Hoa Kỳ xem xét điều tra “kép” với máy nén khí Việt Nam, xuất khẩu đối mặt thêm sức ép phòng vệ thương mại

Hoa Kỳ xem xét điều tra “kép” với máy nén khí Việt Nam, xuất khẩu đối mặt thêm sức ép phòng vệ thương mại

Động thái này được đánh giá có thể tạo thêm áp lực đáng kể đối với nhóm doanh nghiệp cơ khí – công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng tại thị trường Hoa Kỳ.

Theo thông tin từ Cục Phòng vệ Thương mại, ngày 30/4/2026, Công ty MAT Industries, LLC đã nộp đơn lên DOC đề nghị điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với mặt hàng máy nén khí di động hoặc cố định nhập khẩu từ Việt Nam, Malaysia và Trung Quốc.

Các sản phẩm bị đề nghị điều tra chủ yếu thuộc các mã HS: 8414.80.16.15, 8414.80.16.25, 8414.80.16.35 và 8414.80.16.85. Phía Hoa Kỳ đã định danh vụ việc với mã A-552-856 cho điều tra chống bán phá giá và C-552-857 cho điều tra chống trợ cấp.

Số liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ cho thấy, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu máy nén khí từ Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt khoảng 81 triệu USD, chiếm khoảng 6% tổng thị phần nhập khẩu của nước này. Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu đã tăng tới 42% so với năm 2023, phản ánh xu hướng mở rộng hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Hoa Kỳ.

Trong đơn kiện, nguyên đơn cáo buộc hàng hóa Việt Nam được bán với biên độ phá giá từ 37,08% đến 149,51%. Do Hoa Kỳ vẫn xem Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường, DOC dự kiến sử dụng dữ liệu từ nước thứ ba như Indonesia, Tunisia hoặc El Salvador để tính toán biên độ chống bán phá giá.

Đối với cáo buộc trợ cấp, dù chưa đưa ra mức biên độ cụ thể, nguyên đơn cho rằng doanh nghiệp Việt Nam được hưởng lợi từ 46 chương trình hỗ trợ của Chính phủ. Các chương trình bị nêu gồm ưu đãi tín dụng, bảo lãnh vay vốn, miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, ưu đãi thuế nhập khẩu nguyên liệu, hỗ trợ đất đai, giá điện – tiện ích ưu đãi…

Đáng chú ý, hồ sơ còn đề cập tới một số chương trình cho vay xuyên biên giới từ các tổ chức tài chính Trung Quốc thông qua sáng kiến “Vành đai và Con đường”, cũng như các dự án hợp tác năng lực tại Việt Nam. Đây được xem là yếu tố nhạy cảm khi phía nguyên đơn cho rằng các khoản hỗ trợ tài chính này có thể cấu thành trợ cấp đối kháng.

Hiện đơn kiện đã nêu tên cụ thể 12 doanh nghiệp Việt Nam sản xuất và xuất khẩu sản phẩm bị điều tra. Thời kỳ điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp được đề xuất là năm 2025, trong khi giai đoạn xem xét thiệt hại kéo dài từ năm 2023 đến năm 2025.

Theo giới chuyên gia, việc Hoa Kỳ tiến hành đồng thời điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp – thường được gọi là điều tra “kép” – có thể khiến doanh nghiệp đối mặt nguy cơ chịu mức thuế cao hơn nếu không hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra.

Trong bối cảnh Hoa Kỳ tiếp tục gia tăng giám sát đối với các ngành công nghiệp có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mạnh từ Việt Nam, vụ việc lần này cho thấy xu hướng mở rộng phạm vi điều tra sang cả nhóm sản phẩm cơ khí, thiết bị công nghiệp, thay vì chỉ tập trung vào các ngành truyền thống như thép, gỗ, thủy sản hay năng lượng mặt trời.

Cục Phòng vệ Thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp liên quan cần chủ động theo dõi sát diễn biến vụ việc, nghiên cứu kỹ quy định điều tra của Hoa Kỳ để xây dựng chiến lược ứng phó phù hợp trong trường hợp DOC chính thức khởi xướng điều tra.

Cơ quan này cũng lưu ý doanh nghiệp cần hợp tác đầy đủ với phía Hoa Kỳ trong toàn bộ quá trình điều tra. Việc không cung cấp thông tin đầy đủ hoặc chậm phản hồi có thể khiến DOC sử dụng các dữ liệu bất lợi sẵn có và áp mức thuế cáo buộc cao nhất.

Ngoài ra, doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động đăng ký tài khoản trên hệ thống IA ACCESS của DOC để cập nhật thông tin và thực hiện các thủ tục liên quan, đồng thời tăng cường đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm giảm phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.