Đẩy mạnh trợ giúp pháp lý: Đưa chính sách nhân văn đến gần đồng bào vùng cao Lào Cai

Tại tỉnh Lào Cai – địa phương miền núi, biên giới, nơi sinh sống của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số như Mông, Dao, Tày, Nùng, Giáy, Hà Nhì, Sán Chay – công tác trợ giúp pháp lý đang được triển khai mạnh mẽ và bài bản. Mục tiêu là đưa chính sách pháp lý nhân văn này đến gần hơn với người dân vùng cao, giúp họ tiếp cận pháp luật một cách thuận lợi, đúng đắn và hiệu quả.

Đưa pháp luật đến gần người dân vùng cao

Lào Cai có tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao, trong đó nhiều hộ là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Việc hạn chế về trình độ dân trí, khả năng tiếp cận thông tin khiến nhiều người dân chưa hiểu rõ về quyền được trợ giúp pháp lý – một trong những quyền cơ bản được pháp luật quy định.

Theo Luật Trợ giúp pháp lý, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn là một trong những đối tượng được hưởng trợ giúp pháp lý miễn phí. Việc đẩy mạnh hoạt động này tại Lào Cai không chỉ giúp người dân nâng cao nhận thức pháp luật mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và đồng bằng, giữa người yếu thế và các nhóm dân cư khác.

Một buổi truyền thông trợ giúp pháp lý cho đồng bào vùng cao Lào Cai

Kết quả nổi bật trong triển khai chính sách

Trong những năm qua, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lào Cai và 5 chi nhánh trực thuộc đã phát huy vai trò nòng cốt trong việc bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện 4.365 vụ việc trợ giúp pháp lý cho 4.365 đối tượng, trong đó có 2.266 vụ tư vấn pháp luật, 2.094 vụ tham gia tố tụng (chiếm gần 48% tổng số vụ việc) và 5 vụ đại diện ngoài tố tụng. Đáng chú ý, có 363 vụ việc đạt kết quả thành công, mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân.

Các chi nhánh trợ giúp pháp lý tại cơ sở cũng ghi nhận nhiều kết quả cụ thể:

Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 4 (phụ trách địa bàn Bát Xát và Sa Pa) đã trợ giúp 88 trường hợp chỉ trong hai tháng gần đây, trong đó 72 trường hợp là người dân tộc thiểu số.

Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 5 (phụ trách khu vực Bảo Thắng và thành phố Lào Cai cũ) đã hỗ trợ 17 trường hợp, chủ yếu liên quan đến lĩnh vực hôn nhân, gia đình và hình sự.

Riêng tháng 7/2025, toàn hệ thống trợ giúp pháp lý Lào Cai đã hỗ trợ 92 trường hợp, trong đó 79 người là đồng bào dân tộc thiểu số. Sang tháng 8/2025, con số này tăng lên 152 trường hợp, cho thấy nhu cầu và hiệu quả của hoạt động trợ giúp pháp lý ngày càng rõ rệt.

Đẩy mạnh trợ giúp pháp lý - đưa chính sách nhân văn đến gần đồng bào vùng cao Lào Cai

Truyền thông – “cầu nối” của chính sách nhân văn

Nhận thức được rằng “hiểu pháp luật là bước đầu của công bằng”, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Lào Cai đã đẩy mạnh công tác truyền thông pháp luật đến cơ sở. Từ năm 2021 đến nay, Trung tâm và các chi nhánh đã phối hợp với các tổ chức đoàn thể tổ chức 238 đợt truyền thông trực tiếp, tương đương 476 buổi tại các thôn, bản vùng sâu, vùng xa với hơn 15.000 lượt người tham dự.

Các buổi truyền thông tập trung phổ biến Luật Trợ giúp pháp lý, các quy định về hình sự, dân sự, đất đai, hôn nhân - gia đình, đồng thời lồng ghép các tình huống thực tế dễ hiểu, gần gũi với đời sống người dân. Tại các buổi này, người dân được hướng dẫn, giải đáp thắc mắc và tiếp nhận yêu cầu trợ giúp pháp lý ngay tại chỗ. Gần đây, Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 4 đã tổ chức buổi nói chuyện chuyên đề tại xã Mường Bo (thị xã Sa Pa) với gần 80 người tham dự, nhận được sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng.

Song song với đó, Lào Cai cũng chú trọng bồi dưỡng kỹ năng cho lực lượng tuyên truyền viên cơ sở. Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh đã tổ chức 17 hội nghị tập huấn điểm cho 359 học viên, gồm trưởng thôn, người có uy tín và cán bộ cơ sở – những người đóng vai trò cầu nối giữa người dân và cơ quan pháp luật.

Đáng chú ý, ngày 3/10/2025, Sở Tư pháp Lào Cai tổ chức Hội nghị tập huấn kỹ năng phối hợp thông tin về trợ giúp pháp lý trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường trợ giúp pháp lý cho người nghèo và nhóm yếu thế” do Ngân hàng Thế giới tài trợ. Hội nghị đã trang bị kiến thức, kỹ năng cho cán bộ công an, công chức và đại diện các tổ chức đoàn thể, góp phần mở rộng mạng lưới hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý kịp thời, đúng quy định.

Hướng tới công bằng trong tiếp cận công lý

Công tác trợ giúp pháp lý tại Lào Cai đã và đang thể hiện rõ nét tinh thần nhân văn của Đảng và Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Thông qua việc tăng cường phối hợp liên ngành, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động, cũng như duy trì trực trợ giúp pháp lý tại tòa án và cơ quan điều tra, hệ thống trợ giúp pháp lý của tỉnh ngày càng hoạt động chuyên nghiệp, hiệu quả.

Những kết quả đó không chỉ giúp người dân – đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số – nâng cao hiểu biết pháp luật, mà còn củng cố niềm tin vào công lý, vào chính sách của Đảng, Nhà nước. Trợ giúp pháp lý đã thực sự trở thành một “nhịp cầu nhân ái” nối liền pháp luật với đời sống, giúp đồng bào vùng cao Lào Cai tiếp cận công bằng, bình đẳng và văn minh pháp lý trong quá trình phát triển.