Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua một lượng lớn nhà đầu tư nước ngoài bán ròng trong năm nay, nhưng dòng tiền từ các nhà đầu tư cá nhân trong nước là động lực chính cho sự phát triển của nó.
Các nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 18,9 nghìn tỷ đồng vào năm 2020, bao gồm 17,723 nghìn tỷ đồng trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HoSE). Họ cũng đã bán ròng hơn 40 nghìn tỷ đồng cổ phiếu trong 9 tháng đầu năm. HoSE bị bán ròng thêm 4,704 nghìn tỷ đồng trong tháng 10.
Theo Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI), các quỹ giao dịch hoán đổi (ETF) đã bị rút ròng ròng trong hai năm qua. Hơn 2,3 nghìn tỷ đồng đã được rút ra khỏi thị trường trong tháng 9, trong đó FTSE bị rút tiền mạnh nhất với 1,275 nghìn tỷ đồng, tiếp theo là VNDiamond ETF với 990 tỷ đồng, Fubon với 153 tỷ đồng và V.N.M ETF với 22 tỷ đồng.
Việc bán ròng được cho là do tác động của Covid-19 và hoạt động chốt lời trên các danh mục được giải ngân trong năm 2019 và 2020 sau khi giá cổ phiếu tăng mạnh. Mặc dù nhà đầu tư nước ngoài bán ròng trên thị trường chứng khoán nhưng họ vẫn mua trái phiếu và chờ đầu tư thêm.
Mặc dù nhà đầu tư nước ngoài đã rút vốn khỏi Việt Nam nhưng giá trị dòng vốn chảy ra lũy kế từ đầu năm 2021 đến nay chỉ chiếm 0,8% tổng giá trị danh mục của nhà đầu tư nước ngoài và thấp hơn giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán. Điều đó có nghĩa là hoạt động bán ròng của khối ngoại một phần là nhằm cơ cấu danh mục đầu tư chứ không hoàn toàn là tháo chạy khỏi thị trường.
Rất ít nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán bày tỏ quan ngại về việc khối ngoại bán ròng. Mặc dù khối ngoại rút ròng mạnh nhưng không ảnh hưởng nhiều đến thị trường nhờ dòng tiền nội đổ về mạnh. Các nhà đầu tư cá nhân trong nước đã mua mạnh, kéo thị trường đi lên.
Trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 9, các nhà đầu tư cá nhân trong nước đã mở hơn 100.000 tài khoản giao dịch mới mỗi tháng, nâng tổng số lên 956.081 tài khoản trong chín tháng đầu năm.
Hai cơ quan xếp hạng thị trường chứng khoán, MSCI và FTSE Russell, hiện đang xếp hạng thị trường chứng khoán của Việt Nam là thị trường biên, với FTSE Russell đã thêm Việt Nam vào danh sách theo dõi để có thể tái phân loại trong tương lai. Việc chỉ định thị trường chứng khoán của Việt Nam là thị trường biên đã hạn chế đầu tư của các quỹ lớn nước ngoài, nhưng nếu thị trường được nâng hạng, các quỹ này dự kiến sẽ tăng hoạt động của họ. Tuy nhiên, việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam phụ thuộc vào nhiều yếu tố từ tiềm năng phát triển đến các chính sách đồng bộ.
Mai Anh
