Lào Cai đặt mục tiêu “đánh thức” làng nghề: Gắn bảo tồn với du lịch, hướng tới 70% hoạt động hiệu quả

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch số 168/KH-UBND về bảo tồn và phát triển làng nghề giai đoạn 2026–2030, đặt ra hệ thống mục tiêu cụ thể cùng các giải pháp đồng bộ nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của khu vực nông thôn.

Định hình lại vai trò làng nghề trong phát triển kinh tế

Không dừng ở bảo tồn, kế hoạch lần này cho thấy sự chuyển hướng rõ nét khi Lào Cai đưa làng nghề vào quỹ đạo phát triển kinh tế – du lịch. Theo đó, tỉnh phấn đấu duy trì và phát triển 23 làng nghề, 19 làng nghề truyền thống và 24 nghề truyền thống; đồng thời khôi phục 32 làng nghề, 20 nghề truyền thống có nguy cơ mai một.

Đáng chú ý, mục tiêu phát triển 12 làng nghề gắn với du lịch được xem là điểm nhấn, hướng tới 75% làng nghề có liên kết với du lịch nông thôn. Tỉnh cũng đặt mục tiêu 70% làng nghề hoạt động hiệu quả – một chỉ tiêu cho thấy quyết tâm nâng chất thay vì chỉ mở rộng về số lượng.

Song song, các tiêu chí về chất lượng nguồn nhân lực và giá trị sản phẩm cũng được nâng cao: 80% lao động làng nghề được đào tạo, ít nhất 15% làng nghề có sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ, 40% sản phẩm đạt chuẩn OCOP và 100% cơ sở sản xuất đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.

Tập trung phát triển theo chuỗi giá trị, mở rộng thị trường

Kế hoạch xác định rõ hướng đi là phát triển làng nghề theo chuỗi giá trị, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây được xem là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh, giúp sản phẩm làng nghề không chỉ dừng ở quy mô địa phương mà từng bước tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng khôi phục các giá trị văn hóa truyền thống, lễ hội gắn với nghề, đồng thời thúc đẩy đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

Các nhiệm vụ trọng tâm cũng bao gồm: hoàn thiện cơ chế chính sách; phát triển làng nghề mới gắn với xây dựng nông thôn mới; đào tạo nguồn nhân lực; ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; hỗ trợ vốn và phát triển vùng nguyên liệu.

Phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm triển khai đồng bộ

Để đảm bảo tính khả thi, kế hoạch phân công cụ thể trách nhiệm cho từng sở, ngành và địa phương. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm điều phối, hướng dẫn và giám sát triển khai.

Sở Công Thương tập trung vào hoạt động khuyến công, xúc tiến thương mại, hỗ trợ đổi mới công nghệ và phát triển thương mại điện tử; Sở Khoa học và Công nghệ đảm nhiệm vai trò thúc đẩy ứng dụng kỹ thuật, đăng ký sở hữu trí tuệ và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Các đơn vị khác như Sở Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng phối hợp triển khai, từ bố trí nguồn lực, đào tạo nhân lực đến phát triển sản phẩm du lịch và quảng bá hình ảnh địa phương.

Ở cấp cơ sở, chính quyền các xã, phường giữ vai trò trực tiếp tổ chức thực hiện, gắn phát triển làng nghề với bảo vệ môi trường, xây dựng hạ tầng và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Với cách tiếp cận đồng bộ, kế hoạch không chỉ nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Trong bối cảnh du lịch trải nghiệm và sản phẩm bản địa ngày càng được ưa chuộng, việc gắn kết làng nghề với du lịch được kỳ vọng sẽ tạo “đòn bẩy kép” – vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa mở ra không gian tăng trưởng mới cho Lào Cai trong giai đoạn tới.