EU tăng tốc “tự chủ chip bán dẫn”, ưu tiên sản xuất trong khối

Ủy ban châu Âu (EC) đang lên kế hoạch thúc đẩy các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu ưu tiên mua và sử dụng chip bán dẫn do các doanh nghiệp trong khối sản xuất, đặc biệt là các công ty khởi nghiệp công nghệ, như một phần trong chiến lược củng cố năng lực tự chủ công nghệ của châu Âu.

Đề xuất mới, được gọi là Đạo luật Chip 2.0, được xem là bước tiếp theo của Đạo luật Chip châu Âu triển khai từ năm 2023. Nếu đạo luật đầu tiên tập trung vào mở rộng năng lực sản xuất và thu hút đầu tư, thì phiên bản mới sẽ chuyển trọng tâm sang kích cầu thị trường và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm nội khối.

Theo truyền thông châu Âu, Ủy viên Công nghệ của EC Henna Virkkunen dự kiến công bố chi tiết kế hoạch này vào ngày 3/6 tới.

Động thái được đưa ra trong bối cảnh EU ngày càng lo ngại về sự phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng chip từ Mỹ và Đông Á, đặc biệt khi căng thẳng địa chính trị và cạnh tranh công nghệ toàn cầu liên tục gia tăng.

Tài liệu dự thảo cho thấy Đạo luật Chip 2.0 sẽ triển khai các “công cụ tăng tốc nguồn cầu” nhằm thúc đẩy việc sử dụng chip được thiết kế và sản xuất tại EU thông qua các cơ chế kết nối giữa nhà cung cấp và khách hàng, bao gồm thỏa thuận bao tiêu sản phẩm và nền tảng điều phối nhu cầu toàn khối.

Một trong những điểm đáng chú ý là EC muốn sử dụng hoạt động mua sắm công như công cụ chiến lược để hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ châu Âu, đặc biệt là các start-up và doanh nghiệp đang mở rộng quy mô trong lĩnh vực bán dẫn.

Theo kế hoạch, các cơ quan công quyền và chính phủ thành viên sẽ được khuyến khích ưu tiên sử dụng sản phẩm bán dẫn “Made in EU” trong các dự án công nghệ và hạ tầng số.

EU hiện đặt mục tiêu tăng gấp đôi thị phần chip toàn cầu của khối từ khoảng 10% hiện nay lên 20% vào năm 2030. Tuy nhiên, Đạo luật Chip đầu tiên triển khai từ năm 2023 được đánh giá chưa đạt kỳ vọng trong việc thu hút các dự án sản xuất chip tiên tiến quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, EC cho rằng việc chỉ hỗ trợ phía cung là chưa đủ và cần tạo ra thị trường tiêu thụ ổn định cho doanh nghiệp nội khối nếu muốn xây dựng hệ sinh thái bán dẫn cạnh tranh.

Theo tài liệu dự thảo, hệ sinh thái bán dẫn của EU sẽ cần khoảng 120 tỷ euro vốn đầu tư công và tư nhân từ nay đến năm 2035. Trong đó, khoảng 30 tỷ euro dự kiến được dành riêng cho các nhà máy đúc chip tiên tiến.

Bên cạnh các giải pháp tài chính và kích cầu, EC cũng đề xuất rút ngắn quy trình phê duyệt môi trường đối với các dự án sản xuất bán dẫn nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng và tăng tốc triển khai các nhà máy chip trong khối.

Giới quan sát nhận định chiến lược mới của EU cho thấy xu hướng ngày càng rõ nét của các nền kinh tế lớn trong việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng công nghệ, tăng cường năng lực tự chủ và giảm phụ thuộc vào các trung tâm sản xuất bên ngoài.