Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm trong bản đồ khởi nghiệp Việt Nam và Đông Nam Á

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC)

Theo Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu 2025 do Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp cùng StartupBlink công bố, Việt Nam đã tăng một bậc, đứng thứ 55 thế giới và giữ vững vị trí thứ 5 tại Đông Nam Á. Đây là năm thứ ba liên tiếp Việt Nam cải thiện thứ hạng, phản ánh nỗ lực kiên trì trong việc kiến tạo một môi trường khởi nghiệp thuận lợi, minh bạch và năng động.

Báo cáo cũng ghi nhận sự thăng tiến mạnh mẽ của ba trung tâm khởi nghiệp lớn tại Việt Nam: TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng. Trong đó, TP.Hồ Chí Minh lần đầu tiên lọt Top 5 hệ sinh thái khởi nghiệp Đông Nam Á, giữ hạng 110 toàn cầu; Đà Nẵng tăng ngoạn mục 130 bậc, lên vị trí 766. Đặc biệt, Hà Nội đã tăng 9 bậc, vươn lên hạng 148, khẳng định vai trò trung tâm trong hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia và khu vực.

Hiện nay, Hà Nội có khoảng 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chiếm hơn 26% tổng số cả nước, cùng hệ thống 32 tổ chức ươm tạo và 14 tổ chức thúc đẩy kinh doanh, chiếm lần lượt 38,1% và 40% cả nước. Con số này cho thấy Hà Nội là một trong những “đầu não” khởi nghiệp của Việt Nam, bên cạnh TP.Hồ Chí Minh.

Báo cáo StartupBlink cũng chỉ rõ, Hà Nội đang nổi bật ở lĩnh vực logistics, giữ vị trí thứ 6 khu vực Đông Nam Á. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động, logistics và chuỗi cung ứng trở thành yếu tố chiến lược, mở ra cơ hội để startup Thủ đô khẳng định năng lực cạnh tranh, đặc biệt khi gắn với chuyển đổi số và thương mại điện tử.

Không chỉ vậy, Hà Nội còn sở hữu nguồn lực tri thức vượt trội: 70% tổ chức khoa học – công nghệ, 65% chuyên gia đầu ngành và 14 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia đều tập trung tại Thủ đô. Đây chính là “nguồn vốn trí tuệ” để Hà Nội phát triển các startup công nghệ cao trong các lĩnh vực mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học và công nghệ xanh.

TP.Hồ Chí Minh dẫn đầu cả nước về số lượng thương vụ đầu tư, quy mô vốn, đặc biệt mạnh trong lĩnh vực fintech và blockchain. Thành phố đã lọt Top 30 toàn cầu về blockchain, phản ánh sự sôi động và hấp dẫn của thị trường phía Nam.

Đà Nẵng gây bất ngờ khi tăng tới 130 bậc, vươn lên vị trí 766 toàn cầu. Với sự hỗ trợ tích cực từ Danang Incubator, Đà Nẵng trở thành “ngôi sao mới nổi”, được kỳ vọng là trung tâm khởi nghiệp mới bên cạnh hai đầu tàu lớn.

Hà Nội giữ vai trò ổn định, bền vững và trí thức. Không tăng trưởng bùng nổ như Đà Nẵng, cũng không tập trung quá mạnh vào một lĩnh vực như TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội sở hữu hệ sinh thái đa dạng, nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng kết nối nghiên cứu – doanh nghiệp – đầu tư, giúp thành phố trở thành “trụ cột tri thức” của khởi nghiệp Việt Nam.

Trong những năm gần đây, Hà Nội trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn đầu tư mạo hiểm quốc tế. Hàng loạt quỹ lớn như Antler, 500 Startups và nhiều quỹ đầu tư Singapore đã rót vốn vào các doanh nghiệp khởi nghiệp của Thủ đô. Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ tài chính, các nhà đầu tư còn mang đến mạng lưới kết nối toàn cầu, chương trình huấn luyện, cố vấn và cơ hội mở rộng thị trường quốc tế cho startup Việt.

Chương trình Vietnam – Japan M&A Matching do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp cùng SVF tổ chức tháng 6/2025 tạo nên cầu nối thiết thực giữa các doanh nghiệp Việt Nam và nhà đầu tư Nhật Bản.

Đáng chú ý, fintech, edtech, healthtech, thương mại điện tử và công nghệ xanh đang là những lĩnh vực hấp dẫn vốn đầu tư nhất. Nhiều thương vụ gọi vốn thành công, với giá trị từ vài triệu đến hàng chục triệu USD, đã góp phần đưa Hà Nội trở thành một điểm đến chiến lược của giới đầu tư mạo hiểm Đông Nam Á.

Ngoài ra, với vai trò, vị trí của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc càng củng cố vị thế Hà Nội như một “thủ đô khởi nghiệp”. NIC được kỳ vọng sẽ trở thành “bệ phóng” giúp startup Việt tiếp cận nguồn lực quốc tế và công nghệ tiên tiến.

Trong bối cảnh Việt Nam nổi lên như một điểm đến hấp dẫn nhờ chi phí cạnh tranh, các hiệp định thương mại tự do và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, Hà Nội có lợi thế vượt trội để trở thành trung tâm khởi nghiệp sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, các chuyên gia khuyến nghị Hà Nội cần tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, tạo cầu nối cho startup tham gia chuỗi giá trị toàn cầu; Đẩy mạnh thương mại hóa sản phẩm khởi nghiệp, biến ý tưởng sáng tạo thành hàng hóa cạnh tranh; Tăng cường liên kết giữa viện nghiên cứu – trường đại học – doanh nghiệp – quỹ đầu tư để hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh; Tập trung phát triển nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực mũi nhọn: AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ xanh.

Nếu TP.Hồ Chí Minh được ví như “cái nôi thị trường năng động”, Đà Nẵng là “ngôi sao mới nổi” với tốc độ tăng trưởng nhanh, thì Hà Nội chính là “trái tim tri thức và đổi mới sáng tạo”. Thành phố hội tụ đầy đủ điều kiện – từ chính sách, hạ tầng, nguồn nhân lực đến mạng lưới quốc tế – để trở thành trung tâm dẫn dắt khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam và vươn tầm khu vực.

TS. Vũ Thúy Anh (Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội) nhận định, với lợi thế là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và giáo dục, Hà Nội hội đủ điều kiện để trở thành đầu tàu khởi nghiệp sáng tạo tầm quốc gia.