Chủ nhật 08/11/2026 14:32
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Tài chính

Ngân hàng đối mặt với rủi ro gì khi ôm lượng lớn trái phiếu doanh nghiệp?

14/04/2022 14:40
Các ngân hàng và công ty chứng khoán hiện là những nhà đầu tư lớn nhất trên thị trường sơ cấp khi nắm giữ đến 52% tổng lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong năm qua, với tổng giá trị lên tới 373.000 tỷ đồng.

Hai nhóm nhà đầu tư này mua 154.000 tỷ đồng, chiếm 68% trái phiếu ngân hàng phát hành, tập trung vào các trái phiếu kỳ hạn ngắn từ 1 - 4 năm và 153.000 tỷ đồng, chiếm 48% trái phiếu bất động sản phát hành. Đây là những con số được Trung tâm nghiên cứu Công ty Chứng khoán SSI (SSI Research) tổng hợp tại bản báo cáo mới nhất về thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam năm 2021.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa.

Xét về giá trị tuyệt đối, ngân hàng đang nắm giữ lượng trái phiếu doanh nghiệp nhiều nhất đang là Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) với 62.809 tỷ đồng, tăng 34,4% so với cuối năm 2020. Tiếp đến là Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) với lượng trái phiếu nắm giữ gần 43.000 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) với 27.782 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) với 18.577 tỷ đồng.

Ngoài ra, nhiều ngân hàng cũng đang sở hữu trên 10.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp như Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Ngân hàng TMCP Phát triển Tp. Hồ Chí Minh (HDBank).

Thông tin từ Báo Tin tức, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Chuyên gia kinh tế cho biết, việc một số ngân hàng ồ ạt mua trái phiếu doanh nghiệp thời gian qua có thể nhằm mục đích đảo nợ, cơ cấu lại nợ cho doanh nghiệp. Bởi nếu đến kỳ hạn vay không có tiền trả nợ thì việc phát hành trái phiếu sẽ giúp doanh nghiệp trả nợ đúng hạn, không bị ảnh hưởng đến xếp hạng tín dụng. Nói cách khác, đây là một cách ngân hàng và doanh nghiệp "bắt tay" dùng trái phiếu doanh nghiệp để đảo nợ. Mặt khác, trái phiếu doanh nghiệp có thể là cách giúp các ngân hàng thương mại vừa "lách luật" để cho vay doanh nghiệp bất động sản, các công ty chứng khoán lại vừa tránh được lệnh siết cho vay vào lĩnh vực rủi ro, không phải trích lập dự phòng rủi ro, vừa làm sạch bảng cân đối tài chính.

Không thể phủ nhận trái phiếu là kênh dẫn vốn hiệu quả dành cho doanh nghiệp, giúp giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng nhưng sự phát triển "nóng" của thị trường trái phiếu thời gian qua cũng phát sinh nhiều hệ lụy. Mới đây nhất là vụ hủy phát hành 9 lô trái phiếu của các công ty con thuộc Tập đoàn Tân Hoàng Minh với giá trị trên 10.000 tỷ đồng do che giấu, công bố thông tin sai sự thật.

Chính thức có hiệu lực từ ngày 15/1/2022, Thông tư quy định tổ chức tín dụng chỉ được mua trái phiếu của tổ chức phát hành không có phát sinh nợ xấu trong 12 tháng gần nhất tại tất cả các tổ chức tín dụng; không được mua lại trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết đã bán và/hoặc trái phiếu phát hành cùng lô hoặc đợt với trái phiếu đã bán trong vòng 12 tháng; không được bán trái phiếu doanh nghiệp cho các công ty con.

Theo giới chuyên gia, sẽ rủi ro nếu trái phiếu phát hành không được ngân hàng bảo lãnh thanh toán. Bởi nếu chỉ đóng vai trò là đơn vị quản lý tài sản bảo đảm, ngân hàng chỉ có trách nhiệm quản lý hồ sơ tài sản bảo đảm, kiểm tra, theo dõi tình trạng tài sản bảo đảm và đại diện cho các nhà đầu tư sở hữu trái phiếu xử lý tài sản bảo đảm theo hợp đồng quản lý tài sản bảo đảm và theo quy định của pháp luật.

"Nếu doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, không trả được nợ thì tài sản bảo đảm sẽ được xử lý. Tuy nhiên, thực tế cũng không dễ định giá được các tài sản bảo đảm, nhất là với những tài sản được hình thành trong tương lai và cổ phần doanh nghiệp khi chưa niêm yết. Mặt khác, khi doanh nghiệp xảy ra biến cố, giá trị cổ phiếu dùng làm tài sản đảm bảo cũng sẽ sụt giảm nghiêm trọng. Và người hứng chịu rủi ro chính là nhà đầu tư", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh phân tích.

Ông Thịnh còn cảnh báo thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang tiềm ẩn rủi ro, nhất là với doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu với lãi suất cao. Cả ngân hàng cũng như các nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ nắm giữ các trái phiếu doanh nghiệp đều có thể bị vạ lây, thậm chí phá sản nếu các doanh nghiệp bất động sản này gặp khó khăn.

Trước những nguy cơ này, Ngân hàng Nhà nước đã có động thái siết hoạt động đầu tư trái phiếu doanh nghiệp khi ban hành Thông tư 16/2021/TT-NHNN quy định việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài mua, bán trái phiếu doanh nghiệp.

P.V

Tin bài khác
Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Doanh số cho vay tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh đạt hơn 2.906 tỷ đồng với hơn 46.550 lượt hộ vay vốn, trong khi doanh số thu nợ đạt 2.015 tỷ đồng. Hoạt động tín dụng chính sách tại cơ sở vẫn được duy trì ổn định sau khi tinh gọn mạng lưới giao dịch và số lượng tổ tiết kiệm, vay vốn.
Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 tăng cường theo dõi lãi suất bình quân của các giao dịch phát sinh mới tại ngân hàng thương mại ở TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Động thái này nhằm giám sát việc giảm thực chất lãi suất huy động, cho vay, đồng thời gắn trách nhiệm thực hiện với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng.
Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Hệ thống ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, tạo điều kiện hạ chi phí vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, lãi suất thấp chưa đồng nghĩa doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tín dụng. Khả năng tạo dòng tiền, hiệu quả kinh doanh và năng lực quản trị tài chính vẫn là những yếu tố quyết định khả năng vay vốn và phát triển bền vững.
Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay phát sinh mới cuối tháng 10/2026 giảm 0,2-0,5% so với giữa tháng. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ thanh khoản, tạo dư địa giảm mặt bằng lãi suất và hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh.
Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế cập nhật 18 nguyên tắc bảo vệ người gửi tiền

Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế cập nhật 18 nguyên tắc bảo vệ người gửi tiền

Bộ nguyên tắc sửa đổi năm 2025 của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hệ thống bảo hiểm tiền gửi, từ năng lực vận hành liên tục, phát hiện sớm rủi ro đến phối hợp xử lý ngân hàng gặp khó khăn. Những chuẩn mực này là cơ sở tham chiếu quan trọng khi các quốc gia hoàn thiện cơ chế bảo vệ người gửi tiền và củng cố an toàn tài chính.
Ngân hàng SCB công bố lãi suất tiền gửi thấp chưa từng thấy

Ngân hàng SCB công bố lãi suất tiền gửi thấp chưa từng thấy

Theo khảo sát, hiện lãi suất tiền gửi tiết kiệm tại các ngân hàng Việt Nam trong tháng 10/2026 dao động trong khoảng từ 1,6% đến 7,8%/năm tại quầy và có thể cao hơn đối với hình thức gửi trực tuyến (online), có nơi vượt 9%/năm. Trong khi đó, SCB áp lãi suất tiến sát về mức gần 0%/năm.
Hé lộ danh tính nhóm cổ đông nắm hơn 8,6% vốn Ngân hàng VIB

Hé lộ danh tính nhóm cổ đông nắm hơn 8,6% vốn Ngân hàng VIB

Biến động trong danh sách cổ đông của VIB nằm ở Công ty Cổ phần Beston khi công ty này chuyển 85,73 triệu cổ phiếu VIB sang Công ty Cổ phần Bellmont. Ngày giao dịch làm thay đổi tỷ lệ sở hữu là 22/10.
VIB đạt gần 7.600 tỷ đồng lợi nhuận 9 tháng, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động

VIB đạt gần 7.600 tỷ đồng lợi nhuận 9 tháng, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động

Ngân hàng Quốc Tế (VIB) công bố kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026 với lợi nhuận trước thuế đạt gần 7.600 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ. Tổng thu nhập hoạt động tăng 18%, trong khi chi phí hoạt động giảm 2%, phản ánh những chuyển biến tích cực về hiệu quả vận hành. Đến cuối tháng 9/2026, tổng tài sản VIB đạt gần 600 nghìn tỷ đồng, tăng 8% so với đầu năm, đồng thời các chỉ số an toàn hoạt động được duy trì trong giới hạn quy định.
Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, mở rộng tín dụng ưu đãi

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, mở rộng tín dụng ưu đãi

Làn sóng giảm lãi suất đang lan rộng trong hệ thống ngân hàng, với các chương trình cho vay ưu đãi quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng. Động thái này thực hiện định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, song hiệu quả cần được đánh giá qua khả năng tiếp cận vốn và mức giảm chi phí thực tế của doanh nghiệp.
AI hướng tới rút 40% thời gian xử lý hồ sơ vay tại ngân hàng

AI hướng tới rút 40% thời gian xử lý hồ sơ vay tại ngân hàng

Nền tảng AI dự kiến tích hợp dữ liệu tri thức tín dụng, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt và công cụ chấm điểm tín dụng. Nhiệm vụ kéo dài 48 tháng, với yêu cầu kiểm soát rủi ro và đo lường hiệu quả độc lập.
Sẽ có Quỹ 500 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn tiết kiệm năng lượng

Sẽ có Quỹ 500 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn tiết kiệm năng lượng

Chi phí năng lượng đang là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Bộ Công Thương đang hoàn thiện đề án thành lập quỹ tài chính ngoài ngân sách, dự kiến có vốn điều lệ 500 tỷ đồng, với cơ chế cho vay ưu đãi và hỗ trợ lãi suất nhằm thúc đẩy đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng.
VIB giảm lãi suất cho vay, đồng hành cùng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân

VIB giảm lãi suất cho vay, đồng hành cùng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân

Chủ động hưởng ứng chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất cho vay, Ngân hàng Quốc Tế (VIB) liên tục đẩy mạnh các giải pháp giảm chi phí vốn cho khách hàng. Mới nhất, ngân hàng vừa triển khai gói tín dụng 15.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi dành cho doanh nghiệp, đồng thời, tiếp tục mở rộng các giải pháp vay linh hoạt và ổn định lãi suất trong kỳ hạn dài cho khách hàng cá nhân.
LPBank lãi 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 9 tháng đầu năm 2026

LPBank lãi 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 9 tháng đầu năm 2026

Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank – mã HOSE: LPB) vừa công bố Báo cáo Tài chính Quý III với nhiều điểm nhấn đáng chú ý. Tính đến ngày 30/9/2026, Ngân hàng đạt 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế lũy kế, tổng tài sản đạt 694.183 tỷ đồng, tăng trưởng tương ứng gần 9% và 29% so với cùng kỳ.
Lãi suất ngân hàng hạ nhiệt, doanh nghiệp chờ vốn rẻ đi vào thực tế

Lãi suất ngân hàng hạ nhiệt, doanh nghiệp chờ vốn rẻ đi vào thực tế

Sau yêu cầu điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng bắt đầu thay đổi biểu lãi suất huy động và mở rộng chương trình cho vay ưu đãi. Diễn biến này tạo thêm dư địa giảm chi phí vốn, song mức hưởng lợi của doanh nghiệp còn phụ thuộc vào điều kiện vay, lĩnh vực hoạt động và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn tín dụng.
HDBank triển khai gói tín dụng 10.000 tỷ đồng, giảm lãi suất 1,5%/năm hỗ trợ doanh nghiệp

HDBank triển khai gói tín dụng 10.000 tỷ đồng, giảm lãi suất 1,5%/năm hỗ trợ doanh nghiệp

Ngày 20/10/2026, thực hiện chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, HDBank triển khai gói tín dụng 10.000 tỷ đồng, với lãi suất giảm 1,5%/năm so với mức ưu đãi đang áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại HDBank.