Kẹt xe Trường Chinh – Cộng Hòa: Áp lực cửa ngõ sân bay và bài toán “chia lửa” hạ tầng

Trong nhiều năm qua, hai trục đường Trường Chinh và Cộng Hòa luôn nằm trong nhóm những tuyến đường ùn tắc nghiêm trọng nhất TP. Hồ Chí Minh. Đặc biệt vào các khung giờ cao điểm sáng, chiều và dịp lễ, Tết, dòng xe nối dài hàng kilomet, khiến người dân ngán ngẩm, doanh nghiệp vận tải thiệt hại, còn hoạt động kết nối với sân bay Tân Sơn Nhất thường xuyên bị gián đoạn.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, tình trạng kẹt xe tại khu vực này không phải là hiện tượng cục bộ hay nhất thời, mà xuất phát từ nhiều nguyên nhân mang tính cấu trúc của hệ thống giao thông đô thị.

Áp lực phương tiện vượt quá khả năng thông hành

Đường Trường Chinh và Cộng Hòa là các tuyến trục chính, giữ vai trò cửa ngõ kết nối khu vực Tây Bắc TP. Hồ Chí Minh với trung tâm thành phố và Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Lưu lượng phương tiện trên hai tuyến này luôn ở mức rất cao, đặc biệt là xe máy, ô tô cá nhân và xe dịch vụ sân bay.

Trong bối cảnh số lượng phương tiện cá nhân gia tăng nhanh, năng lực thông hành của hạ tầng hiện hữu không còn đáp ứng nhu cầu thực tế. Sở Xây dựng cho biết, vào giờ cao điểm, lưu lượng xe trên nhiều đoạn tuyến đã vượt xa khả năng khai thác thiết kế, dẫn đến tình trạng ùn ứ kéo dài.

Nút giao Trường Chinh - Cộng hòa giờ cao điểm luôn ùn tắc cục bộ.

Không chỉ vậy, các hoạt động thi công hạ tầng lớn trong khu vực tiếp tục làm “thu hẹp” không gian giao thông. Trên trục Trường Chinh hiện đang triển khai dự án xây dựng tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương), trong khi đường Phạm Văn Bạch – tuyến kết nối quan trọng cũng đang được nâng cấp, mở rộng. Việc thi công đồng thời nhiều dự án khiến khả năng thông hành giảm đáng kể, đặc biệt tại các nút giao Trường Chinh – Phạm Văn Bạch và Trường Chinh – Cộng Hòa.

Hàng loạt giải pháp đã triển khai để “giảm nhiệt” kẹt xe

Trước thực trạng trên, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giảm áp lực giao thông cho hai tuyến đường huyết mạch này.

Một trong những dự án quan trọng đã hoàn thành và đưa vào khai thác là đường nối Trần Quốc Hoàn – Cộng Hòa, chính thức vận hành từ tháng 4/2025. Tuyến đường này góp phần chia sẻ lưu lượng xe ra vào sân bay Tân Sơn Nhất, qua đó giảm đáng kể áp lực cho đường Cộng Hòa. Cùng với đó, thành phố đã cải tạo các nút giao trọng điểm như C12 – Cộng Hòa, Trường Chinh – Phạm Văn Bạch, đồng thời lắp đặt và điều chỉnh hệ thống đèn tín hiệu giao thông nhằm tăng khả năng thoát xe qua giao lộ. Việc theo dõi, tinh chỉnh chu kỳ đèn được thực hiện thường xuyên, bám sát lưu lượng thực tế theo từng khung giờ.

Đường nối Trần Quốc Hoàn - Cộng Hòa nhằm giảm tải áp lực giao thông tại cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất.

Công tác điều tiết giao thông cũng được hỗ trợ bằng công nghệ. Thông qua hệ thống camera giám sát, ngành chức năng kịp thời phát hiện ùn tắc, phát cảnh báo trên bảng điện tử và phối hợp với các kênh phát thanh như VOV, VOH để hướng dẫn người dân lựa chọn lộ trình phù hợp, hạn chế dồn xe về khu vực sân bay khi xảy ra quá tải.

Đáng chú ý, Thành phố cũng đang triển khai dự án cải tạo hệ thống đèn tín hiệu giao thông tại 11 nút giao xung quanh sân bay Tân Sơn Nhất, trong đó có nhiều nút trên trục Trường Chinh – Cộng Hòa. Dự án ứng dụng mô hình điều khiển “lai” (hybrid model-based), kết hợp trí tuệ nhân tạo phương pháp học máy (AI) nhằm tối ưu hóa tín hiệu giao thông theo thời gian thực. Khi hoàn thành và đưa vào vận hành (dự kiến trước ngày 05/1/2026), hệ thống này được kỳ vọng sẽ giúp giảm ùn tắc, tăng hiệu quả khai thác hạ tầng hiện hữu.

Song song đó, lực lượng chức năng tăng cường xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông, đẩy mạnh phạt nguội qua camera, kết hợp tuyên truyền để nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông của người dân.

Nhiều dự án lớn tiếp tục “xếp hàng” triển khai

Trong thời gian tới, khu vực Trường Chinh – Cộng Hòa sẽ tiếp tục là “đại công trường” với hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn. Ngoài tuyến Metro số 2, thành phố còn triển khai nâng cấp, mở rộng các tuyến đường Phạm Văn Bạch, Trường Chinh (đoạn Cộng Hòa – Âu Cơ) và Tân Kỳ Tân Quý.

Trước áp lực vừa thi công vừa đảm bảo giao thông, Sở Xây dựng cho biết sẽ liên tục nghiên cứu, điều chỉnh phương án tổ chức giao thông theo từng giai đoạn, nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng ùn tắc và đảm bảo an toàn.

Một số giải pháp cụ thể đã được lên kế hoạch, như thiết kế làn sóng xanh tại các giao lộ Trường Chinh – Tân Sơn Nhì, Trường Chinh – Tân Kỳ Tân Quý và Trường Chinh – Cộng Hòa, giúp phương tiện lưu thông liên tục, giảm dừng chờ không cần thiết. Giải pháp này dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2025.

Ngoài ra, thành phố sẽ điều chỉnh dải phân cách trên đường Trường Chinh để tăng bề rộng phần đường xe hỗn hợp, tối ưu hóa dòng phương tiện, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Trên đường Cộng Hòa, phương án cải tạo dải phân cách tim đường (đoạn từ Trường Chinh đến cầu vượt Lăng Cha Cả) cũng đang được nghiên cứu nhằm tạo thêm làn lưu thông, điều tiết linh hoạt theo giờ cao điểm.

Nút giao Cộng Hòa - Hoàng Hoa Thám là điểm đen kẹt xe dù đã có cầu vượt.

Đáng chú ý, Sở Xây dựng đang xem xét xây dựng đường chui dưới gầm cầu Tham Lương, kết hợp tổ chức lại các điểm quay đầu xe và đóng một số giao lộ trên đường Trường Chinh trong giai đoạn thi công Metro số 2. Đây được xem là giải pháp mang tính chiến lược nhằm tăng khả năng thoát xe cho toàn trục, hạn chế xung đột giao thông.

Bài toán dài hạn cho đô thị đặc biệt

Thực tế cho thấy, kẹt xe trên các trục Trường Chinh – Cộng Hòa không thể giải quyết bằng một giải pháp đơn lẻ. Việc kết hợp mở rộng hạ tầng, tổ chức giao thông khoa học và ứng dụng công nghệ thông minh là hướng đi tất yếu.

Về dài hạn, khi tuyến Metro số 2 hoàn thành và đưa vào khai thác, cùng với việc hoàn thiện mạng lưới đường kết nối sân bay, áp lực giao thông khu vực này được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể. Tuy nhiên, trong giai đoạn quá độ, việc kiên trì triển khai các giải pháp “chia lửa”, linh hoạt và đồng bộ vẫn là chìa khóa để TP. Hồ Chí Minh từng bước tháo gỡ điểm nghẽn giao thông kéo dài nhiều năm qua.