GS.TS Huỳnh Văn Chương: Chiến lược nâng cao vị thế giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế

Trong lĩnh vực quản lý chất lượng, Cục Quản lý chất lượng (QLCL) đã tham mưu cho Bộ trưởng và ngành tổ chức thành công nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Vừa qua, Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2025, Kỳ thi đầu tiên theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được tổ chức chuyên nghiệp, an toàn, nghiêm túc, khách quan.

Nhà giáo ưu tú (NGƯT), Giáo sư, Tiến sĩ (GS.TS) Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (QLCL) chia sẻ về chiến lược nâng cao vị thế giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế.

PV: Thưa Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Văn Chương, Việt Nam hiện đang khẳng định vị thế giáo dục mũi nhọn như thế nào trên đấu trường quốc tế? và các thành tích của học sinh Việt Nam tại các kỳ Olympic quốc tế năm nay như thế nào, thưa ông?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định qua các Kì thi quốc gia, quốc tế, khu vực. Việt Nam đã cam kết và tiếp tục tham gia nhiều chương trình đánh giá diện rộng của các tổ chức quốc tế uy tín như OECD, SEAMEO và luôn đạt thứ hạng cao. Về xếp hạng đại học, dù tham gia ở mức tự nguyện, gần 20 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam đã được xếp hạng tại các bảng xếp hạng quốc tế uy tín.

Năm 2025, Việt Nam có 07 đoàn học sinh tham dự các Olympic khu vực và quốc tế với 37/37 lượt thí sinh tham dự đều đoạt huy chương, gồm 13 huy chương Vàng, 16 huy chương Bạc và 08 huy chương Đồng. Tất cả các đội tuyển đều nằm trong Top 10 quốc gia dẫn đầu tính theo số lượng Huy chương Vàng; đội tuyển nào tham dự cũng đoạt Huy chương Vàng. So với năm 2024 (12 Huy chương Vàng, 15 Huy chương Bạc, 10 Huy chương Đồng và 01 Bằng khen), thành tích năm 2025 tăng 01 Huy chương Vàng.

Cục QLCL trân trọng sự nỗ lực của học sinh, thầy cô giáo, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục tham mưu, triển khai, đồng hành để tạo sân chơi khoa học mũi nhọn bổ ích, công bằng cho tất cả học sinh có đam mê khoa học được phát huy năng lực, sở trường.

PV: Thời gian tới, hình thức thi chọn học sinh giỏi sẽ có thay đổi như thế nào, thưa Cục trưởng?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Trong thời gian tới, việc thi chọn học sinh giỏi sẽ được điều chỉnh theo hướng tạo cơ hội cho nhiều học sinh tham gia, không kể trường chuyên hay không chuyên; nội dung thi bám sát Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành.

PV: Trong bước tiến hội nhập, đánh giá của Giáo sư về kết quả các chương trình đánh giá diện rộng quốc tế như PISA và SEA-PLM?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Thời gian qua, Cục QLCL là đơn vị đầu mối tham mưu và chủ trì tổ chức cho học sinh trên toàn quốc tham gia nhiều chương trình đánh giá diện rộng do các tổ chức quốc tế uy tín như OECD, SEAMEO thực hiện, theo đúng cam kết hội nhập của Chính phủ và Bộ GDĐT. Kết quả đạt được trong những chương trình này đều ở mức khá cao, góp phần khẳng định chất lượng giáo dục của Việt Nam.

Kết quả PISA 2022 là một minh chứng tiêu biểu. Đây được xem là một trong những điểm sáng của Việt Nam trong mắt cộng đồng quốc tế, thể hiện hiệu quả giáo dục vượt trội so với nguồn lực đầu tư.

Bên cạnh PISA, ở cấp tiểu học, Việt Nam lần đầu tham gia SEA-PLM năm 2019 và xuất sắc dẫn đầu cả 3 lĩnh vực: Đọc hiểu, Viết và Toán trong số 6 quốc gia ASEAN tham gia. Năm 2024, Việt Nam tiếp tục tham dự và kết quả sơ bộ cho thấy vẫn duy trì vị thế dẫn đầu ở cả 3 lĩnh vực, kết quả chính thức sẽ được công bố trong thời gian tới.

PV: Thưa Cục trưởng, việc triển khai đánh giá diện rộng trong nước có ý nghĩa ra sao đối với hệ thống giáo dục và kết quả đánh giá này có đóng góp gì trong việc hoàn thành mục tiêu phát triển bền vững?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Song song đó, Việt Nam cũng đang triển khai chương trình đánh giá diện rộng đối với học sinh lớp 5, lớp 9, lớp 11 về Dạy và Học (TALIS: Teaching and Learning International Survey) do OECD tổ chức. Để đạt được những kết quả này, Cục QLCL trân trọng ghi nhận sự nỗ lực của các thầy cô giáo và học sinh; đồng thời xác định rõ trách nhiệm là cơ quan đầu mối do Bộ trưởng giao, phải tiếp tục đẩy mạnh công tác tập huấn để giáo viên nắm vững và áp dụng phương pháp đánh giá theo chuẩn khu vực và quốc tế; hướng dẫn học sinh thực hành các dạng bài tập đánh giá năng lực nhằm khơi gợi trí thông minh và phát huy tối đa khả năng sáng tạo.

Việc triển khai các chương trình đánh giá diện rộng mang lại nguồn thông tin quan trọng về hoạt động dạy – học và các điều kiện liên quan của giáo dục phổ thông, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách về giảng dạy, kiểm tra, đánh giá, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, hướng đến phát triển năng lực học sinh.

Đặc biệt, kết quả đánh giá diện rộng cho thấy Việt Nam đang tiến nhanh tới việc hoàn thành cam kết Mục tiêu phát triển bền vững số 4 – SDG4: “Đảm bảo nền giáo dục chất lượng, công bằng, toàn diện và thúc đẩy cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người”, đồng thời đóng góp dữ liệu quan trọng cho chương trình đánh giá năng lực học sinh quốc gia và quốc tế.

PV: Giáo sư có thể chia sẻ thêm về kết quả hội nhập quốc tế của giáo dục đại học Việt Nam những năm gần đây?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Từ những “gương mặt” đầu tiên năm 2018 là Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM, đến nay, đã có gần 20 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được xếp hạng tại các bảng xếp hạng uy tín quốc tế như QS World Rankings và THE (Times Higher Education) World University Rankings.

Cụ thể, 09 cơ sở đã được xếp hạng theo bảng THE, trong đó Đại học Kinh tế TP.HCM lần đầu tham dự đã đạt thứ hạng cao (Top 501–600) thế giới năm 2025. Trong bảng QS, 09 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được xếp hạng ở 25 ngành học, với 03 cơ sở có ngành học nằm trong Top 100 thế giới: Kỹ thuật dầu khí (Đại học Quốc gia TP.HCM), Khách sạn (Đại học Duy Tân) và Nghệ thuật trình diễn (Trường Đại học Văn Lang).

17 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được xếp hạng QS World Rankings, trong đó có các trường thuộc Top 200 thế giới như Đại học Duy Tân, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP.HCM, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành.

Bộ GDĐT coi nâng cao chất lượng giáo dục đại học một cách thực chất là ưu tiên hàng đầu, với phương châm “học thật, thi thật, chất lượng thật”. Việc tham gia xếp hạng quốc tế là cần thiết nhưng hoàn toàn tự nguyện; thông tin cung cấp để xếp hạng phải chính xác, đầy đủ, kịp thời và phù hợp với kết quả kiểm định chất lượng.

PV: Bộ GDDT đang định hướng như thế nào để nâng cao chất lượng đại học một cách thực chất, thưa ông?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Cùng với Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng với nỗ lực tự cải tiến của các cơ sở giáo dục đại học dưới sự hỗ trợ, kiến tạo và tạo điều kiện của ngành, của Bộ GDĐT, chúng ta tin tưởng rằng, việc nâng cao chất lượng một cách bền vững và cải thiện thứ hạng của các trường đại học Việt Nam trên các bảng xếp hạng quốc tế sẽ trở thành hiện thực trong tương lai không xa mà Nghị quyết 71-NQ/TW đã đề ra.

PV: Qua cuộc trao đổi với GS.TS Huỳnh Văn Chương, có thể thấy rõ nỗ lực bền bỉ và chiến lược bài bản của ngành Giáo dục Việt Nam trong việc khẳng định chất lượng và vị thế quốc tế. Các thành tích trong thi Olympic, chương trình PISA, SEA-PLM hay việc vươn lên trên bảng xếp hạng đại học toàn cầu đã cho thấy hướng đi đúng đắn. Với định hướng “học thật, thi thật, chất lượng thật” và sự đồng thuận từ cấp quản lý đến cơ sở, có thể tin tưởng rằng nền giáo dục Việt Nam đang trên hành trình vững chắc hội nhập và phát triển bền vững trong tương lai gần.

Trân trọng cảm ơn ông!