bước kết nối quan trọng giữa dữ liệu PAI, hoạt động quảng bá bối cảnh và nhu cầu thực tế của các dự án điện ảnh.
Với chuỗi hoạt động đa dạng, Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” không đơn thuần là một sự kiện quảng bá hay giao lưu nghệ thuật, mà hướng tới mục tiêu dài hạn: xây dựng môi trường thuận lợi để điện ảnh phát triển gắn với các nguồn lực địa phương.
Trong định hướng đó, VFDA đóng vai trò kết nối các cơ quan quản lý, địa phương, nhà sản xuất, nghệ sĩ, doanh nghiệp, chuyên gia và đối tác quốc tế; đồng thời thúc đẩy việc chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm và cơ hội hợp tác trong toàn ngành. Khi địa phương hiểu rõ hơn nhu cầu của nhà sản xuất, nhà làm phim tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn lực tại chỗ, còn doanh nghiệp và cơ sở đào tạo có thêm cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất, hệ sinh thái điện ảnh sẽ có điều kiện hình thành và phát triển bền vững hơn.
Đặc biệt, Diễn đàn góp phần cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.
Với Hải Phòng, điện ảnh không chỉ là một lĩnh vực nghệ thuật mà còn có thể trở thành cầu nối quảng bá hình ảnh, con người, bản sắc văn hóa; tạo sức hút cho du lịch, dịch vụ, thúc đẩy xúc tiến đầu tư và phát triển công nghiệp văn hóa.
Từ những cuộc gặp gỡ, những dữ liệu bối cảnh được số hóa đến các chuyến khảo sát thực địa, Hải Phòng Film Port kỳ vọng mở ra hành trình mới cho điện ảnh thành phố Cảng. Ở đó, những lợi thế vốn có không chỉ hiện diện trong những thước phim đẹp, mà còn có thể chuyển hóa thành dự án, sản phẩm sáng tạo và những cơ hội hợp tác cụ thể, đưa Hải Phòng từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà làm phim trong nước và quốc tế.
