Mỹ siết quản lý mạng xã hội, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Ngày 29/6, Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến, trong bối cảnh Washington tiếp tục tìm kiếm tiếng nói chung về cách quản lý các nền tảng mạng xã hội và dịch vụ số đối với người dùng vị thành niên.

Hạ viện Mỹ thông qua dự luật nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến vào ngày 29/6

Với 267 phiếu thuận và 117 phiếu chống, Đạo luật An toàn Internet và Kỹ thuật số cho Trẻ em (KIDS Act) nhận được sự ủng hộ của cả hai đảng tại Hạ viện. Tuy nhiên, văn kiện này được dự báo sẽ vấp phải những tranh luận không nhỏ tại Thượng viện, nơi nhiều nghị sĩ ủng hộ cách tiếp cận cứng rắn hơn.

Theo dự luật, các nền tảng trực tuyến sẽ phải cung cấp công cụ giúp trẻ em hạn chế những tính năng có thể gây nghiện, đồng thời xây dựng chính sách nhằm phòng ngừa một số nguy cơ, trong đó có bóc lột tình dục, đe dọa bạo lực và các hành vi gây hại khác trên không gian mạng.

Gói biện pháp cũng bao gồm các quy định về kiểm soát của phụ huynh, bảo vệ dữ liệu của trẻ em, thiết lập hàng rào an toàn đối với chatbot trí tuệ nhân tạo và yêu cầu xác minh độ tuổi đối với một số nội dung dành cho người trưởng thành.

Đây là lần đầu tiên Hạ viện Mỹ thúc đẩy một khuôn khổ toàn diện về an toàn trực tuyến cho trẻ em kể từ khi Thượng viện thông qua Đạo luật An toàn Trực tuyến cho Trẻ em (KOSA) với tỷ lệ 91-3 phiếu vào năm 2024.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai viện nằm ở điều khoản “nghĩa vụ chăm sóc”. Dự luật của Thượng viện muốn áp đặt trách nhiệm pháp lý rõ ràng hơn đối với các công ty mạng xã hội trong việc thiết kế và vận hành nền tảng sao cho giảm thiểu rủi ro đối với người dùng trẻ tuổi.

Trong khi đó, một số nhà lập pháp và tổ chức bảo vệ quyền tự do dân sự tại Mỹ lo ngại quy định quá rộng có thể dẫn tới việc các nền tảng xóa bỏ quá mức nội dung hợp pháp, từ đó làm phát sinh tranh cãi về quyền tự do ngôn luận.

Thượng nghị sĩ Marsha Blackburn, đại diện đảng Cộng hòa đến từ bang Tennessee và là một trong những gương mặt thúc đẩy KOSA, đang tiếp tục vận động để đưa dự luật này vào một gói biện pháp rộng hơn với sự ủng hộ của Nhà Trắng.

Diễn biến tại Mỹ phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét trên thế giới: nhiều chính phủ đang siết chặt quản lý mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên, trong bối cảnh các lo ngại về sức khỏe tâm thần, quyền riêng tư dữ liệu, bắt nạt trực tuyến và nội dung độc hại gia tăng.

Australia được xem là một trong những quốc gia đi đầu khi ban hành lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, đặt trách nhiệm xác minh độ tuổi và ngăn chặn tài khoản chưa đủ tuổi lên các nền tảng. Tại châu Âu, Anh triển khai Đạo luật An toàn Trực tuyến, trong khi Pháp, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Na Uy và một số nước khác cũng đang xem xét hoặc thúc đẩy các giới hạn về độ tuổi, cơ chế đồng ý của phụ huynh và trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ.

Tại châu Á, nhiều nước cũng lựa chọn cách tiếp cận mạnh tay hơn. Một số mô hình đặt ra ngưỡng tuổi tối thiểu, yêu cầu xác minh danh tính hoặc phân loại nền tảng theo mức độ rủi ro đối với trẻ em. Dù còn khác biệt về phạm vi và cách thực thi, các động thái này cho thấy bài toán bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đã trở thành ưu tiên chính sách vượt ra ngoài phạm vi nước Mỹ.