Hà Nội: Kiểm soát giao dịch bất động sản có dấu hiệu bất thường

Sở Xây dựng Hà Nội vừa đề nghị các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản và sàn giao dịch trên địa bàn tăng cường thực hiện các quy định về phòng, chống rửa tiền, trong đó chú trọng nhận biết khách hàng, kiểm soát giao dịch đáng ngờ và kịp thời báo cáo các dấu hiệu bất thường.

Động thái này được thực hiện theo chỉ đạo của Văn phòng UBND TP. Hà Nội, triển khai ý kiến của Bộ Xây dựng tại Văn bản số 14840/BXD-QLN ngày 19/9/2026 và Chỉ thị số 34/CT-TTg ngày 11/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Nhận diện những giao dịch bất động sản bất thường

Theo yêu cầu của Sở Xây dựng Hà Nội, các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản và sàn giao dịch phải thực hiện đầy đủ quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là thực hiện quy trình nhận biết khách hàng, xác minh giấy tờ tùy thân, giấy phép kinh doanh, thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi; đồng thời rà soát khách hàng theo các danh sách cảnh báo, danh sách đen trong nước và quốc tế theo quy định.

Hà Nội: Kiểm soát giao dịch bất động sản có dấu hiệu bất thường

Các doanh nghiệp cũng được yêu cầu đặc biệt lưu ý những giao dịch có dấu hiệu bất thường, như thanh toán bằng tiền mặt với giá trị lớn; bất động sản được chuyển nhượng qua lại nhiều lần trong thời gian ngắn nhưng không có lý do kinh tế rõ ràng; hoặc khách hàng từ chối cung cấp thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi.

Trong lĩnh vực bất động sản, một số dấu hiệu đáng ngờ khác cũng cần được nhận diện như khách hàng không quan tâm đến giá cả hoặc phí giao dịch; giá chuyển nhượng không phù hợp với mặt bằng thị trường; khách hàng không thể hoặc không muốn cung cấp thông tin về tài sản, danh tính; giao dịch ủy quyền không có cơ sở pháp lý rõ ràng.

Những yêu cầu này đặt trách nhiệm lớn hơn lên doanh nghiệp và sàn giao dịch trong việc nhận diện rủi ro ngay từ khâu tiếp nhận và thực hiện giao dịch, thay vì chỉ tập trung vào hoàn tất thủ tục mua bán.

Bất động sản thuộc nhóm lĩnh vực rủi ro cao

Việc tăng cường kiểm soát được đặt trong bối cảnh bất động sản được xác định là một lĩnh vực có nguy cơ cao về rửa tiền.

Tại hội nghị về phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực bất động sản do Bộ Xây dựng tổ chức ngày 27/8 tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Minh Thơ, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), cho biết kết quả đánh giá rủi ro quốc gia giai đoạn 2018-2022 xác định 17 lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền. Trong đó, bất động sản đứng thứ 4 về mức độ rủi ro và được xếp ở mức cao.

Theo đánh giá này, đặc thù giao dịch có giá trị lớn, số lượng giao dịch cao và khả năng che giấu nguồn gốc tài sản khiến lĩnh vực bất động sản tiềm ẩn rủi ro. Một số yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ gồm kê khai giá giao dịch không đúng thực tế, thanh toán bằng tiền mặt và các giao dịch tự phát không qua sàn.

Trước yêu cầu tăng cường kiểm soát, Sở Xây dựng Hà Nội đề nghị các doanh nghiệp xây dựng quy trình nội bộ về phòng, chống rửa tiền; phân công nhân sự đầu mối chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát; tổ chức đào tạo định kỳ cho người lao động và lưu giữ hồ sơ nhận biết khách hàng, chứng từ giao dịch, báo cáo theo thời hạn pháp luật quy định.

Đáng chú ý, Điều 48 Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 quy định chủ đầu tư dự án, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản phải thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng đối với các khoản tiền nhận theo hợp đồng.

Việc tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền không chỉ là yêu cầu pháp lý đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản mà còn góp phần tăng tính minh bạch của thị trường, hạn chế nguy cơ lợi dụng giao dịch bất động sản để che giấu nguồn gốc tài sản.

Theo quy định hiện hành, hành vi vi phạm các quy định về phòng, chống rửa tiền có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định số 96/2024/NĐ-CP và Nghị định số 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026.

Việc Hà Nội yêu cầu tăng cường nhận diện và kiểm soát các giao dịch bất thường vì vậy không chỉ hướng tới chấn chỉnh hoạt động kinh doanh bất động sản, mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực quản trị rủi ro, tính minh bạch và trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp trong quá trình tham gia thị trường.