Khách hàng tự chọn hạn mức giao dịch tăng bảo vệ trước rủi ro lừa đảo

Trong bối cảnh các vụ lừa đảo tài chính trực tuyến ngày càng gia tăng với thủ đoạn tinh vi, việc Ngân hàng Nhà nước ban hành quy định cho phép khách hàng tự lựa chọn hạn mức giao dịch và thời gian chờ được xem là bước đi đáng chú ý nhằm tăng cường bảo vệ người dùng trong hệ sinh thái thanh toán số.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), điểm cốt lõi của cơ chế mới nằm ở việc trao quyền chủ động cho khách hàng. Thay vì áp dụng một tiêu chuẩn chung, mỗi cá nhân có thể tự thiết lập mức hạn giao dịch và khoảng thời gian chờ phù hợp với nhu cầu sử dụng cũng như mức độ chấp nhận rủi ro của mình.

Ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Tăng quyền chủ động, bổ sung lớp bảo vệ cho giao dịch số

Vụ trưởng Vụ Thanh toán Phạm Anh Tuấn cho biết, phần lớn các vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến đều diễn ra trong bối cảnh nạn nhân bị thao túng tâm lý, bị thúc ép phải chuyển tiền ngay lập tức. Việc thiếu thời gian suy nghĩ khiến nhiều người rơi vào “bẫy” của các đối tượng lừa đảo.

"Chính vì vậy, cơ chế “thời gian chờ” được thiết kế như một lớp bảo vệ bổ sung. Theo quy định, với các giao dịch chuyển tiền đến tài khoản thụ hưởng mới – chưa từng nhận khoản tiền có giá trị tương đương trong vòng một năm – sẽ áp dụng thời gian chờ tối thiểu 24 giờ nếu vượt hạn mức đã đăng ký", Vụ trưởng Vụ Thanh toá chia sẻ.

Trong trường hợp khách hàng không chủ động thiết lập, hệ thống sẽ áp dụng mặc định hạn mức 400 triệu đồng cùng thời gian chờ tương ứng. Sau đó, người dùng vẫn có thể linh hoạt điều chỉnh theo nhu cầu thực tế.

Khoảng “đệm thời gian” này được đánh giá có ý nghĩa quan trọng. Nó giúp khách hàng có cơ hội thoát khỏi trạng thái bị tác động tâm lý, bình tĩnh kiểm tra lại thông tin, tham khảo ý kiến người thân hoặc liên hệ ngân hàng khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Đồng thời, đây cũng là khoảng thời gian để các tổ chức tín dụng kịp thời can thiệp nếu phát hiện giao dịch có dấu hiệu rủi ro.

Ông Phạm Anh Tuấn, quy định này không thay thế các biện pháp bảo mật hiện hành như xác thực sinh trắc học, OTP hay giám sát giao dịch bất thường, mà đóng vai trò như một “lớp phòng thủ” bổ sung dựa trên chính sự chủ động của khách hàng.

Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy đây không phải là giải pháp mới. Nhiều quốc gia như Anh, Úc, Singapore hay Ấn Độ đã triển khai cơ chế tương tự nhằm hạn chế gian lận trong thanh toán điện tử. Dù cách thức áp dụng khác nhau, điểm chung là tạo thêm thời gian để người dùng cân nhắc trước khi dòng tiền thực sự rời khỏi tài khoản.

Lựa chọn hạn mức: Bài toán cân bằng giữa tiện ích và an toàn

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán khẳng định, cơ chế này cũng đặt ra yêu cầu đối với người dùng trong việc lựa chọn hạn mức phù hợp. Theo Ngân hàng Nhà nước, không có một con số “chuẩn” áp dụng cho tất cả, bởi mỗi khách hàng có đặc điểm và nhu cầu khác nhau.

Ngân hàng Nhà nước ban hành quy định cho phép khách hàng tự lựa chọn hạn mức giao dịch (Ảnh: Minh họa)

Yếu tố đầu tiên cần cân nhắc là nhu cầu giao dịch thực tế. Với những người ít phát sinh giao dịch lớn, đặc biệt là chuyển tiền đến tài khoản mới, việc đặt hạn mức thấp sẽ giúp mở rộng phạm vi các giao dịch được bảo vệ bởi cơ chế thời gian chờ. Ngược lại, với nhóm khách hàng thường xuyên thực hiện các giao dịch giá trị cao phục vụ sản xuất, kinh doanh, việc thiết lập hạn mức cao hơn sẽ giúp đảm bảo dòng tiền không bị gián đoạn.

Yếu tố thứ hai là mức độ am hiểu công nghệ và khả năng tự bảo vệ. Những người cao tuổi hoặc ít tiếp xúc với ngân hàng số thường là nhóm dễ trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo. Trong trường hợp này, việc lựa chọn hạn mức thận trọng sẽ giúp tăng thêm một “hàng rào” bảo vệ tài sản. Sự hỗ trợ từ người thân trong việc thiết lập và quản lý tài khoản cũng đóng vai trò quan trọng.

Ngoài ra, mục đích sử dụng của từng tài khoản cũng cần được xem xét. Với những khách hàng sở hữu nhiều tài khoản, việc phân bổ hạn mức khác nhau cho từng tài khoản sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng. Chẳng hạn, tài khoản chi tiêu hàng ngày có thể đặt hạn mức phù hợp với nhu cầu thanh toán thường xuyên, trong khi tài khoản tích lũy nên được thiết lập ở mức thận trọng hơn.

Điểm đáng chú ý là hạn mức và thời gian chờ không mang tính cố định. Người dùng có thể điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn, tùy thuộc vào nhu cầu và bối cảnh sử dụng. Điều này tạo ra sự linh hoạt, giúp cân bằng giữa yếu tố tiện lợi và an toàn trong giao dịch.

Nhìn tổng thể, chính sách mới phản ánh xu hướng chuyển dịch từ mô hình bảo mật “đồng loạt” sang “cá nhân hóa”, trong đó người dùng đóng vai trò trung tâm. Khi khách hàng được trao quyền nhiều hơn, họ cũng cần chủ động hơn trong việc quản lý rủi ro tài chính.

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngành ngân hàng diễn ra mạnh mẽ, việc bổ sung các cơ chế bảo vệ như thời gian chờ không chỉ giúp hạn chế thiệt hại từ lừa đảo, mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống thanh toán điện tử.

Về dài hạn, Ông Phạm Anh Tuấn cũng cho rằng, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào mức độ tiếp cận và sử dụng của người dùng. Khi nhận thức được nâng cao và các công cụ bảo vệ được sử dụng đúng cách, thị trường thanh toán số sẽ phát triển theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững hơn.