Lào Cai đẩy nhanh đầu tư hạ tầng, nâng sức hút các cụm công nghiệp

Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh vừa chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với các sở, ngành, địa phương có cụm công nghiệp nhằm đánh giá tình hình triển khai, thống nhất giải pháp đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng. Tham dự cuộc họp có Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ngô Hạnh Phúc; lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan cùng chính quyền các xã, phường có cụm công nghiệp trên địa bàn.

Quang cảnh cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với các sở, ngành, địa phương có cụm công nghiệp nhằm đánh giá tình hình triển khai, thống nhất giải pháp đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng. (Ảnh: Linh Vũ)

Năm 2026, Lào Cai đặt mục tiêu thành lập mới trên 500 ha khu, cụm công nghiệp, trong đó có ít nhất 5 cụm công nghiệp; hoàn thiện tối thiểu 500 ha mặt bằng sạch và nâng tỷ lệ lấp đầy bình quân lên khoảng 60–70%.

Đến nay, toàn tỉnh Lào Cai có 25 cụm công nghiệp đã được thành lập hoặc phê duyệt quy hoạch chi tiết. Trong số này, 9 cụm do doanh nghiệp làm chủ đầu tư hạ tầng; khoảng 200 dự án, cơ sở sản xuất đang hoạt động trong các cụm.

Từ đầu năm 2026, tỉnh Lào Cai đã thành lập mới 3 cụm công nghiệp gồm Bảo Minh, Mông Sơn và Yên Hợp 2. Ngày 7/5, Cụm công nghiệp Thống Nhất 1 được khởi công, trở thành cụm công nghiệp đầu tiên do doanh nghiệp đầu tư hạ tầng được triển khai xây dựng trên địa bàn tỉnh. Tiếp đó, Cụm công nghiệp Phú Thịnh 3 được khởi công ngày 16/7.

Hồ sơ thành lập các cụm công nghiệp Tân Nguyên, Xuân Ái, Châu Quế và Tân Hợp đang được thẩm định. UBND tỉnh Lào Cai cũng đã phê duyệt dự án đường kết nối từ Quốc lộ 4E đến Cụm công nghiệp Thống Nhất 1, đồng thời điều chỉnh chủ trương đầu tư tuyến đường từ nút giao IC18 đến cụm.

Những kết quả này cho thấy không gian công nghiệp của Lào Cai đang tiếp tục được mở rộng. Tuy nhiên, tỷ lệ lấp đầy bình quân mới đạt trên 30%, còn khoảng cách khá lớn so với mục tiêu 60–70% đề ra cho năm 2026.

Bên cạnh đó, hạ tầng kỹ thuật tại nhiều cụm công nghiệp do cấp xã, phường quản lý chưa đồng bộ; phần lớn chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Công tác giải phóng mặt bằng tại các cụm do doanh nghiệp làm chủ đầu tư còn chậm, trong khi hạ tầng giao thông kết nối ngoài hàng rào chưa theo kịp tiến độ triển khai dự án.

Việc di dời các cơ sở sản xuất tại những cụm thuộc diện phải di dời hoặc đưa ra khỏi quy hoạch cũng chưa đạt yêu cầu. Đây là những hạn chế ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút dự án mới cũng như hiệu quả sử dụng quỹ đất công nghiệp.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lào Cai Ngô Hạnh Phúc phát biểu tại cuộc họp. (Ảnh: Linh Vũ)

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung phân tích tiến độ giải phóng mặt bằng tại các cụm công nghiệp Minh Quân, Y Can, Phú Thịnh 1, Phú Thịnh 2 và Phú Thịnh 3; kế hoạch triển khai sau khi thành lập đối với Mông Sơn, Yên Hợp 2.

Trách nhiệm của chủ đầu tư, chính quyền địa phương và phương án xử lý những dự án chậm triển khai cũng được trao đổi cụ thể. Cùng với đó là tiến độ thẩm định hồ sơ thành lập các cụm công nghiệp Tân Nguyên, Xuân Ái, Châu Quế, Tân Hợp; nhu cầu đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung; lộ trình di dời cơ sở sản xuất tại Cụm công nghiệp Đầm Hồng và xử lý các dự án thứ cấp đã dừng hoạt động.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ngô Hạnh Phúc đề nghị các địa phương rà soát cụ thể tiến độ từng cụm công nghiệp, diện tích đã giải phóng mặt bằng, khả năng thu hút đầu tư và nhu cầu nguồn vốn. Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động bố trí nguồn lực tạo quỹ đất sạch, từng bước hoàn thiện hạ tầng để sẵn sàng tiếp nhận dự án.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, việc tiếp nhận hồ sơ đề nghị thành lập cụm công nghiệp theo quy định mới phải được xem xét kỹ ngay từ đầu, tránh tình trạng hồ sơ đã tiếp nhận nhưng không đáp ứng đủ điều kiện, phải trả lại hoặc kéo dài thời gian xử lý.

Đối với những dự án, cụm công nghiệp đã được giao đất nhưng chậm triển khai, tỉnh xác định rõ trách nhiệm và thời hạn thực hiện, không để kéo dài gây lãng phí nguồn lực đất đai. Sở Công Thương được giao rà soát toàn bộ các cụm công nghiệp mới thành lập, làm rõ khó khăn, trách nhiệm của từng bên và nhu cầu đầu tư để đề xuất phương án bố trí nguồn lực phù hợp.

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh phát biểu và kết luận cuộc họp. (Ảnh: Linh Vũ)

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh nhấn mạnh phát triển các cụm công nghiệp là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần tạo không gian sản xuất và thực hiện mục tiêu tăng trưởng của tỉnh.

Sở Công Thương được giao phối hợp với Sở Tài chính rà soát, đánh giá lại nhu cầu phát triển cụm công nghiệp; nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch, địa điểm và xem xét khả năng mở rộng, liên kết một số cụm có điều kiện thuận lợi để từng bước hình thành khu công nghiệp.

Hướng đi này có thể giúp sử dụng hiệu quả hơn hạ tầng giao thông, hệ thống xử lý môi trường và các dịch vụ dùng chung, đồng thời tạo quỹ đất sản xuất có quy mô đủ lớn để thu hút những dự án phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh.

Tỉnh Lào Cai cũng sẽ rà soát tỷ lệ lấp đầy và hiệu quả hoạt động của từng cụm công nghiệp. Những cụm chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định sẽ chưa tiếp tục tiếp nhận dự án mới, qua đó hạn chế tình trạng mở rộng diện tích trong khi hạ tầng hiện hữu chưa được khai thác hiệu quả.

Đối với các cụm đang triển khai, tỉnh Lào Cai yêu cầu tập trung hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, trước mắt phấn đấu giải phóng 25 ha tại Cụm công nghiệp Âu Lâu.

Các cụm công nghiệp sẽ được rà soát theo hai nhóm: nhóm đã hình thành, vận hành từ trước và nhóm mới được thành lập. Với các cụm mới, nhà đầu tư phải cam kết rõ tiến độ thực hiện; trường hợp không triển khai đúng cam kết, tỉnh sẽ xem xét không tiếp tục giao phần diện tích còn lại.

Đối với các cụm đã hình thành, nhà đầu tư phải cam kết nâng tỷ lệ lấp đầy lên tối thiểu 60% trong khoảng 6–12 tháng. Nếu không thực hiện, phần diện tích liên quan có thể được xem xét thu hồi để lựa chọn nhà đầu tư có năng lực triển khai.

Cách tiếp cận này cho thấy Lào Cai đang hướng tới quản lý quỹ đất công nghiệp theo hiệu quả thực tế, gắn quyền tiếp cận đất đai với tiến độ đầu tư và năng lực của doanh nghiệp.

Nguồn lực đầu tư hạ tầng kết nối tiếp tục được xác định là một trong những điều kiện quan trọng để nâng sức hút các cụm công nghiệp. Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Tài chính nghiên cứu, cân đối nguồn lực hỗ trợ các xã, phường đầu tư đường giao thông đến các cụm.

Tỉnh Lào Cai đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cơ sở, phù hợp với đặc điểm của từng địa bàn. Sở Tài chính được giao hoàn thiện quy chế phân cấp trong tháng 10/2026 để triển khai từ năm 2027. Các xã, phường có trách nhiệm rà soát quỹ đất, tổng hợp khó khăn và báo cáo bằng văn bản để UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo giải quyết.

Trong quy hoạch khu tái định cư, tỉnh xác định không bố trí khu dân cư mới sát khu, cụm công nghiệp. Vị trí tái định cư phải cách khu vực sản xuất tối thiểu 1,5 km nhằm hạn chế ảnh hưởng của tiếng ồn, khói bụi và giảm nguy cơ phát sinh khiếu kiện khi các cơ sở đi vào hoạt động.

Quy định về khoảng cách không chỉ đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường sống mà còn giúp địa phương chủ động tổ chức không gian phát triển, tránh xung đột giữa khu sản xuất và khu dân cư trong tương lai.

Một nội dung đáng chú ý tại cuộc họp là yêu cầu ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý và xúc tiến đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp.

Theo đó, Sở Tài chính sẽ bố trí kinh phí để Sở Công Thương thuê đơn vị tư vấn xây dựng phần mềm cập nhật trực quan hiện trạng các khu, cụm công nghiệp. Hệ thống sẽ cung cấp thông tin về vị trí, diện tích, hạ tầng, tỷ lệ lấp đầy và ngành nghề ưu tiên thu hút đầu tư.

Phần mềm dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2026, vừa phục vụ công tác quản lý, vừa giúp doanh nghiệp thuận lợi tra cứu thông tin về quỹ đất, hạ tầng và cơ hội đầu tư trên địa bàn tỉnh.

Mục tiêu nâng tỷ lệ lấp đầy từ trên 30% lên 60–70% không chỉ phụ thuộc vào số lượng cụm công nghiệp được thành lập. Kết quả còn được quyết định bởi tiến độ tạo mặt bằng sạch, khả năng hoàn thiện hạ tầng giao thông, xử lý nước thải, sự minh bạch của dữ liệu và năng lực thực hiện cam kết của từng nhà đầu tư.

Khi các điều kiện này được cải thiện đồng bộ, 25 cụm công nghiệp của Lào Cai sẽ có thêm sức hút, trở thành không gian sản xuất hiệu quả và đóng góp thiết thực hơn cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh.