 |
| Giá dầu thế giới tăng mạnh trước thông tin Israel có thể tấn công Iran. |
Giá dầu thô toàn cầu đồng loạt tăng mạnh trong phiên giao dịch gần nhất, sau khi đài CNN dẫn nguồn tin tình báo Mỹ cho biết một cuộc xung đột tiềm tàng có thể xảy ra giữa Israel và Iran, với mục tiêu là các cơ sở hạt nhân của quốc gia Hồi giáo tại Trung Đông. Dù chưa có xác nhận chính thức rằng quyết định cuối cùng đã được đưa ra, nhưng thông tin này đã ngay lập tức tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Giá dầu Brent đã vượt mốc 66 USD/thùng, trong khi dầu WTI có lúc tăng vọt đến 3,5% trước khi hạ nhiệt nhẹ. Sự biến động này tiếp nối chuỗi giao dịch đầy bất ổn gần đây, khi thị trường liên tục bị chi phối bởi các diễn biến xung quanh đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran, yếu tố có thể quyết định việc hàng triệu thùng dầu của Iran có được phép quay trở lại thị trường hay không.
Nếu xảy ra, một động thái từ phía Israel sẽ làm đình trệ mọi tiến triển trong đàm phán hạt nhân, đồng thời thổi bùng rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, khu vực vốn cung cấp khoảng 1/3 sản lượng dầu toàn cầu.
 |
| Giá dầu Brent đã vượt mốc 66 USD/thùng sau thông tin về khả năng Israel tấn công cơ sở hạt nhân của Iran (Ảnh: Trading Economics). |
Ông Robert Rennie, Trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa và carbon tại Westpac Banking Corp, nhận định: “Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy mức độ căng thẳng và rủi ro trong các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran. Israel có thể hành động mạnh tay nếu Iran tiếp tục duy trì tham vọng năng lượng hạt nhân vì mục đích thương mại”.
Thông tin từ CNN cũng khiến các đồng tiền trú ẩn truyền thống như yên Nhật và franc Thụy Sĩ tăng giá trong ngắn hạn, cho thấy mức độ lo ngại của nhà đầu tư toàn cầu trước nguy cơ xung đột có thể bùng phát. Dù sau đó đà tăng bị chững lại, thị trường vẫn duy trì trạng thái “nóng” khi chưa có phản hồi chính thức từ Lầu Năm Góc hay Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ. Đại sứ quán Israel tại Washington cũng từ chối bình luận.
Israel từ lâu đã xem xét khả năng phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, nhưng khả năng phòng vệ cao của các cơ sở này khiến kế hoạch vấp phải nhiều rào cản kỹ thuật. Trước đây, kế hoạch tấn công từng bị hoãn do lập trường ôn hòa của Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là ông Joe Biden, đặc biệt sau một loạt vụ đụng độ quân sự giữa hai nước trong năm ngoái.
Trong khi đó, Lãnh tụ tối cao Iran – Ayatollah Ali Khamenei – đã tỏ ra bi quan về khả năng đạt thỏa thuận với Mỹ, cho rằng các cuộc đàm phán mới “khó có kết quả thực chất”. Tuyên bố này càng làm suy giảm triển vọng tháo gỡ cấm vận, đồng thời nâng cao nguy cơ căng thẳng kéo dài giữa các bên.
Theo Bloomberg Intelligence, nếu các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran được dỡ bỏ, giá dầu WTI có thể giảm mạnh về mức 40 USD/thùng do lượng cung tăng đột biến. Ngược lại, nếu căng thẳng leo thang và Israel có hành động quân sự, thị trường có thể đối mặt với một cú sốc nguồn cung, đẩy giá dầu tăng vọt.
Goldman Sachs cho biết Iran gần đây đã tăng sản lượng thêm khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày, bất chấp các lệnh cấm vận. Bà Samantha Dart, đồng trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu của Goldman, cảnh báo: “Nếu thị trường bất ngờ mất đi lượng cung 1 triệu thùng/ngày từ Iran, giá dầu thô có thể tăng thêm ít nhất 8 USD/thùng”.
Kịch bản thị trường hiện đang giằng co giữa hai thái cực: hoặc bước vào giai đoạn hạ nhiệt căng thẳng và mở cửa thị trường Iran, hoặc chứng kiến xung đột quân sự khiến rủi ro địa chính trị tăng vọt và nguồn cung gián đoạn.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp nhập khẩu dầu và các nhà đầu tư vào thị trường năng lượng cần thận trọng hơn trong việc định giá rủi ro, đặc biệt là khi yếu tố địa chính trị đang ngày càng trở thành biến số lớn tác động đến cả giá dầu và dòng vốn toàn cầu.
