 |
| Internet Việt Nam sẵn sàng cho “kinh tế tầm thấp” |
Theo dữ liệu từ hệ thống đo tốc độ i-Speed của Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC, Bộ Khoa học và Công nghệ), tốc độ mạng 5G tại Việt Nam đã tăng đáng kể ngay trong tháng đầu năm 2026, cho thấy quá trình thương mại hóa và mở rộng hạ tầng đang diễn ra mạnh mẽ.
Trên bình diện quốc tế, tại sự kiện Mobile World Congress 2026 diễn ra ở Barcelona (Tây Ban Nha), mạng VinaPhone của Tập đoàn VNPT là đại diện duy nhất của Việt Nam được tổ chức đo kiểm viễn thông Ookla trao chứng nhận “Best 5G Network Award in Vietnam and SEA” – mạng 5G tốt nhất tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Không chỉ vậy, chất lượng mạng 5G của VinaPhone còn vượt qua nhiều nhà mạng lớn trong khu vực như Singtel (Singapore), Unifi (Malaysia) và AIS (Thái Lan) để giành danh hiệu “Best 5G Network Southeast Asia” trong hai quý liên tiếp của năm 2025.
Ở lĩnh vực Internet cố định, Việt Nam cũng ghi nhận bước tiến đáng kể. Tháng 8/2025, tốc độ băng rộng cố định đạt 261,8 Mbps, đưa Việt Nam lọt vào top 10 quốc gia có tốc độ Internet cố định nhanh nhất thế giới. Trong đó, nhà mạng Viettel dẫn đầu với tốc độ trung bình 272,9 Mbps, cao hơn cả quốc gia xếp thứ 8 toàn cầu là Iceland.
Những con số này cho thấy hạ tầng Internet Việt Nam đang tiệm cận nhóm các quốc gia có năng lực kết nối mạnh trên thế giới, chỉ xếp sau một số nền kinh tế phát triển cao như Singapore, Hàn Quốc hay Mỹ.
Internet vệ tinh LEO bổ sung “lớp phủ” kết nối
Bên cạnh mạng cáp quang và mạng di động, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mở rộng kết nối Internet vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO).
Giữa tháng 2/2026, Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã chính thức cấp phép cho Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam triển khai dịch vụ Internet vệ tinh tại Việt Nam.
Sự xuất hiện của Starlink giúp hệ sinh thái kết nối Internet của Việt Nam trở nên hoàn chỉnh hơn, với ba lớp hạ tầng chính: Cáp quang băng rộng cố định, mạng di động 4G/5G, internet vệ tinh quỹ đạo thấp.
Trong đó, Internet vệ tinh LEO có ưu điểm độ trễ thấp và vùng phủ sóng rộng, đặc biệt hữu ích tại các khu vực vùng sâu, vùng xa hoặc trên biển – nơi hạ tầng cáp quang và trạm phát sóng còn hạn chế.
Tại phiên họp Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 25/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các cơ quan chức năng đẩy nhanh thương mại hóa Internet vệ tinh LEO và phủ sóng 5G toàn quốc.
Theo các chuyên gia, khi mạng 5G được triển khai đồng bộ với tốc độ cao và độ trễ thấp, đây sẽ là nền tảng quan trọng cho nhiều ứng dụng của Công nghiệp 4.0 như: sản xuất tự động hóa, đô thị thông minh, y tế từ xa, giáo dục số, hệ thống vận hành thiết bị bay không người lái (UAV).
Trong khi đó, Internet vệ tinh LEO sẽ đóng vai trò bổ trợ vùng phủ và tăng tính ổn định của mạng lưới, giúp các hệ thống kết nối duy trì hoạt động ngay cả tại khu vực hạ tầng mặt đất chưa hoàn thiện.
Tại Việt Nam, hoạt động giao nhận hàng hóa bằng UAV vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp kỹ thuật.
Một số chương trình bay thử đã được triển khai tại Khu công nghệ cao TP.HCM nhằm đánh giá khả năng vận hành, độ ổn định và các yếu tố an toàn khi áp dụng UAV trong logistics.
Ông Nguyễn Ngọc Đạt, Tổng giám đốc Di Động Việt – đơn vị tham gia thử nghiệm giao nhận hàng hóa bằng UAV – cho biết các doanh nghiệp vẫn đang tiếp tục hoàn thiện giải pháp kỹ thuật và phối hợp với cơ quan quản lý để đáp ứng các yêu cầu pháp lý.
Theo ông Đạt, hạ tầng viễn thông và kết nối dữ liệu đóng vai trò then chốt nếu UAV được triển khai rộng rãi trong tương lai.
“Các hệ thống điều phối bay, theo dõi hành trình, quản lý an toàn và giao nhận hàng hóa đều cần hoạt động trên nền tảng kết nối ổn định và liên tục”, ông Đạt nói.
Ngoài công nghệ thiết bị bay, việc chuẩn bị hạ tầng số, hệ thống điều phối và các tiêu chuẩn vận hành cũng là điều kiện quan trọng để UAV từng bước được ứng dụng trong thực tế.
Kinh tế tầm thấp mở ra nhiều ngành công nghiệp mới
Theo ông Vũ Anh Tú, Giám đốc điều hành FPT UAV, kinh tế tầm thấp có thể đóng góp cho sự phát triển của TP.HCM và các đô thị lớn thông qua 5 nhóm ngành chính.
1. Logistics và thương mại điện tử
UAV có thể tạo ra “làn vận chuyển mới” cho đô thị, đặc biệt với giao hàng chặng ngắn, giao nhanh hàng giá trị cao hoặc hàng khẩn cấp.
2. Hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao
Kinh tế tầm thấp hình thành chuỗi giá trị mới gồm thiết kế UAV, sản xuất pin – cảm biến, phần mềm điều hành bay, bản đồ số, dịch vụ bảo trì và bảo hiểm.
3. Quản lý đô thị và hạ tầng
Drone có thể cung cấp dữ liệu hình ảnh và mô hình 3D phục vụ giám sát công trình, kiểm tra hạ tầng giao thông, lưới điện, viễn thông và cảnh báo ngập lụt.
4. Y tế và ứng cứu khẩn cấp
UAV hỗ trợ vận chuyển thuốc, mẫu xét nghiệm và vật tư y tế trong các tình huống khẩn cấp, đặc biệt tại khu vực ùn tắc giao thông hoặc thiên tai.
5. Du lịch và dịch vụ mới
Trong trung hạn, drone có thể phục vụ quay phim, khảo sát du lịch, biểu diễn ánh sáng; về dài hạn có thể mở ra các mô hình di chuyển tầm thấp trong đô thị.
Việc kết hợp 5G, Internet vệ tinh LEO và mạng cáp quang tốc độ cao đang giúp Việt Nam hình thành một hệ sinh thái kết nối đa lớp, tạo nền tảng quan trọng cho kinh tế số.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thúc đẩy kinh tế tầm thấp và công nghiệp UAV, hạ tầng Internet mạnh và ổn định có thể trở thành lợi thế chiến lược giúp Việt Nam đón đầu các mô hình kinh tế mới trong thập niên tới.
Nếu được chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng, công nghệ và khung pháp lý, kinh tế tầm thấp không chỉ mở ra các ngành công nghiệp mới mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế số Việt Nam.
