HoREA kiến nghị bổ sung quy định về đất ở có thời hạn trong Luật Đất đai

HoREA kiến nghị bổ sung quy định về đất ở có thời hạn trong Luật Đất đai.

Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh (HoREA) vừa có văn bản kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Đất đai năm 2024, trong đó đề xuất bổ sung loại hình "đất ở sử dụng có thời hạn" nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho biết, Luật Đất đai năm 2024 hiện chỉ quy định đất ở được sử dụng ổn định lâu dài. Trong khi đó, Luật Nhà ở năm 2023 đã cho phép thực hiện hình thức mua bán nhà ở có thời hạn theo thỏa thuận giữa các bên.

Theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023, bên mua có quyền sở hữu nhà ở trong thời hạn được ghi trong hợp đồng mua bán. Khi hết thời hạn, người mua có trách nhiệm hoàn trả lại nhà ở cho bên bán theo thỏa thuận.

HoREA cho rằng việc Luật Nhà ở đã quy định về nhà ở có thời hạn nhưng Luật Đất đai chưa có quy định tương ứng đối với loại hình "đất ở sử dụng có thời hạn" khiến các quy định pháp luật chưa thực sự đồng bộ.

Theo đề xuất của Hiệp hội, nhà ở được mua bán theo hình thức sở hữu có thời hạn có thể được xây dựng trên đất ở sử dụng ổn định lâu dài của bên bán; đất ở do bên bán thuê lại của người có quyền sử dụng đất ở lâu dài; hoặc trên đất ở có thời hạn được thuê để xây dựng nhà ở phục vụ mục đích mua bán có thời hạn.

Để hoàn thiện cơ sở pháp lý, HoREA kiến nghị sửa đổi Điều 172 của Luật Đất đai năm 2024 theo hướng bổ sung quy định về "đất ở sử dụng có thời hạn" bên cạnh loại hình "đất ở sử dụng ổn định lâu dài". Theo Hiệp hội, quy định này sẽ tạo thêm công cụ để Nhà nước quản lý, khai thác hiệu quả quỹ đất, đặc biệt là quỹ đất công.

Dẫn kinh nghiệm của Singapore, ông Lê Hoàng Châu cho biết khoảng 95% diện tích đất của quốc gia này thuộc sở hữu Nhà nước. Chính phủ Singapore triển khai chính sách phát triển nhà ở để bán cho người dân với thời hạn sở hữu tối đa 99 năm. Sau khi hết thời hạn, quyền sở hữu nhà và đất được hoàn trả cho Nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chỉnh trang và tái phát triển đô thị vì lợi ích công cộng.

Bên cạnh đó, HoREA cũng đề xuất sửa đổi quy định về thời điểm tính thời hạn sử dụng đất đối với các dự án đầu tư. Theo đó, thời hạn giao đất hoặc cho thuê đất không chỉ được tính từ ngày cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất như hiện hành, mà có thể được tính từ thời điểm cơ quan nhà nước chấp thuận chuyển nhượng dự án, gia hạn sử dụng đất, chuyển đổi hình thức sử dụng đất hoặc ban hành quyết định xử lý vi phạm về đất đai.

Theo HoREA, quy định hiện nay khiến nhà đầu tư nhận chuyển nhượng dự án chỉ được sử dụng phần thời hạn còn lại của dự án, làm giảm động lực đầu tư, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như hiệu quả khai thác dự án.

Ngoài ra, Hiệp hội kiến nghị cho phép người sử dụng đất có thời hạn được chủ động đề xuất gia hạn hoặc điều chỉnh thời hạn sử dụng đất theo nhu cầu đầu tư, sản xuất, kinh doanh, thay vì chỉ được thực hiện trong khoảng thời gian 6 tháng trước khi hết thời hạn sử dụng đất như quy định hiện hành.