Đổi đầu số điện thoại và tác động xã hội

Vậy là sau ngày 15/11, thuê bao di động 11 số đã chính thức bị khai tử. Nhờ công tác truyền thông và hậu cần thực hiện suốt thời gian dài, cùng với quá trình chuyển đổi diễn ra hai tháng qua nên đến lúc này, các thuê bao cá nhân, doanh nghiệp... đã tương đối ổn định trước hành trình tạm biệt sim 11 số.

Tuy nhiên, dù cam chịu chấp nhận chuyển đổi – vì thực ra cũng chẳng còn cách nào khác – hàng triệu người dân vẫn không thôi những băn khoăn, thắc mắc. Đặc biệt trong bối cảnh gần như cả nước bị ảnh hưởng mà chưa được giải đáp thỏa đáng, những băn khoăn như những dấu hỏi sẽ còn ở lại mãi và hi vọng sẽ xoáy sâu trong tâm trí mỗi người làm qui hoạch khi hoạch định qui hoạch sau này:

Cuối năm 2008 đổi đầu số cố định của 59 tỉnh thành, với lý do cần tăng thêm kho số cho thuê bao cố định. Nhưng rốt cuộc, năm 2008 cũng là năm cuối cùng số lượng thuê bao cố định tăng cao hơn năm trước, từ năm 2009 cho đến tận bây giờ lượng thuê bao cố định liên tục giảm dần. Thị phần thuê bao cố định cũng liên tục giảm từ năm 2002. Rõ ràng công tác qui hoạch có vấn đề, kết quả thực tế đi ngược với dự báo.

Vậy là, một đợt đổi số cố định qui mô lớn khiến hơn 14 triệu thuê bao và người dân, doanh nghiệp cả nước bị ảnh hưởng nhưng chẳng để làm gì, ai là người chịu trách nhiệm cho những thiệt hại vì qui hoạch sai, dự báo sai đó?

Cũng năm 2008, sau khi liên tục kêu thiếu quỹ số cho thuê bao di động, các nhà làm qui hoạch khẳng định không còn phương án khác, sim 10 số không đủ, và cho ra đời thuê bao 11 số. Vậy tại sao giờ đây, sau 10 năm với lượng thuê bao tăng gấp đôi gấp ba, lại dễ dàng tìm được phương án khác và rút hết về thuê bao 10 số? Ừ thì lý do bây giờ là A là B là C là Z, lúc nào mà chả có lý do.

Đợt này, có nhất thiết phải hủy hết thuê bao 11 số chuyển thành 10 số? Đại diện bộ Thông tin và Truyền thông giải thích để đưa tất cả số di động về 10 số cho gọn, dễ quản lý, nhưng thực ra nhìn các đầu số nhà mạng di động hiện nay chẳng hề gọn chút nào, mạng nào với mạng nào vẫn rối rắm như xưa, rất khó cho người sử dụng phân biệt được. Hơn thế, chi phí tiết kiệm được có đáng so với vô số thiệt hại về kinh doanh, bất tiện trong cuộc sống, tốn kém ngân sách phục vụ chuyển đổi, và các chi phí vô hình khác mà việc hủy bỏ sim 11 số này gây ra? Thống kê chi tiết so sánh lợi và hại có được lập đầy đủ chưa? Dường như là chưa, bởi không hề thấy những chứng minh bằng số liệu cụ thể được cung cấp cho báo chí và công chúng.

Mỗi đợt chuyển đổi đầu số, mức độ ảnh hưởng là rất lớn, có thể nói toàn xã hội sẽ bị tác động. Không chỉ các thuê bao trực tiếp bị chuyển đổi, mà gần như thuê bao nào, người dân nào cũng sẽ có liên quan, hoặc có lúc cần liên lạc với thuê bao 11 số cũ. Hơn thế, những ảnh hưởng, bất tiện cho người dân và doanh nghiệp không chỉ khi chuẩn bị chuyển đổi hay vừa chuyển đổi, mà sẽ còn kéo dài thậm chí đến nhiều năm sau. Chẳng hạn những bài báo, quảng cáo, biển hiệu có số điện thoại 11 số của người làm kinh doanh còn lưu lại khắp các trang mạng internet và trên đường phố nhưng không trực tiếp sửa được thành 10 số, sau này sẽ gần như không còn tác dụng. Một ví dụ nhỏ như vậy, để thấy rằng những tác động đến xã hội là không hề nhỏ.

Vậy nên, người dân cần lắm một quy hoạch chuẩn. Hi vọng từ nay về sau sẽ không còn phải thấy những qui hoạch trật lấc so với thực tiễn, hay những qui hoạch trước sau lật nhào lẫn nhau - khiến người dân cũng muốn ‘lật nhào’.

Đ.K. Hà