Thời gian qua, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã được các cấp, ngành, địa phương và người dân quan tâm. Tuy nhiên, nguy cơ ngộ độc vẫn tiềm ẩn, đặc biệt tại các bữa ăn đông người do hộ gia đình tổ chức, cơ sở kinh doanh thức ăn chế biến sẵn trong chợ và các điểm bán thức ăn đường phố.
Điểm đáng lưu ý là những bữa ăn này thường phục vụ số lượng lớn trong thời gian ngắn, quá trình chuẩn bị có thể trải qua nhiều công đoạn và nhiều người tham gia. Chỉ một khâu không bảo đảm, từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, nấu nướng đến bảo quản, vận chuyển, nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể gia tăng.
Đối với thức ăn chế biến sẵn và thức ăn đường phố, điều kiện bảo quản, dụng cụ chứa đựng, nguồn nước, vệ sinh của người trực tiếp chế biến cũng là những yếu tố cần được kiểm soát thường xuyên. Đây không chỉ là câu chuyện chấp hành quy định của người kinh doanh mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Trước thực tế đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát, chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, không để bị động khi xảy ra sự cố.
![]() |
| Kiểm soát thực phẩm từ nguồn nguyên liệu (Ảnh minh họa) |
Sở Y tế được giao chủ trì hướng dẫn các cơ quan, đơn vị và địa phương thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn đối với bữa ăn đông người, thức ăn chế biến sẵn tại chợ, thức ăn đường phố có phạm vi phục vụ lớn.
Cùng với hoạt động kiểm tra việc chấp hành quy định, ngành y tế sẽ tăng cường giám sát, đánh giá nguy cơ để phát hiện sớm những yếu tố có thể dẫn đến ngộ độc. Cách tiếp cận này hướng trọng tâm vào phòng ngừa, thay vì chỉ xử lý sau khi sự cố đã xảy ra.
Sở Công Thương và Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát nguồn gốc, chất lượng thực phẩm trong quá trình sản xuất, chế biến, lưu thông và kinh doanh. Những sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc không bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời.
Việc phối hợp giữa các ngành có ý nghĩa quan trọng bởi thực phẩm trước khi đến bàn ăn thường đi qua nhiều khâu. Quản lý tốt từ nơi sản xuất, cung ứng nguyên liệu đến điểm chế biến, kinh doanh sẽ góp phần hạn chế nguy cơ ngay từ đầu.
UBND các xã, phường được giao rà soát, thống kê và quản lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn. Trọng tâm kiểm tra gồm nguồn nguyên liệu, điều kiện chế biến, bảo quản, vận chuyển, dụng cụ chứa đựng và vệ sinh của người trực tiếp chế biến, kinh doanh.
Các địa phương đặc biệt chú ý đến bữa ăn tập trung đông người tại hộ gia đình, dịch vụ nấu ăn lưu động, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, quầy thức ăn chế biến sẵn trong chợ và thức ăn đường phố.
Đối với gia đình tổ chức đám cưới, đám giỗ, liên hoan hoặc các bữa ăn có đông người tham dự, tỉnh khuyến cáo bố trí người chịu trách nhiệm giám sát quá trình chế biến và phục vụ. Nguyên liệu phải có nguồn gốc rõ ràng; các khâu sơ chế, nấu nướng, bảo quản, vận chuyển cần bảo đảm vệ sinh.
Người dân cũng được khuyến cáo không sử dụng thực phẩm ôi thiu; động vật chết không rõ nguyên nhân; các loại nấm, cây, củ, quả rừng lạ; rượu không rõ nguồn gốc và thực phẩm có nguy cơ chứa độc tố tự nhiên.
Cùng với phòng ngừa, hệ thống y tế cơ sở phải sẵn sàng tiếp nhận thông tin, điều tra và xử lý các vụ ngộ độc thực phẩm; thực hiện lấy mẫu bệnh phẩm, mẫu thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc.
Các cơ sở khám, chữa bệnh được yêu cầu chuẩn bị nhân lực, thuốc, vật tư, trang thiết bị, phương tiện, giường bệnh và phương án cấp cứu, điều trị, nhất là trong tình huống có nhiều người cùng mắc.
Tăng cường kiểm tra là cần thiết, nhưng hiệu quả phòng ngừa còn phụ thuộc vào ý thức của từng cơ sở kinh doanh, người trực tiếp chế biến và mỗi gia đình. Khi nguồn nguyên liệu được kiểm soát, quy trình chế biến được giám sát và thông tin sự cố được chuyển đến cơ quan y tế kịp thời, nguy cơ ngộ độc thực phẩm sẽ được hạn chế ngay từ những khâu đầu tiên.