 |
| EU lập "danh sách rủi ro" với nông sản hữu cơ nhập khẩu, siết kiểm tra từ năm 2027 |
Ủy ban châu Âu (EC) đã khởi động quá trình tham vấn về việc xây dựng danh mục chính thức các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ nhập khẩu được đánh giá có nguy cơ gian lận cao. Đây là bước đi mới nhằm tăng cường kiểm soát đối với hàng hóa hữu cơ nhập khẩu, đồng thời bảo vệ uy tín của hệ thống chứng nhận hữu cơ tại Liên minh châu Âu (EU).
Theo thông báo của EC, các bên liên quan có thời hạn đến ngày 24/8/2026 để đóng góp ý kiến đối với dự thảo. Danh mục ban đầu dự kiến bao gồm 8 nhóm sản phẩm theo từng quốc gia xuất xứ, trong đó có gừng, chè và đậu tương của Trung Quốc; chuối, bơ và ca cao của Peru; chuối từ Ecuador; đậu tương của Togo và nho khô của Thổ Nhĩ Kỳ.
EC cho biết các mặt hàng này được đưa vào diện giám sát do từng ghi nhận các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái diễn, ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của chứng nhận hữu cơ. Theo nhật báo kinh tế Les Echos, thực tế này phản ánh tình trạng một số sản phẩm được cấp chứng nhận hữu cơ không đúng quy định hoặc gian lận trong quá trình chứng nhận, trong khi người tiêu dùng châu Âu vẫn phải chi trả mức giá cao hơn khoảng 20-50% để sử dụng các sản phẩm mang nhãn hữu cơ.
Theo đề xuất, các sản phẩm thuộc danh mục rủi ro sẽ chịu cơ chế kiểm tra hai cấp. Tại quốc gia xuất khẩu, từ 5-20% số lô hàng sẽ được kiểm tra trước khi xuất khẩu và bắt buộc lấy mẫu để phân tích. Khi nhập khẩu vào EU, từ 5-10% số lô hàng tiếp tục được cơ quan có thẩm quyền của các quốc gia thành viên kiểm tra.
Trong đó, đậu tương nhập khẩu từ Trung Quốc và Togo sẽ chịu tỷ lệ kiểm tra cao nhất, lên tới 20%, cho thấy đây là nhóm hàng được EC đánh giá có mức độ rủi ro lớn nhất về gian lận chứng nhận hữu cơ.
Đề xuất mới được xây dựng trên cơ sở quy định của EU về sản xuất và ghi nhãn sản phẩm hữu cơ ban hành từ năm 2018, đồng thời cụ thể hóa cơ chế kiểm soát đối với hàng hóa hữu cơ nhập khẩu. Danh mục các sản phẩm có nguy cơ cao sẽ được rà soát tối thiểu mỗi năm một lần và có thể được điều chỉnh bất cứ thời điểm nào dựa trên cảnh báo từ các quốc gia thành viên hoặc kết quả thanh tra của EC tại các nước xuất khẩu.
Theo EC, mục tiêu của biện pháp này là tăng cường tính minh bạch và nâng cao độ tin cậy của nhãn hữu cơ tại thị trường châu Âu trong bối cảnh lĩnh vực này từng xuất hiện nhiều vụ việc gian lận như cấp chứng nhận giả, chuyển đổi sản xuất hữu cơ không đúng quy định hoặc đưa sản phẩm canh tác thông thường ra thị trường dưới nhãn hữu cơ.
Theo kế hoạch, văn bản pháp lý sẽ được EU chính thức thông qua trong quý III/2026 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao tiêu chuẩn giám sát đối với nông sản hữu cơ nhập khẩu, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn cho thị trường hữu cơ của khối.
