Có thể nói cú hích lớn nhất của ngành thép trong những tháng đầu năm 2026 đến từ những con số biết nói trên các đại công trường trong phạm vi cả nước. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), tổng sản lượng tiêu thụ thép quý I/2026 vọt lên 9,4 triệu tấn, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm trước.
 |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn ký Quyết định số 261/QĐ-TTg ngày 09/02/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển ngành thép giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Phấn đấu đến năm 2050, sản xuất thép thô tăng trưởng bình quân khoảng 4,0% - 4,5%/năm, sản lượng đạt khoảng 65 - 70 triệu tấn/năm (Ảnh minh họa). |
Đáng chú ý, trong khi xuất khẩu quay đầu giảm 8%, thì sức mua nội địa của các nhóm thép xây dựng, thép cuộn cán nóng (HRC) lại tăng mạnh tới 23%.
Sự đảo chiều này hoàn toàn có lý do. Trong 4 tháng đầu năm 2026, dòng vốn đầu tư công đã giải ngân khoảng 188.000 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ. Cùng lúc đó, thị trường bất động sản ghi nhận nguồn cung căn hộ mới bùng nổ, kéo theo nhu cầu vật liệu xây dựng tăng phi mã. Tại Hà Nội, số lượng căn hộ mở bán mới tăng hơn gấp đôi, còn TP. Hồ Chí Minh ghi nhận mức tăng gần bốn lần. Nhờ vậy, sản lượng thép xây dựng tiêu thụ trong nước tăng tới 30%, chạm mốc 3,6 triệu tấn.
Hòa Phát hứng trọn sóng nội địa nhờ Dung Quất 2
Nhìn vào bảng phân vai trên thị trường, Tập đoàn Hòa Phát đang nổi lên là cái tên hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng này. Nắm giữ 36% thị phần thép xây dựng, "vua thép" đã tiêu thụ 1,4 triệu tấn trong quý đầu năm.
Chưa dừng lại ở đó, cú đặt cược vào phân khúc thép cuộn cán nóng (HRC) đang đem lại quả ngọt cho đại gia này. Sản lượng HRC của Hòa Phát đạt hơn 1,47 triệu tấn, tăng tới 48% so với cùng kỳ, bỏ xa đối thủ Formosa. Động lực này đến từ việc Khu liên hợp gang thép Dung Quất 2 chính thức đi vào vận hành, giúp mở rộng mạnh mẽ công suất.
 |
| Tôn mạ điện hay còn gọi là thép mạ điện sử dụng công nghệ tiên tiến từ sản phẩm thép cán nguội gia công và xử lý mạ bằng phương pháp điện phân, giúp bảo vệ tấm thép khỏi ăn mòn, oxi hóa và tạo ra một lớp mạ chắc chắn bám vào bề mặt tôn, giúp tăng cường tính bền và tuổi thọ. |
Thêm vào đó, việc cơ quan quản lý áp thuế chống bán phá giá với thép Trung Quốc giá rẻ đã tạo bệ đỡ vững chắc cho HRC nội địa. Việc duy trì tỷ trọng xuất khẩu ở mức thấp, chỉ chiếm 9%, vô tình trở thành chiếc khiên bảo vệ Hòa Phát khỏi những hàng rào bảo hộ khắt khe ở nước ngoài.
Nỗi đau xuất khẩu của Hoa Sen và Nam Kim
Ở chiều ngược lại, bức tranh của phân khúc tôn mạ lại nhuốm màu ảm đạm khi tổng sản lượng tiêu thụ quý I giảm 7%, chủ yếu do sản lượng xuất khẩu lao dốc tới 41%. Điểm nghẽn này đánh thẳng vào túi tiền của các doanh nghiệp có truyền thống sống bằng các đơn hàng ngoại quốc.
Số liệu của VSA vạch rõ thực tế phũ phàng: Sản lượng tiêu thụ tôn mạ của Hoa Sen giảm 19%, trong khi Nam Kim bốc hơi tới 36% so với cùng kỳ. Với tỷ trọng xuất khẩu chiếm lần lượt 37% và 21% tổng sản lượng, hai đại gia này đang phải hứng trọn các đòn phòng vệ thương mại từ các thị trường quốc tế. Dù sức mua trong nước đối với tôn mạ có tăng 18%, nhưng chừng đó là quá nhỏ bé để bù đắp khoảng trống mênh mông mà thị trường xuất khẩu để lại.
Dù các chuyên gia dự báo thị trường xuất khẩu đang có dấu hiệu tạo đáy và có thể phục hồi nhẹ, nhưng cục diện cả năm 2026 vẫn sẽ là cuộc chơi phân hóa sâu sắc. Đầu tư công và hạ tầng tiếp tục là phao cứu sinh, nhưng miếng bánh ngon sẽ chỉ dành cho những doanh nghiệp làm chủ được phân khúc thép xây dựng và HRC ở thị trường nội địa.
