Thứ bảy 11/04/2026 23:36
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

FTA- Đòn bẩy cho xuất khẩu gạo

17/04/2021 09:34
Tính đến hết quý I/2021, giá gạo Việt Nam tiếp tục giữ ở mức cao 547 USD/tấn, tăng 18,6%, tương đương mức tăng 86 USD/tấn so với cùng kỳ năm 2020.

Quý I/2021 đã khép lại với tăng trưởng xuất khẩu khả quan, xuất siêu cũng rất ấn tượng. Dù vậy, ngành gạo lại có phần lép vế hơn bởi kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đã giảm 17,4% về lượng so với cùng kỳ năm trước.

Khối lượng gạo xuất khẩu tháng 3/2021 đạt 450.000 tấn với giá trị 246 triệu USD.

Lý giải về nguyên nhân, nhiều ý kiến nghiêng về thời điểm giáp hạt khiến doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó trong đàm phán. Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt container rỗng và giá cước vận chuyển tăng phi mã cũng không nằm ngoài khả năng dẫn tới thực trạng trên.

Do đó, nhằm giúp xuất khẩu gạo tăng thêm sức cạnh tranh, các chuyên gia thương mại cho rằng vẫn cần nhiều hơn nữa sự chủ động từ các doanh nghiệp cũng như giải pháp linh hoạt để ứng phó và tận dụng cơ hội từ các thị trường đã ký kết Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, khối lượng gạo xuất khẩu tháng 3/2021 đạt 450.000 tấn với giá trị 246 triệu USD, lũy kế lượng gạo xuất khẩu 3 tháng đầu năm 2021 đạt 1,1 triệu tấn, giá trị đạt 606 triệu USD, giảm 30,4% về khối lượng và giảm 17,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2020.
Ông Nguyễn Văn Đôn, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng (Tiền Giang) cho biết, nguyên nhân xuất khẩu gạo quý I/2021 sụt giảm một phần là do trùng với khoảng thời gian nghỉ Tết Nguyên đán. Bên cạnh đó, 2 tháng đầu năm là thời điểm giáp hạt, nguồn cung lúa gạo hạn chế trong khi giá lên cao nên các doanh nghiệp khó đàm phán hợp đồng xuất khẩu.

Hết tháng 3, khi vựa lúa Đồng bằng sông Cửu Long bước vào thu hoạch vụ Đông Xuân thì tình hình xuất khẩu khả quan hơn. Tuy nhiên, tính tổng 3 tháng đầu năm, lượng gạo xuất khẩu của doanh nghiệp giảm hơn 30% so với cùng kỳ, trong khi giá gạo xuất khẩu tăng khoảng 20%. Hai thị trường nhập khẩu nhiều nhất vẫn là Philippines và Trung Quốc.
Trong khi đó, ông Phạm Thái Bình, Tổng Giám đốc Công ty Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An (Cần Thơ) cho rằng, xuất khẩu gạo quý I sụt giảm nghiêm trọng về lượng là do tình trạng thiếu hụt container rỗng và giá cước vận chuyển tăng phi mã.

“Khách hàng vẫn có nhu cầu nhập khẩu nhưng doanh nghiệp không đặt được container để đóng hàng, việc thiếu hụt container rỗng đã đẩy giá cước vận chuyển tăng gấp 600 -700%, từ 1.000 USD/container lên 6.000 -7.000 USD/container và thiết lập luôn giá sàn mới. Với giá cước vận chuyển này, không chỉ doanh nghiệp xuất khẩu gạo mà hàng loạt mặt hàng khác cũng rất khó đàm phán với người mua. Tình trạng này kéo dài khiến nhà nhập khẩu phải cân nhắc lùi thời gian nhận hàng hoặc tìm kiếm các nguồn cung gần hơn để giảm chi phí”, ông Phạm Thái Bình lý giải.

Vấn đề này, ông Trần Quốc Toản - Phó Cục trưởng Cục Xuất Nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, quý I/2021 tuy lượng gạo xuất khẩu giảm so với cùng kỳ năm trước nhưng giá gạo xuất khẩu lại tăng cao bởi nhu cầu dự trữ lương thực của thế giới tăng cao đã đẩy mặt bằng chung giá gạo thế giới tăng lên. Không chỉ giá gạo Việt Nam, mà giá gạo Thái Lan, Ấn Độ nhiều thời điểm cũng tăng vượt mức kỷ lục trong những năm gần đây.

Tính đến hết quý I/2021, giá gạo Việt Nam tiếp tục giữ ở mức cao 547 USD/tấn, tăng 18,6%, tương đương mức tăng 86 USD/tấn so với cùng kỳ năm 2020. Giá gạo như hiện nay đã và đang mang lại lợi ích cho người nông dân trồng lúa.

Ông Trần Quốc Toản cũng phân tích thêm rằng: Những năm gần đây, sản xuất và xuất khẩu gạo của Việt Nam đã dần chuyển dịch, nâng cao tỷ lệ sản xuất các loại gạo thơm, gạo chất lượng cao. Cùng với đó, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam đang ngày càng chú trọng đến việc nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc và hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường xuất khẩu như EU, Hàn Quốc, Hoa Kỳ…

Đây là một trong các yếu tố đã giúp nâng cao sức cạnh tranh của hạt gạo Việt Nam. Đặc biệt, gạo Việt Nam đang được các nhà nhập khẩu thu mua với giá cao do chất lượng gạo Việt Nam đã được cải thiện.

Ngoài ra, Việt Nam đã tham gia ký kết nhiều hiệp định thương mại với nhiều quốc gia, khu vực mang tầm chiến lược như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) và gần đây là Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam với Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA).

“Các FTA này đã giúp thương hiệu gạo Việt Nam được biết đến nhiều hơn, thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam dần được mở rộng xuất khẩu sang các thị trường tiêu dùng gạo cao cấp, gạo đặc sản với giá bán so với gạo trắng, góp phần gia tăng giá trị xuất khẩu cho gạo Việt Nam”, ông Trần Quốc Toản khẳng định.
Dự báo về xuất khẩu gạo trong quý II/2021, ông Nguyễn Văn Đôn, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng (Tiền Giang) cho rằng, xuất khẩu gạo có thể sẽ khởi sắc hơn nhờ số lượng đơn hàng có chiều hướng tăng.

Giá gạo Việt Nam tiếp tục giữ ở mức cao 547 USD/tấn.

Hơn nữa, vụ Đông Xuân vừa kết thúc được mùa, giá lúa gạo có giảm nhẹ so với những tháng trước nên doanh nghiệp đã đẩy mạnh mua vào lượng lớn, nhờ đó nguồn cung lúa gạo đang rất dồi dào. Giá lúa gạo xuất khẩu và lúa gạo trong nước đều giảm nhẹ theo quy luật chung khi vào vụ thu hoạch chính nhưng vẫn cao hơn so với những năm trước. Nhờ “được mùa, được giá” nên nông dân phấn khởi.

Cùng chung nhận định ông Phạm Thái Bình thông tin, sang quý II các doanh nghiệp đang tích cực đàm phán hợp đồng để đẩy mạnh xuất khẩu. Các nước EU đang cần mua gạo nhưng khả năng đạt được thỏa thuận giao hàng sớm rất thấp vì giá cước vận chuyển đi các tuyến EU vẫn quá cao. Do đó, các doanh nghiệp tập trung tìm kiếm các hợp đồng với thị trường gần là Philippines và Trung Quốc khi hai thị trường này bắt đầu đợt tăng thu mua.

Về giá lúa gạo, ông Phạm Thái Bình cho rằng gạo Việt Nam xứng đáng giữ được mức giá hiện nay vì chất lượng được cải thiện đáng kể. Các doanh nghiệp đàm phán xuất khẩu cần cân nhắc về giá, không nên hạ giá để lấy sản lượng vì như vậy người nông dân phải chịu thiệt và ảnh hưởng không tốt đến việc xác định giá trị thực của hạt gạo Việt Nam.

Ông Phạm Thái Bình chia sẻ thêm, Trung An sẽ mở rộng tìm kiếm khách hàng để đưa gạo ST 20 vào Anh. Tuy nhiên, đây là quốc gia có nhiều rào cản khắt khe với những sản phẩm nhập khẩu, nhất là sản phẩm lương thực thực phẩm. Cụ thể là tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, đảm bảo môi trường, đảm bảo nhân quyền cho công nhân trong các nhà máy chế biến…

Nhằm khai thác tối đa các lợi thế mà Việt Nam đã có được trong các FTA nhằm nâng cao thị phần xuất khẩu gạo Việt Nam với mức giá cạnh tranh hơn, ông Trần Quốc Toản cho biết, Bộ Công Thương đã, đang và sẽ chủ trì, phối hợp cùng các bộ, ngành, Hiệp hội Lương thực Việt Nam triển khai và hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện hiệu quả các FTA đã ký kết để tận dụng tối đa cơ hội thị trường như Hàn Quốc, EU...

Cùng với đó, Bộ sẽ thực hiện các giải pháp về cơ chế chính sách, tháo gỡ rào cản kỹ thuật và thương mại, nội luật hóa các cam kết quốc tế, thủ tục hải quan, logistics, tín dụng cũng như xây dựng và phát triển thương hiệu tạo tiền đề cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo khai thác tốt thị trường.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu gạo cũng như người nông dân, ông Trần Quốc Toản lưu ý cần chủ động hơn nữa trong việc nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm thông qua chất lượng, giá cả cũng như xây dựng và bảo vệ thương hiệu để đa dạng hoá thị trường hướng tới xuất khẩu bền vững.

PV

Bài liên quan
Tin bài khác
Kinh doanh sản phẩm khó nói với ý tưởng quảng cáo độc lạ, Squatty Potty tạo nên cú hích 600 triệu USD

Kinh doanh sản phẩm khó nói với ý tưởng quảng cáo độc lạ, Squatty Potty tạo nên cú hích 600 triệu USD

Có những thị trường tồn tại ngay trong đời sống hàng ngày nhưng lại bị che phủ bởi sự im lặng. Không phải vì nhu cầu thấp, mà vì nhãn hàng thấy khó truyền thông. Từ tiêu hóa, táo bón cho đến những vấn đề cơ thể rất riêng tư, tất cả đều nằm trong vùng “biết nhưng không nói”. Chính vì thế nhiều doanh nghiệp bị ảnh hưởng tới kinh doanh từ việc làm marketing cho những sản phẩm, dịch vụ đặc thù này. Nếu truyền không thông thì không thể kết nối khách hàng với sản phẩm.
Nhà đầu tư đón tuần cao điểm chốt quyền cổ tức, có mã trả 13.000 đồng/cổ phiếu

Nhà đầu tư đón tuần cao điểm chốt quyền cổ tức, có mã trả 13.000 đồng/cổ phiếu

Tuần giao dịch từ 13/4 đến 17/4, thị trường chứng khoán sẽ chứng kiến 6 doanh nghiệp niêm yết đồng loạt chốt quyền nhận cổ tức tiền mặt. Trong đó, Vinexad gây chú ý khi dẫn đầu với tỷ lệ chi trả lên tới 130%, tương đương 13.000 đồng mỗi cổ phiếu.
Tim Cadogan – doanh nhân biến lòng trắc ẩn thành 40 tỷ đô

Tim Cadogan – doanh nhân biến lòng trắc ẩn thành 40 tỷ đô

Trong lịch sử chủ nghĩa tư bản hiện đại, phần lớn các đế chế công nghệ được xây dựng trên hai tài sản vô hình: sự chú ý và dữ liệu. Nhưng CEO Tim Cadogan chọn một hướng đi khác: đặt cược vào lòng trắc ẩn – một nguồn lực tưởng chừng mềm yếu nhưng có thể được kích hoạt bằng công nghệ ở quy mô lớn.
Biến nắp cống thành ly cà phê và nghệ thuật Ambient Marketing độc đáo

Biến nắp cống thành ly cà phê và nghệ thuật Ambient Marketing độc đáo

Trong bối cảnh đô thị ngập tràn quảng cáo và sự chú ý ngày càng phân tán, quảng cáo xuất hiện dày đặc đến mức bị “vô hiệu hóa” thông điệp, có một khoảnh khắc đủ sức khiến người ta bất ngờ dừng lại: một ly cà phê nóng đang bốc khói… ngay giữa lòng đường. Không quán xá, không biển hiệu, chỉ là một nắp cống và làn hơi nước vô tình được “biến hóa” thành trải nghiệm thị giác đầy tinh tế.
Nhà đầu tư cá nhân được khấu trừ, nộp thuế thay khi giao dịch tài sản mã hóa

Nhà đầu tư cá nhân được khấu trừ, nộp thuế thay khi giao dịch tài sản mã hóa

Theo quy định mới của Bộ Tài chính, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa sẽ thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế cho nhà đầu tư cá nhân, tổ chức khi phát sinh giao dịch, góp phần minh bạch hóa thị trường và tăng hiệu quả quản lý thuế.
Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh: Lối đi tất yếu của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh: Lối đi tất yếu của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Hà Nội tăng cường năng lực tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm thúc đẩy năng suất, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và việc làm bền vững.
Bảo hiểm nhân thọ tăng cường kiểm soát rủi ro rửa tiền trong bối cảnh “danh sách xám”

Bảo hiểm nhân thọ tăng cường kiểm soát rủi ro rửa tiền trong bối cảnh “danh sách xám”

Dù được đánh giá có rủi ro rửa tiền ở mức trung bình thấp, lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ vẫn được yêu cầu siết chặt nhận diện rủi ro từ khách hàng, sản phẩm và kênh phân phối, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang nằm trong “danh sách xám” của FATF.
Cổ phiếu nào hưởng lợi khi chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng?

Cổ phiếu nào hưởng lợi khi chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng?

Việc FTSE Russell xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9 đang mở ra một chu kỳ kỳ vọng mới cho dòng vốn ngoại. Không chỉ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn nằm trong danh sách tham khảo của FTSE Global All Cap được chú ý, nhiều mã ngoài rổ cũng có thể hưởng lợi nhờ hiệu ứng lan tỏa định giá và thanh khoản trên toàn thị trường.
Quỹ tỷ USD nào sẽ giải ngân khi chứng khoán Việt Nam được nâng hạng?

Quỹ tỷ USD nào sẽ giải ngân khi chứng khoán Việt Nam được nâng hạng?

Việc FTSE Russell xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026 đang mở ra kỳ vọng lớn về một làn sóng vốn ngoại mới. Theo ước tính của VPBankS, riêng dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF tham chiếu bộ chỉ số FTSE có thể đạt tối thiểu 1,7 tỷ USD, chưa kể dư địa từ nhóm quỹ chủ động quy mô lớn hơn nhiều lần.
Xuất khẩu thương mại điện tử: "Mỏ vàng" mới hay bài toán chưa lời giải cho doanh nghiệp Việt?

Xuất khẩu thương mại điện tử: "Mỏ vàng" mới hay bài toán chưa lời giải cho doanh nghiệp Việt?

Trong nhiều năm, câu chuyện xuất khẩu của Việt Nam vẫn gắn chặt với các kênh truyền thống: đơn hàng lớn, phụ thuộc trung gian và chuỗi cung ứng dài. Nhưng sự trỗi dậy của thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đang đặt ra một bước ngoặt mới.
Startup Việt bước vào cuộc đua mới sau Nghị quyết 86: 5 kỳ lân có còn xa?

Startup Việt bước vào cuộc đua mới sau Nghị quyết 86: 5 kỳ lân có còn xa?

Với hơn 4.000 startup, 2 kỳ lân công nghệ và hàng chục doanh nghiệp đang ở ngưỡng “cận kỳ lân”, Việt Nam đã bước sang giai đoạn mới của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Nghị quyết 86/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành không chỉ đặt mục tiêu có ít nhất 5 startup định giá từ 1 tỷ USD vào năm 2030, mà còn mở ra một chiến lược dài hạn nhằm biến khởi nghiệp sáng tạo thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Startup AI Việt và bài toán sống còn trước Big Tech

Startup AI Việt và bài toán sống còn trước Big Tech

Sự trỗi dậy của Google, OpenAI hay xAI đang khiến nhiều startup AI Việt rơi vào thế mong manh như “chiếc xe goòng trên đường ray tàu hỏa”: đi nhanh nhưng dễ bị nghiền nát nếu chọn sai đường. Trong cuộc chơi mà các ông lớn liên tục cập nhật tính năng mới, cơ hội sống sót của startup không nằm ở việc chạy đua quy mô, mà ở khả năng đi sâu vào ngách hẹp, dữ liệu riêng và bài toán bản địa.
HNX công bố thị phần môi giới quý I/2026: SSI vượt VNDirect, Vietcap và FPTS trở lại top 10

HNX công bố thị phần môi giới quý I/2026: SSI vượt VNDirect, Vietcap và FPTS trở lại top 10

Thị phần môi giới trên HNX trong quý I/2026 tiếp tục có sự phân hóa rõ nét khi giao dịch ngày càng tập trung vào nhóm công ty chứng khoán lớn. Ở mảng cổ phiếu niêm yết, SSI vượt VNDirect để lên vị trí thứ ba, trong khi Vietcap và FPTS quay lại top 10. Trên UPCoM, VPS gia tăng khoảng cách đáng kể với phần còn lại, còn ở thị trường phái sinh, trật tự nhóm dẫn đầu gần như không thay đổi.
Vé máy bay dịp 30/4 “leo thang”: Nhiều chặng chạm trần, khách chuyển hướng du lịch

Vé máy bay dịp 30/4 “leo thang”: Nhiều chặng chạm trần, khách chuyển hướng du lịch

Giá vé máy bay dịp lễ 30/4-1/5 tăng mạnh trên nhiều chặng, thậm chí chạm trần, khiến không ít hành khách phải thay đổi kế hoạch di chuyển hoặc tìm phương án thay thế.
Coteccons đặt cược vào con người và công nghệ cho hành trình phát triển trăm năm

Coteccons đặt cược vào con người và công nghệ cho hành trình phát triển trăm năm

Coteccons cho rằng chìa khóa để phát triển bền vững không chỉ nằm ở doanh thu hay quy mô dự án, mà ở cách doanh nghiệp đầu tư cho con người và công nghệ. Với định hướng lấy ESG làm trục phát triển, nhà thầu này đang xem quản trị nhân sự số là nền tảng để nâng hiệu quả vận hành, giữ chân nhân tài và tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.