Trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, hoạt động tại Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế của tỉnh. Sự gia tăng mạnh mẽ của kim ngạch xuất nhập khẩu, lưu lượng xuất nhập cảnh và nguồn thu ngân sách cho thấy hiệu quả của các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, đồng thời khẳng định vị thế của Lào Cai là một trong những cửa ngõ giao thương quan trọng giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai, trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn đạt 1,14 tỷ USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm 2025 và hoàn thành 18,56% kế hoạch năm.
 |
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 600,88 triệu USD, tăng 70%; kim ngạch nhập khẩu đạt 414,6 triệu USD, tăng 42%; các loại hình xuất nhập khẩu khác đạt 125,57 triệu USD, tăng 117% so với cùng kỳ năm trước.
Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành tiếp tục là đầu mối giao thương chủ lực của tỉnh khi ghi nhận tổng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu đạt 938,51 triệu USD, tăng 73% so với cùng kỳ năm 2025. Trung bình mỗi ngày có trên 400 phương tiện vận chuyển hàng hóa thực hiện thông quan qua cửa khẩu này.
Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu gồm thanh long, sầu riêng, dưa hấu, mít, chuối, xoài, sắn và gỗ ván bóc. Ở chiều ngược lại, hàng nhập khẩu tập trung vào hoa quả tươi, cây cảnh, phân bón, than cốc, máy móc thiết bị và năng lượng điện.
Tại cửa khẩu quốc tế đường sắt, hoạt động thông quan được duy trì ổn định với từ 2 - 3 chuyến tàu mỗi ngày. Tổng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu này đạt 202,55 triệu USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.
Không chỉ hoạt động thương mại hàng hóa khởi sắc, lưu lượng người và phương tiện xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu của tỉnh cũng tiếp tục tăng trưởng. Trong 5 tháng đầu năm, tổng số người và nhân viên phương tiện xuất nhập cảnh đạt khoảng 2,5 triệu lượt, tăng 4% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số phương tiện xuất nhập cảnh đạt hơn 120.000 lượt chuyến, tăng 17%.
Đáng chú ý, nguồn thu ngân sách từ hoạt động cửa khẩu ghi nhận mức tăng trưởng cao. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai, tổng thu ngân sách từ hoạt động cửa khẩu trong 5 tháng đầu năm đạt trên 1.047 tỷ đồng, tăng 79% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, số thu do ngành Hải quan thực hiện đạt 981,11 tỷ đồng, tăng 85,2% so với cùng kỳ năm 2025 và đã hoàn thành hơn 54% dự toán năm. Các khoản thu từ các ngành thành viên khác đạt 67,12 tỷ đồng, tăng 18%; riêng nguồn thu từ phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu đạt gần 45 tỷ đồng.
Kết quả này phản ánh hiệu quả của các giải pháp cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại và duy trì hoạt động thông quan thông suốt, đồng thời cho thấy sức phục hồi mạnh mẽ của hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn.
Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, hoạt động xuất nhập khẩu tại Lào Cai vẫn đối mặt với một số khó khăn. Từ cuối tháng 3/2026, phía Trung Quốc áp dụng hạn ngạch đối với mặt hàng tiền chất nổ - nhóm hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn qua địa bàn. Nếu việc cấp phép xuất khẩu tiếp tục chậm trễ, nguồn thu ngân sách của tỉnh trong năm nay có thể giảm khoảng 80 tỷ đồng.
Ngoài ra, một số vướng mắc liên quan đến việc cấp giấy phép vận tải quốc tế loại D cho phương tiện Trung Quốc, công tác quản lý đoạn tuyến cuối đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai và tiến độ giải phóng mặt bằng tại một số khu vực cửa khẩu vẫn đang được các cơ quan chức năng tập trung tháo gỡ.
Để hoàn thành các mục tiêu năm 2026, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, đồng thời khuyến khích phát triển các mặt hàng có giá trị gia tăng cao.
Song song với đó, tỉnh sẽ đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án cửa khẩu thông minh tại Kim Thành; hoàn thiện hệ thống hạ tầng logistics, kho bãi và khu kiểm tra, giám sát hàng hóa; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về pháp lý và hạ tầng để đưa lối thông quan Bản Vược vào khai thác. Những dự án này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực thông quan, mở rộng không gian phát triển kinh tế cửa khẩu, tạo động lực thúc đẩy thương mại biên giới, dịch vụ logistics và hội nhập kinh tế quốc tế trong giai đoạn tới.
