Nằm giữa vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu, xã Tân Hợp, tỉnh Lào Cai đang từng bước định hình hướng phát triển du lịch cộng đồng dựa trên lợi thế rừng nguyên sinh và bản sắc văn hóa dân tộc. Thay vì khai thác ồ ạt, địa phương lựa chọn con đường phát triển bền vững, lấy bảo tồn làm nền tảng để tạo sinh kế, nâng cao đời sống người dân và gìn giữ những giá trị tự nhiên, văn hóa đặc sắc của vùng cao.
Trong hai ngày 8 và 9/6, đoàn công tác thuộc Dự án Hỗ trợ kỹ thuật “Nâng cao năng lực thể chế để thực hiện Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030” đã khảo sát thực tế, tư vấn định hướng phát triển du lịch cộng đồng tại thôn Nà Hẩu, xã Tân Hợp.
 |
| Đắm chìm cùng vẻ đẹp thiên nhiên giữa núi rừng Nà Hẩu |
Qua khảo sát, các chuyên gia đánh giá Nà Hẩu sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng. Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu có diện tích hơn 43.230 ha, trong đó trên 30.528 ha là rừng, với hệ sinh thái động, thực vật phong phú cùng cảnh quan núi rừng, thác nước, hang động còn giữ được nét hoang sơ.
Trong bối cảnh nhiều địa phương đang tìm kiếm những sản phẩm du lịch khác biệt, chính sự nguyên bản của thiên nhiên lại trở thành lợi thế cạnh tranh của Nà Hẩu. Những cánh rừng sa mộc, thảm thực vật đặc trưng cùng môi trường sinh thái được bảo tồn tốt không chỉ tạo nên sức hấp dẫn đối với du khách mà còn là nguồn tài nguyên quý giá cho phát triển lâu dài.
Bên cạnh tài nguyên thiên nhiên, Nà Hẩu còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào địa phương. Các loại hình nhà sàn, nhà trệt cùng không gian sinh hoạt cộng đồng vẫn hiện diện trong đời sống hằng ngày. Dù có sự thay đổi theo thời gian, nhiều nét kiến trúc, vật liệu xây dựng và cách tổ chức không gian sống vẫn được bảo tồn, tạo nên bản sắc riêng cho vùng đất này.
Theo đánh giá của các chuyên gia tham gia khảo sát, lợi thế lớn nhất của Nà Hẩu không nằm ở những công trình nhân tạo hay hoạt động giải trí hiện đại mà ở chính hệ sinh thái tự nhiên và những giá trị văn hóa được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đây cũng là xu hướng được du khách ngày càng quan tâm trong các loại hình du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.
Tại buổi tư vấn, các chuyên gia nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi trong phát triển du lịch cộng đồng ở Nà Hẩu là bảo tồn nguyên vẹn cảnh quan, kiến trúc hiện có và phát triển hạ tầng theo lộ trình phù hợp. Thay vì đầu tư dàn trải, địa phương cần xây dựng các mô hình điểm để đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.
Đây được xem là hướng đi phù hợp đối với một địa bàn còn giữ được nhiều yếu tố nguyên bản như Nà Hẩu. Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, khi du lịch phát triển quá nhanh, thiếu kiểm soát, những giá trị tạo nên sức hút ban đầu rất dễ bị mai một. Vì vậy, bảo tồn không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là giải pháp để duy trì lợi thế cạnh tranh của điểm đến.
Tại hội thảo, đồng chí Trần Sỹ Nguyên, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Tân Hợp đề nghị đơn vị tư vấn phối hợp chặt chẽ với địa phương trong xây dựng quy hoạch tổng thể, gắn phát triển du lịch với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời, cần phân công trách nhiệm rõ ràng để bảo đảm hiệu quả trong quá trình triển khai thực hiện.
Đồng chí cũng nhấn mạnh yêu cầu giữ rừng, giữ cây, bảo vệ môi trường và nâng cao ý thức cộng đồng trong quá trình phát triển du lịch. Công tác giáo dục bảo vệ môi trường cần được triển khai ngay từ trường học để hình thành nhận thức và trách nhiệm cho thế hệ trẻ.
 |
| Các hoạt động trải nghiệm luôn thu hút du khách |
Một trong những yếu tố quyết định sự thành công của du lịch cộng đồng là vai trò chủ thể của người dân. Chính vì vậy, bên cạnh quy hoạch và đầu tư hạ tầng, địa phương xác định việc nâng cao nhận thức cộng đồng là nhiệm vụ quan trọng.
Các chi bộ đảng được giao nhiệm vụ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan và bản sắc văn hóa địa phương. Đây không chỉ là trách nhiệm đối với cộng đồng mà còn là cách bảo vệ chính nguồn lực phát triển trong tương lai.
Cùng với đó, địa phương định hướng phục hồi các nghề truyền thống, phát triển cây dược liệu và các mô hình chăn nuôi bền vững nhằm tạo thêm sinh kế cho người dân. Khi người dân được hưởng lợi trực tiếp từ du lịch, việc bảo vệ rừng, giữ gìn cảnh quan và phát huy giá trị văn hóa sẽ trở thành nhu cầu tự thân, tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài.
 |
| Nà Hẩu - cơ hội hình thành mô hình du lịch cộng đồng theo hướng xanh và bền vững |
Những định hướng được đưa ra tại hội thảo không chỉ nhằm xây dựng một điểm đến du lịch mới mà còn hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Với lợi thế về rừng, cảnh quan tự nhiên và những giá trị văn hóa đặc sắc còn được lưu giữ, Nà Hẩu đang đứng trước cơ hội hình thành mô hình du lịch cộng đồng theo hướng xanh và bền vững. Sự đồng hành của các chuyên gia, sự vào cuộc của hệ thống chính trị cùng quyết tâm của người dân sẽ là nền tảng quan trọng để địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, biến tài nguyên thành động lực phát triển nhưng không đánh đổi môi trường và bản sắc.
Đó cũng là con đường mà nhiều địa phương miền núi đang hướng tới: phát triển kinh tế từ những giá trị vốn có của thiên nhiên và văn hóa, để mỗi bước phát triển hôm nay vẫn gìn giữ được những giá trị cho mai sau.
